Saturday, April 22, 2006

Παζολίνι: Το κατά Ματθαίον ευαγγέλιο

Είδα την ταινία αυτή χθες, για πρώτη φορά. Μεγάλη απογοήτευση, τι να πω. Περίμενα πολλά από τον Πιερ Πάολο, but this time he didn’t deliver.

Εδώ έχουμε απλώς μια σχεδόν πιστή μεταφορά των μονολόγων και διαλόγων του κατά Ματθαίον στην οθόνη. Καλή ερμηνεία από τον Enrique Irazoqui στο ρόλο του Χριστού (αν και δεν ήταν καν ηθοποιός). Πάλι καλά. Πολλοί από τους εμφανιζόμενους στην ταινία είναι απλοί χωρικοί και αυτό, δυστυχώς, γίνεται γρήγορα προφανές. Οι “ερμηνείες” κατά στιγμές είναι απλώς γελοίες, μερικοί φαίνονται να προσπαθούν να μη γελάσουν (πχ, ο “κάμηλος”, όταν γυρνά την πλάτη του στο Χριστό) ή κοιτούν την κάμερα, χαζά παιδιά, χαρά γεμάτα. Πάντως συμπάθησα και τις ερμηνείες της μαμάς Παζολίνι, στο ρόλο της Παναγίας, καθώς και του Ιούδα.

Ο ρυθμός της ταινίας είναι πολύ γοργός, φτάνοντας σε επίπεδα σύγχρονων χολυγουντιανών παραγωγών. Αυτό τουλάχιστον βοηθά στο να μη βαρεθεί ο θεατής. Αλλά από ουσία; Ο γρήγορος ρυθμός δε σ’ αφήνει να προλάβεις να καταλάβεις τι βλέπεις. Και παρόλο που την ταινία την έχω δει μόνο μια φορά, μπορώ να φανταστώ το γιατί: δεν υπάρχουν και πολλά για να δεις. Ο Παζολίνι φαίνεται να επικντρώνεται στο να αναδείξει τη μελωδία της ιταλικής μετάφρασης του ευαγγελίου και τη φάτσα του μη-ηθοποιού Irazoqui (που συχνά μονοπωλεί στο πλάνο). Και στο να αρπάξει τα θαλπερά λεφτουδάκια της Καθολικής Εκκλησίας, βεβαίως-βεβαίως, που χρηματοδότησε την ταινία. Αχά.

Εντάξει, αν η ταινία είχε γυριστεί από κάποιον άλλο σκηνοθέτη, θα μπορούσα να είμαι πιο επιεικής. Θέτοντας ως στόχο της ζωής μου να βρω κάποιους θαμμένους καλλιτεχνικούς σκοπούς σε αυτήν την αρπαχτή, μπορώ να αναφέρω ότι η ταινία παρουσιάζει το Χριστό ως διανοούμενο, άνθρωπο-επαναστάτη (οι μαρξιστικές επιρροές του άθεου σκηνοθέτη...), ενώ οι ατμοσφαιρικές σκηνές και οι κορυφώσεις απουσιάζουν εντελώς. Από αυτήν την άποψη, δύσκολα μπορεί κανείς να κατηγορήσει τον Πιερ Πάολο ότι απομακρύνθηκε από το σχετικά ανθρωποκεντρικό ύφος του Ματθαίου.

Υπάρχουν και κάμποσα άλλα που ίσως αξίζει να αναφερθούν. Τα τελείως out-of-place, out-of-time, αστεία καπέλα των κληρικών (bishops) μπορεί να είναι μομφή για τη διαφθορά της σύγχρονης (δηλ. για το 1964) Καθολικής Εκκλησίας. Η Παναγία δεν ξεστομίζει ποτέ ούτε μία λέξη, όπως άλλωστε και στο ίδιο το ευαγγέλιο (αν θυμάμαι καλώς), όμως το πρόσωπό της παρουσιάζεται συνεχώς σαν να εκλιπαρεί για αττάκες (μάλλον συνειδητή κίνηση). Αλλά αυτό το επιχείρημα δεν ολοκληρώνεται ποτέ.

Αυτά. Βαρέθηκα. Η ταινία δεν αξίζει. Και το χειρότερο είναι ότι δε με έπεισε ότι οφείλω να την ξαναδώ. Προτιμήστε να χαθείτε στους σύνθετους κόσμους των Σοδόμων ή του Χοιροστασίου. Εκεί όντως υπάρχει τροφή για σκέψη. Τόση πολλή, που δεν έχω τολμήσει ακόμα να γράψω τις δικές τους κριτικές.

Pier Paolo Pasolini. The Gospel According to Matthew (1964).
Για πιο θετικές κριτικές αυτής της μετριότητας, δείτε στο blog τής Lemon ή στη Wikipedia. Ή οπουδήποτε αλλού, εδώ που τα λέμε.

5 comments:

diafanos said...

Ναι αλλά πρέπει να τις γράψεις κάποια στιγμή...

Thrass said...

Στην αρχή νόμιζα ότι το σχόλιο αφορούσε στο αποπάνω κείμενο :)

I will, I will. Πάντως είναι πολύ πιο εύκολο να σχολιάζει κανείς τις αρπαχτές.

Anonymous said...

Hello Ӏ am so haρpy I found your weblog, I really
found уou bу error, while I wаs looκing on Yahoo for somethіng else, Regаrdless Ӏ am heгe nοω аnd
ωould just like to say thanks for a remarkable pоst and a all гound excіting
blοg (Ι alѕo love thе themе/design), I don't have time to go through it all at the moment but I have bookmarked it and also included your RSS feeds, so when I have time I will be back to read more, Please do keep up the fantastic work.

Here is my web page - unlock iphone 3g
My web site :: unlock iphone 3g

Anonymous said...

ο παζολινι σαν αναρχικος και αθεος παρουσιασε αυτη την ταινια οχι για να σε εντυπωσιασει αλλα για να σε βγαλει εξω απο το χολιγουντιανο κλιμα και τις φανφαρες... δεν ειναι υποχρεωτικο να αρεσει, ξερεις... το γεγονος οτι δεν χρησιμοποιει επαγγελματιες ηθοποιους αλλα εραστιτεχνες στην καλυτερη περιπτωση δεν το θεωρω μειον...

Thrass said...

Ανώνυμε,

Το να δεχτώ αυτό που υποστηρίζεις στην πρώτη σου περίοδο, δεν κάνει τα πράγματα καλύτερα. Όταν έχω έναν Παζολίνι να γυρίζει ευαγγέλιο σε ταινία, έχω πολύ μεγαλύτερες απαιτήσεις από το "να με βγάλει έξω από το χολυγουντιανό κλίμα". Θέλω τροφή για σκέψη, θέλω όλες εκείνες τις μικρές λεπτομέρειες στο υπόβαθρο της εικόνας που κάνουν μια ταινία σπουδαία, θέλω με την εικόνα να μού πει αυτά που ο γραπτός λόγος ίσως δεν μπορεί. Δεν έλαβα αυτό που ήθελα.

Για τούς ερασιτέχνες: κάποιες φορές μπορεί ίσως να λειτουργήσει. Και για τον Παζολίνι έχει λειτουργήσει καλύτερα σε άλλες του ταινίες. Εδώ, κατά τη γνώμη μου, η επιλογή εμφανώς δε λειτούργησε.

Σαφώς, ο καθένας μπορεί να έχει τη γνώμη του. Όλες σεβαστές.