Sunday, June 27, 2010

Το δεύτερο θαυμαστικό

Εδώ και καιρό έχει κηρυχθεί ο πόλεμος του θαυμαστικού. Υπάρχουμε εμείς που συνεχίζουμε να χρησιμοποιούμε σθεναρά ένα και μόνο ένα θαυμαστικό, υπάρχουν κι οι απέναντι που σπανίως χρησιμοποιούν ένα μόνο του. Ο φόβος μου είναι μήπως τα πολλά θαυμαστικά στη σειρά αποκτήσουν σφραγίδα δόκιμου τρόπου έκφρασης, αλλά τι να κάνουμε: ο δυτικός κόσμος κινείται με αδιαφορία για τούς φόβους των μειοψηφιών και το χρηστικό λεξικό τού σήμερα είναι το δόκιμο λεξικό τού αύριο.

!
Ένα θαυμαστικό, όπως το ξέραμε. Δίνει έμφαση, δηλώνει θαυμασμό, υπογραμμίζει το αναπάντεχο της πρότασης που προηγείται. Όταν είναι μόνο του, επιθυμεί να το δεχόμαστε ως αυστηρώς αρκετό.

!!!
Τρία θαυμαστικά στη σειρά. Είναι τής μόδας και δε θα αργήσουν να ζητήσουν και την επίσημη σφραγίδα τής πολιτείας. Τη γενικευμένη τους χρήση την παρατήρησα αρχικά στα μηνύματα κινητών και στο ίντερνετ, όπου για πρώτη φορά πρωταγωνιστούν οι απλοί άνθρωποι που δεν έχουν έρωτα με το γραπτό λόγο και την αυστηρότητά του. Αλλά και οι πιο επαναστάτες άνθρωποι, που ψάχνουν τρόπο να εκφράσουν αυτό που δεν εκφράζεται εύκολα, και που επιτέλους δε χρειάζονται τη συγκατάθεση κανενός λογίου για να έχουν το δικό τους βήμα γραπτής έκφρασης. Και, τέλος, εκείνοι που ψάχνουν τρόπους για να μεταφέρουν γραπτώς τον προφορικό λόγο.

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!1111
Πολλά θαυμαστικά στη σειρά, περισσότερα από τρία και συνήθως όχι τέσσερα. Ακαθόριστου αριθμού. Δηλώνουν απεριόριστη έμφαση, έκρηξη έμφασης, οργασμό έμφασης. Συχνά, όταν προέρχονται από πληκτρολόγιο PC, συνοδεύονται από μερικούς άσους στο τέλος. Ο συγγραφέας, πάνω στον ασύλληπτο θαυμασμό του, έχασε τον έλεγχο και μαζί και το πλήκτρο shift, οπότε τύπωσε άσους αντί για θαυμαστικά. Αυτοί οι άσοι είναι κάπως σαν τα βρωμόλογα τη στιγμή τής εκσπερμάτωσης, νομιμοποιούνται ως θεμιτό χάσιμο ελέγχου.

Κατά τον Κούντερα, η έλλειψη ελέγχου αποτελεί απαίτηση του καιρού μας. Κάποτε γοητευόμαστε από το συγκρατημένο χαμόγελο της Μόνα Λίζα. Πλέον, καθώς η κοινωνία οργανώνεται και μάς περιορίζει όλο και περισσότερο, αναζητούμε την ελευθερία στην έλλειψη ελέγχου, την έκσταση στο αυτιστικό καταχτύπι τού ροκ, την οικειότητα στο ασυγκράτητο γέλιο, την ηδονή στην προσομοίωση του βιασμού μιλώντας στον εραστή μας βρώμικα.

Γιατί όμως συνήθως συναντάμε 3 θαυμαστικά κι όχι 2; Γιατί δεν περάσαμε ποτέ από την εποχή των 2 θαυμαστικών;

Ο αριθμός τρία άρχισε να με απασχολεί όταν διάβασα τη «Μεταμόρφωση» του Κάφκα, όπου φαινομενικά υπήρχε ένας συνεχές παιχνίδι με αυτόν τον αριθμό. Έχουμε ακόμη την Αγία Τριάδα (Πατήρ, Υιός, Άγιο Πνεύμα), τα τρία μετάλλια στα σπορ, τρεις νότες στη συγχορδία, καλλιτεχνικά έργα σε τριλογίες, τρία βασικά ένστικτα και πάρ’ τα τρία μου.

Για κάποιο λόγο, φαίνεται ότι, για τον ανθρώπινο εγκέφαλο, ο αριθμός τρία εκφράζει κάτι περίπλοκο που είναι όμως περήφανα ολοκληρωμένο. Αντίθετα, ο αριθμός δύο μάλλον στηρίζεται στην ένωση δυο μονάδων για να τα βγάλουν πέρα με τις δυσκολίες: εκφράζει μια αναγκαιότητα. Δικομματισμός εξουσίας για να έχουμε την ελάχιστη πρόφαση δημοκρατίας, γάμος δύο ατόμων (στο δυτικό κόσμο) για να τα βγάλουμε πέρα με τις κοινωνικές μας υποχρεώσεις, την ανατροφή των παιδιών και τα κληρονομικά. Δυο άτομα μίνιμουμ για να σταθεί μια startup company. O αριθμός δύο συμπληρώνει τις αδυναμίες τού ενός. Σαν οι κακοί θεοί να χωρίσαν τη μονάδα και τώρα ψάχνει το άλλο της μισό, όπως θα έλεγε και ο Αριστοφάνης.

Έτσι λοιπόν, το δύο εκφράζει μίζερη αναγκαιότητα, ενώ το τρία δηλώνει το περήφανο όλο. Και τα θαυμαστικά έχουν νόημα μόνο ως περήφανα, γεγονός που πάντοτε υπογραμμιζόταν από την όρθια στάση τους. Αυτή είναι η αλήθεια, κύριε Δικαστά, δεν ήθελα να τη μειώσω όταν τής είπα να φέρει και τη φίλη της.


---------------
ΥΓ. Υπό τούς ήχους τού Elephant Bones των That Handsome Devil.

19 comments:

Swell said...

Κι αυτή την έφερε τη φίλη της, ή δεν την έπεισες;

Thrass said...

Mπα, πήγε να ζήσει με τη φίλη της και τον εραστή της. Mε καλούν μόνο για πρέφα.

Κάκια Παυλίδου said...

Θα σου παραθεσω μία αντιστοιχία παρομοια...

Κάποιοι λενε: "Σ'αγαπαω"...
Καποιοι προσθετουν; "Σ'αγαπαω Πολύ.."
Καποιοι άλλοι συμπληρωνουν: "Σ' αγαπαω Παρα Πολύ"...

Εχει μετρο η αγαπη?...

Μηπως είναι πλεονασμός το "πολύ" ή το "παρα πολυ"..

Χωραει η Αγαπη σε λόγια?..
Μπορεί μία φραση να πείσει για το μεγεθος της Αγαπης?...

Ετσι είναι και ο θαυμασμος... η εκπληξη... το μεγενθυμενο συναισθημα!...
Μεσω της υπερβολής προσπαθεί να ενισχυσει τον εαυτό του λεκτικα!...

Και ξερεις το μαγικο???

Παντα καταφερνει να κερδισει τις εντυπωσεις...

αλλα εγω με ένα "σ'αγαπαααααααααωωωω"....

χωρις"πολύ"...
και "παρα πολυ"...
γινομαι κομματια....

φιλια!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

Thrass said...

Κάκια, δεκτό. Όμως, όταν μού λένε "σ' αγαπάαααωωωω", το πρώτο που αναρωτιέμαι είναι γιατί δε μού είπαν το σαφώς ανώτερο "σ΄αγαπάααααααααααααωωωωωωωωωωωω". Δηλαδή κάπου νιώθω αναγκασμένος να ψάξω μέτρο σύγκρισης.

Θέλω να πω, ωραία είναι η λυρικότητα, αλλά όταν ένας γερμανός αυτοκινητοβιομήχανος λέει ότι μ' αγαπά, γίνεται πιο πιστευτός από ένα γάλλο λουλουδοσυλλέκτη.

Φυσικά, εσύ καλά κάνεις και διαφωνείς. Αλλιώς δε θα ήσουν ποιήτρια, αλλά λογιστής τού ΔΝΤ. Το δέχομαι.

φιλιά! Τώρα πάω να μετρήσω σε ποιανού τα φιλιά βάζεις πιο πολλά θαυμαστικά.

Κάκια Παυλίδου said...
This comment has been removed by the author.
Κάκια Παυλίδου said...

Το βραβειο των θαυμαστικων το κερδισες...

Κερδισες και την αξία του μικροσκοπικού ψιθυρισματος που μόλις ακουγεται κατω από το θρόισμα του καλοκαιριού και δια στόματος της Φυσης λεει σε καθε ζώντα οργανισμο το πολυποθητο "σ'αγαπαω"...
χωρις παρατεταμενο αααααααααααααα...
χωρις παρατεταμενο ωωωωωωωωωωωωωωωωω..
χωρις θαυμαστικα...

σου ζητα μονο να αφουγκραστείς την αναγκη του Συμπαντος να σου ψιθυρίσει ότι είσαι σπανιος και πολύτιμος...
όπως ο καθενας...

ακου!...
αφουγκράσου τον παλμο και την αναγκη...
μετα προσθεσε όσα θαυμαστικά θελεις....

και τότε θα καταλαβεις το βαθυτερο νόημα:
ότι τίποτε απεριττο δεν έχει αξια χωρίς το αντιστοιχο περιττό να το συνοδευει....

τα φιλια μου... ποιητικα επιφωνηματα θαυμασμού!!!!!!!!...

dianathenes said...

"Πλέον, καθώς η κοινωνία οργανώνεται και μάς περιορίζει όλο και περισσότερο, αναζητούμε την ελευθερία στην έλλειψη ελέγχου(..)".

Τα πολλά θαυμαστικά και το ένα θαυμαστικό! Το ένα θαυμαστικό δηλώνει θαυμασμό για κάτι, τα πολλά δηλώνουν ανάγκη για θαυμασμό για κάποιο πράγμα επιτέλους. Θα μπορούσα να το συσχετίσω με την έλλειψη νοήματος. Αλλά δεν είναι μόνο στον θαυμασμό. Και τα ερωτηματικά πληθαίνουν. Με αυτή την μορφή ;;;;; ή την ξενόφερτη ??????? ώστε τελικά το ερώτημα να αποδυναμώνεται. Διότι όλα τα ερωτήματα αν τα εμβαθύνεις καταλήγουν τελικώς σε ένα.
Πολλά θαυμαστικά ή πολλά ερωτηματικά καθώς και η κατάχρηση αποσιωπητικών στο τέλος της φράσης ή ανάμεσα στα νοήματα οδηγούν στο ίδιο αποτέλεσμα: στην απουσία της στίξης. Απουσία στίξης σημαίνει ότι αδυνατώ να ξεχωρίσω το συναισθηματικό (βλ. θαυμαστικό) από το λογικό (βλ.ερωτηματικό). Σημαίνει ότι αδυνατώ να τακτοποιήσω τον κόσμο των Ιδεών ακολουθώντας ένα σύστημα όπως ακριβώς αδυνατώ να οριοθετήσω την φράση μου με ένα κόμμα, μια άνω τελεία και μια τελεία. Την ίδια αδυναμία δηλώνει και η κατάργηση των τόνων και των πνευμάτων από την γλώσσα τα οποία κατηγορήθηκαν ως νεκρά κατάλοιπα και καταργήθηκαν ρίχνοντας στο σκοτάδι λεπτές αποχρώσεις στην προφορά των φωνηέντων.

paperflowers said...

Είπα να μη χαλάσω την τριάδα των σχολιαστών από το προηγούμενο κείμενο
και να συμπληρώσω πως δεν υπάρχει μόνο το λιτό και το κιτς. Υπάρχει και το μπούγιο!

Εγώ που συνήθως βάζω δύο τελείες στα αποσιωπητικά, τι έχω γιατρέ?

paperflowers said...

Είπα να μη χαλάσω την τριάδα των σχολιαστών από το προηγούμενο κείμενο
και να συμπληρώσω πως δεν υπάρχει μόνο το λιτό και το κιτς. Υπάρχει και το μπούγιο!

Εγώ που συνήθως βάζω δύο τελείες στα αποσιωπητικά, τι έχω γιατρέ?

Thrass said...

Κάκια,

Ναι, νομίζω ότι την κοσμοθεωρία σου για τη σχέση μας με το σύμπαν την έχω καταλάβει από διάφορα που έχεις γράψει. Κι εγώ μαζί σου.

Κρατάω επίσης την αισθητική αξία τού περιττού, που συμφωνώ ότι έχει τη χάρη της. Να σε δω όμως τι θα κάνεις, όταν θα χρειαστείς περισσότερη έμφαση από οποτεδήποτε πριν!


Ντιάνα,

Γενικά θα συμφωνήσω μαζί σου. Έχω όμως μερικές ενστάσεις. Καταρχάς, το "?" το θεωρώ ικανοποιητικότερο του ";", καθώς τραβάει το μάτι και οδηγεί την ανάγνωση καλύτερα. Μπορεί μάλιστα κάποια στιγμή να το υιοθετήσω, αν και δεν το έχω πάρει ακόμη απόφαση.

Για την απουσία τής στίξης: φαντάζομαι ότι ο Γιώργος Χειμωνάς θα γελούσε μαζί μας. Μαζί σου είμαι βέβαια, αλλά καταλαβαίνω κι όποιον θέλει να δοκιμάσει κάτι διαφορετικό. Τι ενδιαφέρον θα είχε αν έπρεπε να μένουμε περιορισμένοι στο υπάρχον; Επίσης, τι επιλογή αφήνεις σε κάποιον που συνειδητά θέλει να συνδυάσει το συναισθηματικό με το λογικό;

Οπότε, αυτό που καταθέτω τελικά σαν άποψη είναι το εξής: δε με πειράζει το σπάσιμο των κανόνων (ίσα-ίσα!). Αυτό που με ανησυχεί είναι η αλλαγή των κανόνων προς κατεύθυνση που δε με βολεύει. Ας πούμε, αν και δε διδάχτηκα πολυτονικό, κάποια στιγμή αντιλήφθηκα ότι το μονοτονικό μού περιόρισε τις δυνατότητες. Αλλά τι να κάνουμε, θα δούμε πώς θα πάει με τα θαυμαστικά τώρα. Το πολύ σε λίγο καιρό να με θεωρούν ξενέρωτο που χρησιμοποιώ μόνο ένα. Ή, στη χειρότερη, να αντικατασταθεί επισήμως το πλήκτρο-! με πλήκτρο-!!!.


Paperflowers,

Πολύ ενδιαφέρον, πες μας λίγο περισσότερα για την περίπτωσή σου. Πού έκρυψες το τρίτο αποσιωπητικό;

dianathenes said...

Δεν αφήνω καμιά επιλογή σε όποιον θέλει να συνδυάσει ΣΥΝΕΙΔΗΤΑ το συναισθηματικό με το λογικό τύπου ολίγα φασολάκια με λίγο κρέας. Προτιμώ τις καθαρές επιλογές διότι αυτές έχει ανάγκη ο τόπος αυτή τη στιγμή. Φτάσαμε εδώ από τις ξενέρωτες επιλογες ολίγο από εδώ και ολίγο από εκεί χάνοντας εντελώς την ταυτοτητά μας ΣΥΝΕΙΔΗΤΑ ή υποσεινήδητα. Για τον ίδιο λογο απορρίπτω και λογικά και συναισθηματικά ΣΥΝΕΙΔΗΤΑ πλέον οτιδήποτε με απομακρύνει από το παρελθόν μου το οποίο γνωρίζω και στρέφει το κεφάλι μου σε διάφορες " σειρήνες" ας είναι και ένα απλό ερωτηματικό "που τραβάει το μάτι και οδηγεί την ανάγνωση καλύτερα".
Το αντίτιμο αυτής της διευκόλυνσης είναι βαρύ.

Θυμίσου τον Οδυσσέα!

υγ. Διαισθάνομαι μια καυστικότητα και ελπίζω να μην κάνω λάθος.

Μανος said...

χαχα εξαιρετικό!

υγ. Δε μου αρέσει καθόλου όταν δω δύο θαυμαστικά ή δύο τελείες. Ή μία ή τρεις ρε παιδιά! :)

Κάκια Παυλίδου said...

Θα κρυψω θαυμαστικά μεσα στα ματια μου...
καιελπίζω αυτός που θα είναι ο δέκτης της Μέγιστης Έμφασης στην έκφρασή μου να είναι απέναντί μου και όχι απεναντι από μία οθόνη!...

Υπεροχα τα κειμενα....
τα λατρευω..
καθως και τη σπαταλη χρήση των σημείων στίξεων...

αλλα η μαγεία κρύβεται στο να μπορείς να ενσωμματωσεις την έμφαση των συναισθηματων στον προφορικό σου λόγι μεσα στην καθημερινότητα...

γιατί εκει παίζεται το μεγαλύτερο κομμάτι από το Έργο της Ζωής...

φιλια εκατομμύρια..

Thrass said...

Nτιάνα,

Θα διαφωνήσω με το τελευταίο σου σχόλιο. Γενικά είμαι εναντίον τού αχρείαστου, αλλά δέχομαι ότι ο καθένας μπορεί να θεωρήσει κάτι διαφορετικό ως αχρείαστο.

Επίσης, κάτι που σίγουρα δέχομαι είναι το γεγονός ότι τα πράγματα εξελίσσονται. Οπότε με ενδιαφέρει το καλύτερο, αλλά δεν το συνδέω απαραίτητα με το τοπικό παρελθόν. Δεν ξέρω σε ποιά Ελλάδα θέλεις να επιστρέψεις, btw. Η μόνη που μού ασκεί γοητεία είναι η Προ Χριστού Ελλάδα, αλλά δε βλέπω τι δουλειά θα είχε τώρα εδώ.

Με το "λίγο από εδώ, λίγο από εκεί" μού φαίνεται πως είσαι λίγο αυστηρή, αν και φυσικά σέβομαι την άποψή σου. Τη ζωή μας "λίγο από εδώ, λίγο από εκεί" δεν τη ζούμε; Την Ελλάδα πάντως δε νομίζω ότι την κατέστρεψε αυτό, την κατέστρεψε το χαμηλό επίπεδο των ανθρώπων της. Είτε ηθικά/αισθητικά είτε πρακτικά, σαν ανθρώπινο δυναμικό είμαστε ανεπαρκείς. Έχουμε εξαιρέσεις, αλλά δε μάς φτάνουν.

Όπως σού είπα όμως, σέβομαι την άποψη για επιστροφή στις ρίζες, ειδικά σε περιόδους που δεν πάνε καλά. Προσωπικά όμως δε βλέπω τίποτα ρίζες που να αξίζει να επιστρέψει κανείς (για μια νέα αρχή), εδώ και πολλούς αιώνες.

Για την καυστικότητα, δεν είμαι σίγουρος τι εννοείς. Προς εσένα, φυσικά όχι!

Thrass said...

Μάνο, thanks! Κι εμένα αυτοί οι ζυγοί αριθμοί στο στομάχι μού κάθονται.


Κάκια,

Δε διαφωνώ απολύτως, αλλά διατηρώ επιφυλάξεις. Ας πούμε, τη στιγμή που προσπαθώ να γράψω κάτι, η ζωή μου είναι το γράψιμο, τα υπόλοιπα είναι απλώς αφορμή. Τη στιγμή που τρέχω, το τρέξιμο είναι η ζωή μου, δεν είναι παράκαμψη από τη ζωή μου. Ούτε υποκατάστατο για κάτι άλλο. Έτσι το βλέπω εγώ, τουλάχιστον, καταλαβαίνω ότι πάρα πολλοί διαφωνούν (ή, μάλλον, έχουν διαφορετική οπτική γωνία). Και είναι σεβαστό.

Το καθετί έχει τη δική του αυτοδύναμη αξία, λοιπόν. Δεν είμαι σε θέση να ιεραρχήσω αυτά που κάνω με δική μου απόφαση (εργασία, διαπροσωπικές σχέσεις, χόμπυ κλπ). Εσύ το κάνεις -και ακούγεται ενδιαφέρον! Αλλά δεν μπορώ να το καταλάβω και τελείως, μπορώ μόνο να το υποψιαστώ.

Μου απάντησες πάντως στο challenge που σού έθεσα και η απάντηση ήταν to the point.

dianathenes said...

Η προ Χριστού Ελλάδα είχε την άμεση δημοκρατία. Δεν θέλω πια να με αντιπροσωπεύει κανείς. Από την νεώτερη Ελλάδα προτιμώ την Ελλάδα του 60. Αφήσαμε την γη και ερήμωσε. Δεν ξέρω να πω πολλά. Ξέρω όμως ότι το μέλλον ενός τόπου δεν μπορεί να ρυθμίζεται έξω από αυτόν. Αναλογα με αυτά που διαθέτουμε - άνεμο= ενέργεια, ήλιο= γεωργία, θάλασσα= τουρισμό, πολιτισμό= εκπαίδευση πρέπει να προσανατολίσουμε την ΔΙΚΗ μας ανάπτυξη.

Thrass said...

Ντιάνα, συμφωνώ, στα πλαίσια που το θέτεις. Κι αν δεν την προσανατολίσουμε, τουλάχιστο να μάθουμε να μην την εμποδίζουμε. Γιατί σε τέτοιο επίπεδο είμαστε αυτήν τη στιγμή (και προ κρίσεως).

Φειδίας said...

Cut out all those exclamation marks. An exclamation mark is like laughing at your own jokes. (F. Scott Fitzgerald)

Υ.Γ. Ἐξαιρετικὸν τὸ ἄρθρον, ξεκαρδιστικὸν δὲ τὸ σχόλιον γιὰ τὴν θαυμαστικὴν ἐκσπερμάτωσιν!

Υ.Γ.2 Καὶ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ἂς ἐπισημάνουμε ὅτι τὸ ἑλληνικὸ ἐρωτηματικὸ εἶναι τὸ «;» καὶ γράφεται μὲ τὸ πλῆκτρο «Q».

Thrass said...

Φειδία, ευχαριστώ για το σχόλιο, αλλά και το quote τού Φιτζέραλντ, που δεν το γνώριζα.

Επίσης, χαίρομαι ιδιαίτερα που μάς επισκέφτηκε το πολυτονικό εδώ, αφού έχει γίνει σχετική συζήτηση παραπάνω.