Για Oσο τα Ρoδα

Πυρωμένα σίδερα

2012-01-06T13:54:00.011+02:00

(Αυτή είναι μια απλή ιστορία για μια γυναίκα που φλερτάραμε και δε γίναμε εραστές.)

Είχα εντυπωσιαστεί από τις ομοιότητες που είχαμε. Από πολύ νωρίς, την είδα σαν πιθανή αδερφή ψυχή, μια φυσική συνοδοιπόρο που θα ήθελα να μείνει στη ζωή μου σαν άνθρωπος, ανεξάρτητα από άλλες εξελίξεις.

Έκανα έτσι κάτι που δεν κάνω παρά σπάνια: παρόλο που μού άρεσε ιδιαίτερα σαν γυναίκα, απευθύνθηκα πρωταρχικά στον άνθρωπο μέσα της. Στόχος μου ήταν να αποκτήσουμε ένα είδος σπάνιας επικοινωνίας μεταξύ μας, και για τα υπόλοιπα βλέπαμε (αν και, για να είμαι ειλικρινής, το να καταλήξουμε εραστές ήταν το μόνο λογικό σενάριο που έβλεπα μακροπρόθεσμα). Παρόλο που τις ομοιότητές μας τις εντόπισε κι εκείνη, περιέργως με αντιμετώπισε σαν άλλον έναν γκόμενο.

Δεν κράτησα πόζα απέναντί της, εκείνη δεν εγκατέλειψε ποτέ τη δική της. Γνωρίζω βέβαια πια στην ηλικία μου ότι οι γυναίκες γοητεύονται από το μυστήριο στον άνδρα και το παιχνιδιάρικο φλερτ. Επέλεξα να ξεχάσω τη γνώση μου αυτή στη συγκεκριμένη περίπτωση, να κάνω σαν να λέμε μια εξαίρεση, το αποτέλεσμα όμως δε με δικαίωσε. Γρήγορα αδιαφόρησε.

Σκέφτηκα ότι ίσως δεν ήταν αρκετά ώριμη. Ή, για να το θέσω λιγότερο επικριτικά, ότι ήταν σε τελείως διαφορετική φάση. Δε θα μάθω.

Δεν ήταν η πρώτη φορά που εγκατέλειπα την πόζα μου απέναντι σε μια γυναίκα. Το έχω επιχειρήσει άλλες δυο φορές και τα αποτελέσματα ήταν παρόμοια. Κάθε φορά λέω ότι δε θα το ξανακάνω, γιατί χάνω και τα σίγουρα. Αλλά μετά ξαναγνωρίζω γυναίκες που με εμπνέουν να κάνω ακριβώς αυτό.

Όχι πολύ συχνά. Eυτυχώς! Γιατί, όπως είναι φυσικό, η πόζα που κρατώ είναι σημαντικά πιο ελκυστική από το είναι μου. Ποιός είναι ο ανώριμος τώρα;

Ίσως την επόμενη φορά.

-------------
ΥΓ. Αυτόν τον καιρό έχω κολλήσει πολύ άσχημα με το Cowgirl in the sand των Neil Young with Crazy Horse, από τα 1969. Ένα κομμάτι που μού αρέσει να ερμηνεύω σαν "γυναίκα στο χρόνο". Ο Flea το αντέγραψε ξεδιάντροπα στο Californication των RHCP, ο Μάλαμας το αγάπησε στο Τίποτα Δε Χάθηκε.

ΥΓ2. Photo by George Swain.

Κουταβάκια

2011-09-29T18:38:00.002+03:00

Στην Ελλάδα τής κρίσης. Βλέπω γύρω μου πολλούς ανθρώπους που το παίζουν θύματα.

Στην κουλτούρα μας. Εκθειάζουμε τους αδυνάτους. Και όταν η κατάσταση γίνεται δύσκολη, σηκώνουμε την ταμπέλα που γράφει «δεν μπορούσα, δεν είχα καταλάβει, δεν ήξερα». Προσπαθούμε να εισχωρήσουμε στο κλαμπ των αδυνάτων, των χαζών, των ανήξερων. Όπου οι αμαρτίες διαγράφονται.

Η εύκολη λύση. Ενός λαού κακής ποιότητας. Η μόνη λύση. Ενός λαού χαμηλών δυνατοτήτων. Αλλά οι φίλοι μου δεν είστε εσείς.

Όχι. Εδώ διαμένει βασιλιάς. Βαράτε όσο θέλετε. Σας έχω.

-----
YΓ1. Photo από εδώ.
ΥΓ2. Ακούγοντας τους φοβερούς και τρομερούς Εν Πλω. Παγωμένο.

Ιόλαος και Πρωτεσίλαος

2011-09-21T02:47:00.015+03:00

«Τους νεκρούς τούς αντιμετωπίζουμε ή σαν απόβλητα ή σαν σύμβολα. Η ασέβεια απέναντι στη χαμένη ατομικότητά τους είναι ίδια.»
Μίλαν Κούντερα (βλ. ΥΓ1)

1

Όταν τα καράβια των Αχαιών πρωτοέφτασαν στην Τροία, υπήρχε ένα σοβαρό πρόβλημα που έπρεπε να λυθεί πριν αρχίσει ο πόλεμος. Οι Δελφοί είχαν δώσει χρησμό ότι ο πρώτος που θα πατούσε στο έδαφος θα ήταν και ο πρώτος που θα σκοτωνόταν από την πλευρά αυτή. Έτσι, οι άνδρες στέκονταν στην άκρη των καραβιών σφυρίζοντας αδιάφορα, κρατώντας από κάπου ο καθένας για να μη δεχθούν καμιά σπρωξιά. Είχαν καταφτάσει σε έναν πόλεμο κερδισμένο, και δεν μπορούσαν να τον ξεκινήσουν.

Ο Οδυσσέας, που βιαζόταν να γυρίσει στην Ιθάκη γιατί είχε αφήσει το κοτόπουλο στο φούρνο, βρήκε τρόπο να δώσει τέλος στη γελοία αναμονή. Πέταξε την ασπίδα του στο έδαφος και πήδηξε πάνω της. Ξεχύθηκαν τότε οι υπόλοιποι, με πρώτο τον Ιόλαο που προχώρησε σφάζοντας δεξιά και αριστερά, μέχρι που έπεσε και ο ίδιος από το χέρι τού Έκτορα. Καθώς ο Ιόλαος ήταν ο άνθρωπος του χρησμού, ήταν δηλαδή ο πρώτος, μνημονεύεται έκτοτε με το όνομα Πρωτεσίλαος.

Ο Πρωτεσίλαος αντιμετωπίζεται σαν σύμβολο, τι συμβαίνει όμως με τον Ιόλαο; Πρόκειται για το ίδιο άτομο; Ποιός έσφαξε τους τέσσερις Τρώες, ο ένας ή ο άλλος; Ποιός πέθανε και πότε γεννήθηκε;

Παρόλες τις διακηρύξεις τού Κούντερα, μήπως να ισχυριστούμε πως ο Ιόλαος διατήρησε την ατομικότητά του στο πρωταρχικό του όνομα; Ίσως οι θεοί τον λυπήθηκαν και τον προστάτεψαν από το συμβολισμό που βάρυνε τελικά το όνομα Πρωτεσίλαος. Έτσι όμως, ο Ιόλαος γίνεται το σύμβολο της ατομικότητας που δε χάθηκε.

2

Η Μία σηκώθηκε από το κρεβάτι. Γυμνή όπως ήταν, ακούμπησε τα χέρια κάτω και σήκωσε τα πόδια της ψηλά. Όποτε πήγαινε να γείρει, έσπρωχνε ελαφρά τον τοίχο με τα δάχτυλα του ποδιού και επέστρεφε στην κατακόρυφο.

Θαύμαζα τις τέλειες γραμμές της, αποτέλεσμα καθημερινής γυμναστικής εδώ και χρόνια. Δέσποζε ο απαράμιλλος πισινός της, ένα σχέδιο ικανό να στείλει τον πιο ανίκανο πρωτόπλαστο στο διάολο.

Η Μία ήταν late bloomer, άρχισε να ομορφαίνει μετά την εφηβεία της. Έβγαινα τότε με μια καλοπροσεγμένη χαζοξανθιά και η Μία διαμαρτυρήθηκε. Της εξήγησα πως ο κόπος πρέπει να ανταμείβεται, έστω κι αν περιλάμβανε απλώς αερόμπικ και κομμωτήρια. Τότε ήταν που άρχισε να γυμνάζεται μανιωδώς και να σουλουπώνεται γενικώς.

Λοιπόν, τι έλεγα; Α ναι, ο πισινός τής Μίας ήταν που λέτε άψογος. Μάλλον αυτό ήταν το πρόβλημα, κι ήταν αυτή ανασφαλής κι ήμουν εγώ απόμακρος. Διότι, ας αναλογιστούμε: Ήταν αυτός πραγματικά ο πισινός τής Μίας ή μια ιδέα από τα βάθη τού εγκεφάλου μας;

Όχι, κυρίες και κύριοι, αυτός δεν ήταν πισινός. Ήταν ένα σύμβολο. Η Μία είχε κερδίσει τον απέραντο θαυμασμό των ανδρών μέσω απομιοποίησης. Μαχόταν έναν πόλεμο κερδισμένο, χάνοντας στην πορεία τον εαυτό της.

3

Στεκόμαστε στην άκρη τού καραβιού και περιμένουμε κάποιον να πάρει την πρωτοβουλία. Απέναντι οι Τρώες, μας κάνουν χειρονομίες και άλλα διεγερτικά. Μόλις ο Οδυσσέας προσγειώνεται στην ασπίδα του, η Μία κρεμιέται πάνω μου, με παρασύρει έκπληκτο στο έδαφος.

Σηκωνόμαστε και ορμάμε. Ίσως όποιος πολεμούσε καλύτερα να έπεφτε δεύτερος Κομμάτια σάρκας κόβονται Πετούν στον αέρα Δικά μας δικά τους Υγρά βρίσκουν διέξοδο Πιτσιλούν τα μούτρα μας Ο Έκτορας στο βάθος Έχει το σπαθί καρφωμένο κάτω Χαϊδεύει τη λαβή με τα ακροδάχτυλα Ορμάμε καταπάνω του με λύσσα.

Λύσσα! Ούτε που κατάλαβα ποιός έπεσε πρώτος.

4

Ανοίγω τα μάτια μου με δυσκολία. Κοιτώ τριγύρω, πολεμικό τοπίο. Δίπλα μου η Μία, μόλις σηκωνόταν. Πιάνω τσιγάρο.

Πάει κοντά στον τοίχο, έτοιμη για κατακόρυφο. Ξεκινάς να καταφέρεις κάτι και ούτε που ξέρεις ποιός θα είσαι στο τέλος. Θέλω να βλέπω τον πισινό σου, της λέω. Χαμογελά, αλλάζει τοίχο.

-------
ΥΓ1. Μίλαν Κούντερα, Προδομένες Διαθήκες (1993), 4η Εκδ. Εστίας (2003) σελ. 305, μετάφρ. Γιάννης Η. Χάρης. Μονοτονικό, δικό μου.
ΥΓ2. Φωτογραφία από thatguywiththeglasses.com.
ΥΓ3. Υπό τούς ήχους τού Cool your boots των Ride. Ονειρικό shoegazing. Πιο ονειρικό και πεθαίνεις. Ή γεννιέσαι, τι να πω.

Τρέξιμο: Darwin's Awards

2011-08-27T17:36:00.018+03:00

Θυμάμαι κάποτε που είχα πάει για τρέξιμο μέσα στην άγρια νύχτα, στη Γυμναστική Ακαδημία τής Δάφνης. Τα κυρίως φώτα τής Ακαδημίας είχαν κλείσει ήδη από τις δωδεκάμισι, και έκανα γύρους στον άδειο στίβο παρέα με τα γύρω δένδρα, τον άνεμο και το όμορφο φεγγάρι.

Όταν το σώμα σου είναι σε καλή κατάσταση, ένα τρεξιματάκι μπορεί να σού χαρίσει αμύθητους θησαυρούς. Μετά τούς πρώτους δύσκολους γύρους, ο εγκέφαλος αρχίζει να γεμίζει με ενδορφίνες, και μπορείς να δεις την όλη σου ύπαρξη με άλλα μάτια. Δύο μάτια σίγουρα αισιόδοξα. Που σε διαβεβαιώνουν ότι δε σού λείπει τίποτα και η ζωή είναι υπέροχη. Ακριβώς όπως νιώθεις, ας πούμε, όταν βουτάς στα Φαλάσαρνα.

Έχοντας συμπληρώσει τα 6 μου χιλιόμετρα, ετοιμάστηκα να αποχωρήσω. Η μόνη δυνατή διέξοδος τέτοιες ώρες ήταν ένα άνοιγμα στα κάγκελα της περίφραξης. Πλησίασα και τότε τον είδα. Ένας άνδρας χονδρός και αξύριστος, ανεβασμένος στο δένδρο ακριβώς δίπλα στην έξοδο, έκοβε κλαδιά με ένα πριόνι.

Νύχτα. Ερημιά. Αέρας. Μία έξοδος. Αξύριστος άνδρας με πριόνι.

Γενικά, δεν είμαι δειλός:

Έχω περπατήσει μόνος μου νύχτα στο Λος Άντζελες.
Έχω πανηγυρίσει καλάθι τού Ντομινίκ Ουίλκινς μέσα στη Θύρα 7.
Έχω πάει στο σπίτι μαύρου γκέι μασσέρ για να δούμε κασσέτες τού Μπένυ Χιλλ.

Αλλά είπα να κάνω μερικούς γύρους ακόμη.

-----------
Δεν είναι καλή στιγμή αυτή να μού κόβεις το δρόμο με το πριόνι σου, φίλε. Δεν το βλέπεις ότι την έχω καταβρεί με το τρέξιμο; Είναι σαν να μπαίνει στο δωμάτιο ο άνδρας τής ερωμένης σου τη στιγμή τής συνεύρεσης. Δεν είσαι σε φάση για τέτοια.

----------
Έτρεχα, φυσούσα και ξεφυσούσα, αλλά ο αξύριστος άνδρας με το πριόνι δεν έλεγε να φύγει από τη θέση του. Καθόταν πάντα στο κλαδί του και κουτσούρευε το δένδρο του. Πού και πού, κοιτούσε προς το μέρος μου. Ναι, κοίτα να δεις αν είμαι όμορφος, καριόλη!

Σκεφτόμουν τα βραβεία Darwin (Darwin’s Awards). Απονέμονται σε όποιον πεθαίνει μετά από δικό του, ιδιαίτερα ηλίθιο, σφάλμα, γλιτώνοντας έτσι τούς εξελικτικούς ορίζοντες της ανθρωπότητας από τη βλακεία του. Όπως είχαν κάνει εκείνοι οι παλαιστίνιοι τρομοκράτες, που ρύθμισαν τις βόμβες τους σε λανθασμένη ζώνη ώρας, και έγιναν κομμάτια μόνοι τους.

Κάποτε πίστευα ότι θα κερδίσω κι εγώ ένα τέτοιο αξιοζήλευτο βραβείο, καίγοντας τον εαυτό μου καθώς θα μ' έπαιρνε ο ύπνος με αναμμένο τσιγάρο. Είναι πολύ περίεργο: υποθέτεις ότι θα ξυπνήσεις μόλις αρχίσεις να καίγεσαι, αλλά δεν ξυπνάς. Βουλιάζεις σε βαθύτερο ύπνο.

Την πρώτη φορά με έσωσαν δυο φίλοι (με ξύπνησαν κοπανώντας το αρπαγμένο καβάλο τού παντελονιού μου), τη δεύτερη με έσωσε η πυροσβεστική τού Λος Άντζελες (Good morning, Sir! There’s nothing to worry about, the fire is under control. Ε?! Ποιός ήρθε, τι έγινε?). Αργότερα βέβαια έμαθα ότι βραβείο Darwin δε δίνεται σε όποιον αποκοιμιέται με αναμμένο τσιγάρο. Για το λόγο ότι, σχεδόν όλοι καπνίζουν ξαπλωμένοι, αλλά παρόλα αυτά το ανθρώπινο γονίδιο δε λέει να καθαρίσει από αυτήν τη βλακεία.

Τώρα όμως είχα την ευκαιρία μου. Θα μπορούσα να σκοτωθώ μετά βραβείου, πλησιάζοντας συνειδητά έναν άγνωστο με πριόνι μες στην ερημιά.

------------------
Πρέπει να πλησίαζα τα δεκατέσσερα χιλιόμετρα τρεξίματος. Οι ενδορφίνες είχαν κατακλύσει πια τον εγκέφαλο μου, τα μυαλά μου κολυμπούσαν σε μια θάλασσα από μαστούρα, και ο αξύριστος άνδρας με το πριόνι άρχισε να μού φαίνεται μέχρι και συμπαθής. Ποιός ξέρει τι δράμα μπορεί να περνούσε κι αυτός.

Σκέφτηκα να τού ζητήσω ευγενικά να απομακρυνθεί από εκεί για να φύγω. Θα το έκανα με συναρπαστική και ψαρωτική φωνή, με τη φωνή ας πούμε τού Ανδρέα Παπανδρέου όταν έλεγε «Ο λαός δεν ξεχνά τι σημαίνει δεξιά». Στάθηκα λοιπόν σε μια ασφαλή απόσταση και τού φώναξα.

«Συγγνώμη…ουφ…εεε…μήπως…εεε…θα μπορούσατε…ωχ…να απομακρυνθείτε…για λίγο;»

Ο αέρας φυσούσε από αυτόν προς εμένα και η φωνή μου δεν έβγαινε επιβλητική όπως θα ήθελα. Μάλλον δε με άκουγε. Συνέχισα.

«Λέω…να… μήπως θα μπορούσατε να… φύγετε να περάσω;»

Μόνο αέρας φυσούσε στα αφτιά μου.

«Ο λαός δεν ξεχνά τι σημαίνει δεξιά!»

Τίποτα.

----------------
Τα είχα μισοχαμένα, ο υπερ-οξυγονωμένος εγκέφαλός μου δε σκεφτόταν καθαρά, αλλά ήμουν αρκετά κοντά στην έξοδο. Η έξοδος με καλούσε.

Προχώρησα με βήμα σταθερό και περήφανο. Προχώρησα αγέρωχα. Προχώρησα με βηματισμό στρατιώτη, καθώς μπαίνει στις βάρκες πριν την απόβαση στη Νορμανδία. Οι στρατηγοί σου σε στέλνουν ίσια στο θάνατο, αλλά το σημαντικό είναι να διατηρείς το ρυθμό σου και το σχηματισμό.

Ένα κλαδί έπεσε δίπλα μου καθώς έπιανα τα κάγκελα για να περάσω από το άνοιγμα.

----------------
ΥΓ1. Η εικόνα είναι από την ταινία Texas Chainsaw Massacre, μέσω google pics.
YΓ2. Υπό τούς ήχους τού Death Valley 69 των Sonic Youth (feat. Lydia Lunch). Γειτονικό, εξαιρετικό blog έχει γεμίσει τον τόπο με τις μετριότερες δουλειές τού πρωτοποριακού αυτού συγκροτήματος, και ήρθε η ώρα να διορθώσουμε το σφάλμα.
ΥΓ3. Για τα Darwin's Awards, εδώ.

Όμορφα κορίτσια, ωραία κορίτσια

2011-08-13T10:45:00.024+03:00

Τα όμορφα κορίτσια στέκονται στη μέση τού παραθαλάσσιου μπαρ. Οι κινήσεις τους είναι ήρεμες σαν κυματάκια από μακρινές καρίνες στην απανεμιά. Μπορείς έτσι να τις θαυμάζεις σαν έργο τέχνης ή φυσικό τοπίο, χωρίς να αποσπάσαι από το ανθρώπινο της στιγμής.

Τα όμορφα κορίτσια είναι ωραία κορίτσια. Σαν λωτοί στη χώρα των λωτοφάγων, η ομορφιά τους έχει κάτι το υπεράνθρωπο, αλλά δε θα αντισταθεί στους θρομβωτικούς νόμους τού σύμπαντος. Τέτοιοι καρποί δρέπονται όσο είναι φρέσκοι και ζουμεροί. Το γνωρίζουν. Ποτέ δεν είναι πολύ νωρίς να εξασφαλίσουν το μέλλον τους. Μόλις το εξασφαλίσουν, βαριούνται το παρόν τους. Το γνωρίζεις.

Τα όμορφα κορίτσια περπατούν με χάρη στην ακροθαλασσιά. Τρελαίνεσαι με την καμπύλη του πέλματός τους πάνω στη λασπωμένη άμμο, τρελαίνεσαι να τις κοιτάς με φόντο τη θάλασσα και τις βραχονησίδες. Το μυαλό σου φεύγει όπως ο ιδρώτας στο απαλό αεράκι. Πού πάει; Κοιτά το Σούνιο από τα βράχια, μήνα Αύγουστο. Το έχεις κάνει αυτό ποτέ; Ο καυτός ήλιος λαμπυρίζει πάνω στη θαλασσινή επιφάνεια και προκαλεί το δέος. Θέλεις να ορμήσεις μέσα για να έρθεις σε επαφή με το θείο, δεν κρατιέσαι.

Τα όμορφα κορίτσια είναι θλιμμένα κορίτσια. Φύλακες στα κάλλη τους το κατακαλόκαιρο, γυμνοί επενδυτές πριν έρθει το φθινόπωρο. Θολωμένες όπως όλοι μας όσον αφορά στη σωστή εξαργύρωση των νιάτων. Μάτια υγρά και απλανή, λες και μπήκε ο γυιός τους στ’ αεροπλάνο για τα ξένα.

Τα όμορφα κορίτσια γυρνούν με παρέα στο δωμάτιο το βράδυ. Αν είσαι ακόμη αμάθητος, φοβάσαι μην το άγγιγμά σου χαλάσει την ομορφιά τους. Αυτές θα δέσουν τα πόδια γύρω σου και θα τραβούν απελπισμένα, σαν ιππείς που κοπανάνε τ’ άλογο για να μην τερματίσουν δεύτεροι. Αν είσαι μαθημένος, ξέρεις ότι ο σίγουρος δρόμος για να τις βυθίσεις στο παρόν είναι στα σύνορα του πόνου.

Τα όμορφα κορίτσια σε κοιτούν από το παράθυρο καθώς φεύγεις το πρωί. Διαλέγεις το δρόμο σου στην τύχη, σαν φιλάνθρωπος που αφήνει την περιουσία του να λεηλατηθεί από τούς φτωχούς. Γιατί τα όμορφα κορίτσια είναι ωραία κορίτσια. Και το ωραίο είναι σαν ρόδο*. Ζει όσο τα ρόδα. Μιαν αυγή.

-------------
ΥΓ1. Οι τρεις τελευταίες περίοδοι είναι από στίχους τού Φρανσουά Μαλέρμπ, από όπου έχει πάρει και το παρόν blog το όνομά του:
Ήτανε ρόδο κι έζησε
όσο τα ρόδα, μιαν αυγή.

ΥΓ2. Υπό τούς ήχους τού
Versus των Ez3kiel vs Hint.

Η μεγάλη κρίση- Νεάντερταλ

2011-07-20T15:47:00.025+03:00

Μια από τις χειρότερες συνέπειες της οικονομικής κρίσης για εμένα, είναι ότι με έχει αναγκάσει να αλληλεπιδρώ συνειδητά με το ανθρώπινο περιβάλλον σε μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι θα μ’ άρεσε. Έτσι, στον ελεύθερό μου χρόνο αναγκάζομαι να εγκαταλείπω τα πραγματικά ενδιαφέροντα χόμπι μου και να ασχολούμαι με σαχλαμάρες. Πιάνω με την άκρη τού ματιού μου γυναίκες να προσπαθούν να κατεβάσουν το ντεκολτέ και με τα δυο τους χέρια –τι είναι αυτό, νέο κόλπο ή αγνή απόγνωση; Σόρρυ, κούκλες, ξανακοιτάζουμε το μπούστο σας άλλη φορά, τώρα έχουμε δουλειές.

Γιατί, ας μην κοροϊδεύω κανέναν: όσον αφορά στην ανθρωπότητα, έχω δύο επιλογές: ή την παίρνω στην πλάκα και διασκεδάζω μαζί της ή την παίρνω στα σοβαρά και με σπρώχνει προς την ψυχολογική συντριβή. Και σε περιόδους κρίσης αναγκαστικά την παίρνω στα σοβαρά, αφού είναι απολύτως απαραίτητο να βρω τη θέση μου στα πλαίσια των νέων δομών οργάνωσης.

Πετάξτε τα σκουπίδια

"Πρέπει να βρω δεύτερη πιστωτική κάρτα."
Οι Νεάντερταλ είχαν πολύ προηγμένη σκέψη σε σχέση με εμάς. Ξέρανε ότι για να φάνε πρέπει να βγουν έξω να κυνηγήσουν κανένα μαμούθ. Τώρα πια, έχουμε ένα τρομερά περίπλοκο οικονομικό σύστημα που κανείς δεν μπορεί να εξηγήσει πώς ακριβώς λειτουργεί και γιατί λειτουργεί έτσι αντί να λειτουργεί αλλιώς.

Έχω κοπιάσει πολύ πάνω στο θέμα τώρα τελευταία και καταλαβαίνω περισσότερα από ό,τι πριν. Ίσως όχι αρκετά. Αλλά αυτό που καταλαβαίνω σίγουρα είναι ότι στα πλαίσια ενός τέτοιου αυθαίρετου και περίπλοκου συστήματος, η μόνη σωτηρία για το λογικό άνθρωπο είναι να επιστρέφει σε βασικές έννοιες.

Δεν ξέρω πού ακριβώς χάθηκε το νήμα. Δεν ξέρω πότε οι άνθρωποι έχασαν τη συνειδητή επαφή τους με την έννοια της χρησιμότητας και προτίμησαν να εκβιάζουν (σηκώνοντας περήφανα τη γροθιά, αντί να κρύβουν τα πρόσωπά τους από ντροπή) ή να ζητιανεύουν (δηλώνοντας με αυτοπεποίθηση ότι πρέπει να έχουμε στο επίκεντρο τον άνθρωπο). Ξέρω όμως ότι έχουν αντικαταστήσει το κυνήγι τού μαμούθ με υπογραφές χαρτιών.

Ας είναι, ανθρωπότητα. «Ό,τι πετάς εσύ, εγώ θα σκύβω και θα το μαζεύω. Κάποια μέρα ίσως σου λείψει κάτι και το αναζητήσεις. Ό,τι σου λείψει εγώ θα το έχω.» Κι όταν οι υπόλοιποι θα είστε άχρηστοι και με τη βούλα, εγώ θα εξακολουθώ να είμαι χρήσιμος.

Ανάψτε τα φώτα

"...έχω ρίξει έναν και έχω φάει πέντε!"
Έχει γίνει πολύς λόγος τώρα τελευταία για τον αριθμό των δημοσίων υπαλλήλων στην Ελλάδα. Το να συγκρίνουμε τη χώρα μας με πιο προηγμένες χώρες είναι φαινομενικά μια λογική κίνηση. Όμως, το σφάλμα είναι πιο βασικό και ούτε οι πιο προηγμένες χώρες το αντιμετωπίζουν με κάποια αξιοπρέπεια.

Ας κάνουμε το εξής νοητικό πείραμα: Ας υποθέσουμε ότι είστε ναυαγοί σε ένα απομονωμένο νησί, με καμιά ελπίδα να σάς ξαναβρεί ο πολιτισμός. Έχετε μαζί σας άλλα 99 άτομα τής αρεσκείας σας, διαλέξτε όποιον θέλετε. Φυσικά, ένα από τα πρώτα πράγματα που θα κάνετε είναι να οργανωθείτε για να καλύψετε τις ανάγκες σας όσο καλύτερα μπορείτε.

Ας σκεφτούμε λίγο το προαναφερόμενο νησί. Τι σημαίνει, ας πούμε, ότι 20% τού πληθυσμού ορίζονται ως δημόσιοι υπάλληλοι; Σκεπτόμενοι καλοπροαίρετα, σημαίνει ότι οι 80 κάνουν «πραγματική» δουλειά και οι υπόλοιποι 20 τούς οργανώνουν ή τούς βοηθούν να οργανωθούν ώστε να γίνεται η δουλειά πιο αποτελεσματικά.

Μπορούμε να εξάγουμε άμεσα δύο συμπεράσματα. Πρώτον, ότι κάθε «πραγματικά» εργαζόμενος θα πρέπει να καλύψει με τη δουλειά του τις ανάγκες 1.25 ανθρώπων έτσι, ώστε οι 80 πραγματικά εργαζόμενοι να καλύπτουν τις ανάγκες 100 ανθρώπων. Δεύτερον, ότι οι 20 δημόσιοι υπάλληλοι έχουν χρησιμότητα μόνο αν στην περίπτωση που απουσίαζαν η τελική παραγόμενη αξία θα ήταν πάνω από 20% μικρότερη.

Τα παραπάνω είναι σχετικά προφανή στην περίπτωση του νησιού. Για κάποιο λόγο όμως, η κοινωνία μας δε σκέφτεται με αυτόν τον τρόπο. Ξαφνικά, επινοήσαμε έννοιες όπως το «δικαίωμα στη δουλειά», το οποίο πρέπει να είναι ό,τι πιο σουρεαλιστικό έχει κληθεί ο εγκέφαλός μου να αντιμετωπίσει στη μικρή αλλά περιεκτική ζωή του.

Αυτή τη φορά όμως, δεν υπάρχει χαμένο νήμα. Υπάρχει νήμα με συνεπή συνέχεια: διότι τα δημοκρατικά κράτη και η οργάνωσή τους δεν είναι εκεί για να μάς βοηθήσουν να οργανωθούμε με καλή προαίρεση. Είναι εκεί ως συνέχεια των αυτοκρατοριών, είναι οι απόγονοι των alpha male ορακουτάγκων. Ορίζουν σχέσεις εξουσίας.

Κάποια από αυτά σάς είναι ίσως λίγο-πολύ γνωστά. Αλλά τότε, ας παραδεχτούμε ότι στο δημόσιο διάλογο μιλάμε χωρίς να λέμε τίποτα. Αναλύουμε το παιχνίδι, λογοκρίνοντας τους κανόνες του.

Μπροστά στο νόμο

"In the name of the law..."
Έχουμε νόμους. Κι άλλους νόμους. Κι άλλους νόμους. Ασφαλιστικές δικλίδες για τούς νόμους που ερμηνεύουν τούς νόμους που πηγάζουν από τούς νόμους. Γίνεται του νόμου το κάγκελο. Έχουμε τόσους νόμους, που δε σού φτάνει μια ζωή να τούς περάσεις μια γρήγορη ανάγνωση. Και τελικά, δεν μπορούμε προστατεύσουμε τους εαυτούς μας ούτε από τις πιο ξεδιάντροπες απάτες. Και τελικά, μην αμφιβάλλετε ότι θα καταλήξουμε με τον επινοητή τού νόμου περί ευθύνης υπουργών σαν Γ’ Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης και Υπουργό Οικονομικών.

Μέχρι να καταργήσουμε τους περισσότερους νόμους και μείνουμε με μερικές δεκάδες που… α) θα βγάζουν νόημα στους πολίτες, β) θα μπορεί ο καθένας εύκολα να τούς γνωρίζει, …θα μού επιτρέψετε να θεωρώ τούς νομικούς ως συμμορία αρπαχτικών, που έχει ως βασικό στόχο να μάς τρώει τις σάρκες.

Επίλογος

Αυτά, μωρό μου. Ήθελα να σού γράψω ερωτικό γράμμα σήμερα, αλλά παρασύρθηκα από τις σκοτούρες μου. Σου υπόσχομαι, όμως: την επόμενη φορά, θα έχεις Νεάντερταλ στο κρεβάτι σου.

-------
ΥΓ. Υπό τούς ήχους τού Γιουσουρούμ τού Νικόλα Άσιμου. Εδώ, στην πιο συναρπαστική εκτέλεση που έχω ακούσει.
YΓ2. Οι δύο πρώτες φωτογραφίες είναι από τη Wikipedia. Η τρίτη από τα google pics.

Πορεία 15/12/2010

2010-12-16T22:30:00.010+02:00

Κάπου έχει χαθεί ο στόχος.

'Οταν εκτελείς το φάουλ...

...o σκοπός δεν είναι να κτυπήσεις το τοίχος.

Είδαμε και κάτι θείους να κατεβαίνουν από τα αριστερά, καθώς το δεξί άκρο τής άμυνας έβοσκε αλλού.

Αλλά το γκολ ήταν offside.

Πού είναι η μπάλα, οέο;

-----------------------------
ΥΓ. Φωτογραφίες 3 & 5 από telegraph.co.uk.
ΥΓ2. Σε περίπτωση που το βίντεο των Monty Python δεν παίζει:
http://www.youtube.com/watch?v=ur5fGSBsfq8

Ενημέρωση για πλαστοπροσωπία μου

2010-11-21T12:42:00.004+02:00

Κυκλοφορεί internetικά ένας άνθρωπος που υποκρίνεται ότι είμαι εγώ και έχει αρχίσει να ενοχλεί τούς γνωστούς μου για να με μπλέξει ή να αμαυρίσει το όνομά μου.

Προς το παρόν το κάνει με το πραγματικό μου όνομα (το οποίο δεν έχω αναφέρει ποτέ στο blog, αλλά πολλοί που με διαβάζετε το γνωρίζετε). Δεν αποκλείεται να το κάνει κάποια στιγμή και για την bloggerική μου ταυτότητα.

Για αυτό, λοιπόν, ενημερώνω όλους ότι ενεργό λογαριασμό facebook δεν έχω ούτε προτίθεμαι να αποκτήσω σύντομα. Οπότε αν λάβετε αίτηση φιλίας από "εμένα", δεν είμαι εγώ.

Επίσης, αν λάβετε κανένα περίεργο μήνυμα όπου ο αποστολέας υποτίθεται ότι είμαι εγώ, διπλοτσεκάρετε την ηλεκτρονική διεύθυνση για να βεβαιωθείτε ότι πράγματι είναι η δική μου και όχι "κάτι σαν τη δική μου".

Παρακαλώ για την κατανόησή σας μέχρι να λυθεί το θέμα. Όποιος θέλει να επικοινωνήσει για το θέμα, μπορεί να βρει το email μου στο προφίλ μου.

Κουφάλες, μελλοντικοί αθάνατοι

2010-08-31T16:20:00.005+03:00

Δεν ξέρω αν το πήρατε είδηση. Δεν τρέχει και τίποτα: υπάρχει μια μέδουσα που είναι αθάνατη.

Κυρίες και κύριοι, υποδεχτείτε την Turritopsis Νutricula.
Σε κάποια φάση τού βιολογικού της κύκλου η μέδουσα αυτή αναγεννιέται, και ο κύκλος επιτέλους δικαιώνει το όνομά του: συνεχίζει από εκεί που άρχισε.

Με άλλα λόγια, η Turritopsis Νutricula γεννιέται, μεγαλώνει, γερνάει, αναγεννιέται, και πάλι απ΄ την αρχή. Μπορεί όμως να σκοτωθεί ή να αρρωστήσει θανάσιμα (από άλλο αίτιο- εκτός γηρατειών). Δεν είναι, λοιπόν, ακριβώς αθάνατη, αλλά το παλεύει σχετικά αξιοπρεπώς.

Είμαι τόσο συνεπαρμένος από όλα αυτά, που μού είναι τρομερά δύσκολο να μην παρασυρθώ:

- Άραγε, όταν κατανοήσουμε επαρκώς το φαινόμενο, και με την εποχή τού DNA engineering να βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, θα μπορέσουμε να αντιγράψουμε και να προσαρμόσουμε το μηχανισμό αθανασίας τής Turritopsis στον ανθρώπινο οργανισμό;

- Κι αν καταφέρουμε να αντιγράψουμε το μηχανισμό, τι θα χρειαστεί να θυσιάσουμε; Τα γεννητικά μας όργανα είναι το πρώτο που μού έρχεται στο μυαλό.

- Υπάρχει περίπτωση ο άνθρωπος να αποφασίσει να μη χρησιμοποιήσει αυτήν τη δυνατότητα, εάν αποδειχτεί εφικτή; H γρήγορη απάντηση είναι: Όχι. Η ιστορία δείχνει πως ό,τι τεχνολογική δυνατότητα υπήρξε ποτέ, την εκμεταλλευτήκαμε. Αργά ή γρήγορα.

- Πιθανότατα: Αργά. Θα υπάρξει καθυστέρηση μέχρι να προετοιμαστεί το κατάλληλο νομικό πλαίσιο χειρισμού (όπως άλλωστε και με την κλωνοποίηση). Αν και όταν οι άνθρωποι σταματήσουν να πεθαίνουν από γηρατειά, θα πρέπει να υπάρξουν ιδέες για τη διαχείριση του υπερπληθυσμού. Ίσως χρειαστεί να απαγορευτεί η αναπαραγωγή. Ή να επιτρέπεται μόνο για αντικατάσταση ανθρώπων που πέθαναν κατά λάθος.

- Φυσικά, όλα αυτά δε θα αφορούν εμάς. Μιλάμε για επόμενες γενιές, αρκετά μακριά στο μέλλον.

- Με άλλα λόγια: αν υπάρξει πάρτυ, δε θα είμαστε καλεσμένοι.

- Δε νιώθετε κάπως μαλάκες που θα πεθάνετε, αν υποθέσουμε ότι λίγες γενιές αργότερα οι άνθρωποι θα σταματήσουν να πεθαίνουν;

- Σκεφτείτε τον τελευταίο που θα πεθάνει από γηρατειά. Τα τελευταία του λόγια θα είναι: «Πτού!, ρε γαμώ.»

- Προσωπικά, έχω συμφιλιωθεί με την ιδέα τού θανάτου, αλλά αυτό δεν αποτελεί παρηγοριά: ο θάνατος θα συνεχίσει να υπάρχει, απλώς δε θα είναι τόσο υποχρεωτικός.

- Κουφάλες, μελλοντικοί αθάνατοι.

- Εμείς προσπαθούμε να φυλακίσουμε και να διαιωνήσουμε τα νιάτα σε φωτογραφίες, ναι, σε φωτογραφίες, διάολε, ενώ οι επόμενοι θα ζουν περιοδικές νεότητες σαν να μη συμβαίνει τίποτε. Φανταστείτε πόσο γελοίοι θα τούς φαινόμαστε.

- Φανταστείτε, επίσης, με πόσες γυναίκες θα μπορούσατε να πάτε, αν ξαναγινόσαστε νέος μερικά δισεκατομμύρια φορές. Μπορεί να το έριχνα τελικά εκείνο το ξανθό.

- Εκείνοι που κάποτε θα σκοτώνονται ενώ θα μπορούσαν να μην πεθάνουν, ίσως να νιώθουν ακόμη πιο μαλάκες από εμάς.

- Θα επιστρέψει τότε και η θανατική ποινή, ειδικά για τούς δολοφόνους. Έχετε καμιά αντίρρηση;

- Άνθρωποι αθάνατοι από γηρατειά, αλλά θνησιμαίοι από οτιδήποτε άλλο. Τους κόβω να γίνονται υποχόνδριοι.

- Σε αυτή τη φάση, τουλάχιστο, δε νιώθω υποχρεωμένος να κόψω το κάπνισμα.

- Τι νομίζετε: μοιάζει μάλλον δύσκολο ο αναγεννημένος οργανισμός να διατηρεί τις μνήμες των προηγούμενων ζωών του.

- Αλλά, έτσι που προχωρά η τεχνολογία, πιθανώς να μπορούμε να αποθηκεύουμε τις μνήμες μας σε τσιπάκια, που θα μάς εμφυτεύονται σταδιακά καθώς μεγαλώνουμε στον επόμενο κύκλο.

- Γιατί, ας μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας: Σκεφτείτε να είστε αγόρι 9 χρονών με αναμνήσεις από όργια με μοντέλες. Δε θα περάσετε όμορφα για κάποιο διάστημα.

- «Νίκο, είμαστε μαζί εδώ και 6’000 ζωές. Μήπως ήρθε η ώρα να δούμε τη σχέση μας πιο σοβαρά;»

- Το σίγουρο είναι πως η ιδέα τής αιώνιας επιστροφής τού Νίτσε θα αποκτήσει άλλη υπόσταση.

- Μεγάλο ποσοστό από εσάς τσαντίζεται που δε θα προλάβει την αθανασία. Κάποιοι ζηλεύετε τόσο, που αν ήταν στο χέρι σας θα απαγορεύατε την αθανασία δια παντός. «Ή και εγώ ή κανείς!». Από εδώ και στο εξής, θα σάς αποκαλώ «σοσιαλιστές».

- H δικαιολογία που θα χρησιμοποιήσετε για να καλύψετε το φασίστα μέσα σας, θα είναι αυτή: «Οι έρευνες δείχνουν ότι τα ποσοστά αυτοκτονιών μπορεί να αυξηθούν».

- Το ότι το σύμπαν αναμένεται να έχει περιορισμένο (αν και τεράστιο, για τα δικά μας μέτρα) χρόνο ζωής, είναι κι αυτό μια παρηγοριά για εσάς: μπορεί κάποιοι κάποτε να ζήσουν μέχρι το τέλος τού σύμπαντος, αλλά όχι πολύ περισσότερο.

- Σκεφτείτε τον αθάνατο εκείνον που θα γεννηθεί λίγο πριν το σύμπαν καταρρεύσει. Μάλλον θα βάλει τα κλάματα.

- Όπως και να ‘χει, ακόμη κι αν αρχικά απαγορευτεί η αθανασία, αργότερα θα νομιμοποιηθεί από εκείνους που θα μπορούν να την εκμεταλλευτούν. Η απαγόρευση θα είναι απλώς για να πεθάνουν οι προηγούμενοι χωρίς πίκρα.

- Εν τω μεταξύ, μπορεί να καταφέρουμε να αναστρέψουμε και το βιολογικό κύκλο τού σύμπαντος.

Τι απίστευτα συναρπαστικά που είναι όλα αυτά!

ΥΓ. Υπό τούς ήχους τού All over the world των Pixies.

Βαθιά ανθρώπινη στιγμή

2010-08-25T01:36:00.016+03:00

Μπορεί να έχεις κάνει παπάδες στη ζωή σου. Μπορεί να έχεις ζήσει σε διάφορα μέρη τού κόσμου, να έχεις γνωρίσει ένα σωρό ενδιαφέροντα άτομα και πολιτισμούς, να έχεις συνεργαστεί με τα ινδάλματά σου. Μπορεί να επιτυγχάνεις σταδιακά τούς στόχους σου• να είσαι δημιουργικός και να εξελίσσεσαι, αυτό που πάντα ήθελες. Ή ό,τι άλλο. Αυτά που εσύ θεωρείς παπάδες, τέλος πάντων.

Ένα ωραίο μεσημέρι, οι αποκάτω θα σού κτυπήσουν την πόρτα. Θα είναι τρεις άγνωστες γυναίκες, μια μάνα και οι δυο της κόρες. Χρειάζονται κάποιον να κατεβάσει το φωτιστικό από το ταβάνι• σκάλες, μπλεγμένα καλώδια και τέτοια. Ούτε εργαστήρια τύπου Star Trek, ούτε λαγνεία, ούτε τίποτα.

Θα ανεβείς λοιπόν στη σκάλα με τα κατσαβίδια στο χέρι. Από κάτω αυτές θα έχουν καρφώσει τα μάτια πάνω σου με ένα ύφος που δηλώνει… ποιός ξέρει άραγε τι δηλώνει. Ελπίδα; Θαυμασμό; Ανάγκη; Άγχος, μη ρίξεις το φωτιστικό και σπάσει; Κάτι από τα βάθη τής κουλτούρας μας, τέλος πάντων.

Θα κατεβείς τη σκάλα θριαμβευτής, με το κεφάλι τού ηττημένου τέρατος ανά χείρας. Ή, έστω, με το φωτιστικό και τα καλώδια.

Και δε θα θυμάσαι την τελευταία φορά που ένιωσες τόσο σπουδαίος.

ΥΓ. Δ., όπου κι αν σε οδηγήσει η νέα σου περιπέτεια, καλή τύχη. Και ευχαριστώ για τη ζάχαρη.
ΥΓ2. Ακούγοντας ανελέητα το The Great Leap Forward των Red Sparowes.
ΥΓ3. Η εικόνα είναι από την Οδύσσεια του Διαστήματος, του Στάνλεϊ Κούμπρικ.

Η αβλεψία τής Μπεττίνας Μπρεντάνο

2010-08-11T15:31:00.005+03:00

Η Μπεττίνα Μπρεντάνο προσπάθησε όλη της τη ζωή να δανειστεί λίγο από το φως τής αναμενόμενης αθανασίας τού Γκαίτε, ώστε να προωθήσει τη δική της αθανασία στη μνήμη τής ανθρωπότητας. Για μια αναλυτική παρουσίαση της ιστορίας αυτής, θα χρειαστεί να καταφύγετε στο υπέροχο μυθιστόρημα του Κούντερα «Η Αθανασία» [1]. Εδώ απλώς θα χρησιμοποιήσω ένα κομμάτι αυτής τής ιστορίας.

Η Μπεττίνα έστελνε γράμματα ερωτικά στον Γκαίτε, αλλά εκείνος απαντούσε τυπικά ή καμιά φορά και ψυχρά. Δεν είχε πολλή σημασία. Η Μπεττίνα υπολόγιζε ότι ο Γκαίτε θα πεθάνει πρώτος (είχαν μεγάλη διαφορά ηλικίας). Στη συνέχεια, θα είχε όλο το χρόνο δικό της για να διαχειριστεί την αλληλογραφία τους όπως συνέφερε τους σκοπούς της.

Το 1835, κυκλοφόρησε την αλληλογραφία της με τον Γκαίτε, αφού πρώτα τής είχε αλλάξει τα φώτα από πλευράς περιεχομένου. Ο Γκαίτε δε ζούσε πια για να υπερασπιστεί τον εαυτό του, και το ερωτικό στοιχείο πέρασε στην ανθρωπότητα ως διπλής κατεύθυνσης: η Μπεττίνα δεν μπορούσε παρά να έχει υπάρξει μια πραγματική μούσα για τον αθάνατο Γκαίτε! Αθάνατη κι αυτή! Αθάνατη!

Αν έχω κάτι καταλάβει από τις γυναίκες όσο ζω, είναι το εξής: τους είναι πολύ εύκολο να παραχαράξουν το παρελθόν. Για να το θυμούνται με έναν τρόπο που ταιριάζει με την ψυχοσύνθεσή τους. Αυτή η γυναικεία ικανότητα είναι τόσο ανεπτυγμένη δε, που είναι ικανές να σε κοιτάξουν σαν να είσαι τρελός, αν τούς θυμίσεις κάτι που έχουν διαγράψει ή αντικαταστήσει με κάτι άλλο στη μνήμη τους. Ακόμη κι αν ήταν, φαινομενικά, το πιο αθώο συμβάν. Για τον Κούντερα όμως, η Μπεττίνα δεν ανήκε σε αυτήν την κατηγορία.

Το 1929, βρέθηκε η πραγματική αλληλογραφία, πριν την όποια παραχάραξη. Η αλήθεια έλαμψε.

Γιατί όμως η Μπεττίνα δεν είχε καταστρέψει την αλληλογραφία αυτή, μετά που εξέδωσε τη δική της βολική άποψη; Σχολιάζει ο Κούντερα [2]:
«Βάλτε τον εαυτό της στη θέση της: δεν είναι εύκολο να κάψεις προσωπικά ντοκουμέντα που σού είναι αγαπητά۠۠۠• είναι σαν να ομολογείς στον εαυτό σου ότι δεν σού μένει πολύς καιρός, ότι θα πεθάνεις αύριο• έτσι, αναβάλλεις συνεχώς την πράξη τής καταστροφής, και μια μέρα είναι πολύ αργά.»

Ο Κούντερα, ως συνήθως, ακούγεται γοητευτικά πειστικός. Προσωπικά όμως, διατηρώ μια μικρή επιφύλαξη: δε θα μού έκανε εντύπωση αν η Μπεττίνα, ξαναγράφοντας εκείνα τα γράμματα, άλλαξε την ίδια της τη μνήμη. Η επαναγραφή τού παρελθόντος μπορεί να είχε τόση επιτυχία, που σύντομα ξέχασε κι η ίδια ότι η αυθεντική αλληλογραφία είχε διαφορές από την επίσημη.

Κάποια μέρα, εκεί που σκεφτόμουν την αβλεψία τής Μπεττίνας, με έλουσε κρύος ιδρώτας: όλα τα γράμματα, όλα τα emails μου, θα ήταν στη διάθεση του κάθε αδιάκριτου, αν ξαφνικά πέθαινα! Άνοιξα τον υπολογιστή μου χωρίς κέφι, και αποσυνδέθηκα από όλα τα mailboxes μου. Ποτέ πια τσεκάρισμα στο “stay logged in”.

Αναφορές
[1] Μίλαν Κούντερα, Η Αθανασία (1990), Μέρος Δεύτερο. 11η έκδ. Εστίας (2004), μετάφρ. (από τα γαλλικά) Κατερίνας Δασκαλάκη.
[2] Σελ. 94.

-----------
ΥΓ. Ακούγοντας το
Μην το ψάχνεις, δεν πειράζει τού Δήμου Μούτση.
ΥΓ2. Η εικόνα είναι από χαρτονόμισμα των 5 γερμανικών μάρκων, του 1992. Εικονίζεται η Bettina Von Arnim, το γένος Brentano.

Αυγουστιάτικο: Γελοίοι έρωτες στην άλλη πλευρά τού Ατλαντικού

2010-08-05T02:42:00.015+03:00

Καμιά φορά κάθομαι και θυμάμαι τις γυναίκες που γνώρισα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Δεν ήταν πολλές. Αλλά η διαφορετική κουλτούρα που κουβαλά ο καθένας μέσα του, η έλλειψη κοινών τόπων, δίνει σε κάποιες συναντήσεις, λίγων ωρών ή και δευτερολέπτων, μια γοητεία που λίγες συμπατριώτισσες μπορούν να σού προσφέρουν. Είναι οι καταστάσεις εξωτικές. Είναι οι στιγμές διαφορετικές.

Σάντα Μπάρμπαρα

Είμαι με φίλους στο πανεπιστήμιο του Σάντα Μπάρμπαρα για βόλτα. Να δούμε και κανένα μωρό, γιατί εκεί που σπουδάζουμε εμείς δεν. Είναι βράδυ, στεκόμαστε σε μια γωνιά και κόβουμε κίνηση. Μια φοιτητριούλα με πλησιάζει, με κοιτά ίσια στα μάτια και ζητά τσιγάρο με νάζι.

Αγχωμένος, ψάχνω με τα δυο μου χέρια τις τσέπες για το πακέτο, ενώ προσπαθώ να φτύσω το τελειωμένο μου τσιγάρο για να μπορέσω να μιλήσω. Τα χείλη μου έχουν ξεραθεί και η γόπα μένει να κρέμεται κολλημένη από μια άκρη χωρίς να πέφτει. Βγάζω το πακέτο και τής προτείνω ένα marlboro. Σοβαρεύει απότομα. Της ανάβω, κρατώντας το τσιγάρο της με τα δυο δάχτυλα του ελεύθερού μου χεριού. Είναι μια τελευταία προσπάθεια επίδειξης αρρενωπότητας μέσα στη γελοία παράστασή μου. Με φιλά στο μάγουλο.

Με τη γόπα να κρέμεται πάντα από την άκρη των χειλιών μου, την ακολουθώ με το βλέμμα καθώς φεύγει ταραγμένη.

Λος Άντζελες

Μεσημέρι στο Λος Άντζελες, τρέχω σαν τρελός δεξιά και αριστερά για να βάλω τις τελευταίες πινελιές στην εργασία μου και να την παραδώσω. Ο καθηγητής είναι μεγάλο όνομα και η πίεση με έχει κατατροπώσει ψυχολογικά. Κάθομαι σε ένα παγκάκι για να κάνω ένα τσιγάρο μήπως ηρεμήσω. Μια ξανθιά κουκλίτσα κάθεται σε ένα παγκάκι απέναντί μου, να καπνίσει και αυτή. Κάνει παιχνίδι με τα μάτια. Έχω να αγγίξω γυναίκα κανά χρόνο, έχω να μιλήσω σε συνομήλικη μερικούς μήνες. Έχω να κοιμηθώ από προχθές. Πανικοβάλλομαι. Έχω χάσει το deadline εδώ και μερικές ώρες.

Τρέμω ολόκληρος από το άβολο της στιγμής. Το καταλαβαίνει και μού κάνει νόημα με τα μάτια να χαλαρώσω και να την πλησιάσω. Παίρνω την τελευταία μου ρουφηξιά και φεύγω για να τυπώσω επιτέλους την εργασία μου.

Τη φαντάζομαι να ρωτά για εμένα και να ψάχνει το όνομά μου στον επίσημο πανεπιστημιακό σύλλογο γκέι και λεσβιών. Aλλά αποκλείεται να με σκέφτεται ακόμη, όπως τη σκέφτομαι εγώ.

Λος Άντζελες ΙΙ

Είμαστε μερικοί συμφοιτητές σε μπαρότσαρκα, έχουμε επιτέλους και μερικά κορίτσια για παρέα από άλλα τμήματα. Μια Καναδέζα μέσα στην τρελή χαρά, ανακοινώνει τα προτερήματά της: «I am GREAT at bed!». Κοιτά εμένα αλλά το λέει για πλάκα, έτσι, για να φλερτάρει γενικώς και αορίστως.

Έχω μείνει άναυδος να την κοιτώ σαν χάνος. Οι εμπειρίες μου μάλλον δε με είχαν προετοιμάσει για μια τέτοια στιγμή. Βλέποντας το παράλογο της αντίδρασης, η αυτοπεποίθησή της κάνει φτερά. Κοκκινίζει και χαζογελά αδέξια, ψάχνοντας κάπως να τα μπαλώσει. Δε βρίσκει τίποτα, η στιγμή περνά.

Νέα Υόρκη

Με έχει προσκαλέσει ένας παλιός φίλος στο σπίτι του στη Νέα Υόρκη. Μένει με τη δικιά του και την αδερφή της. Ο φίλος το είχε πει ξεκάθαρα: Έλα για επίσκεψη να βοηθήσεις την κατάσταση, γιατί η «κουνιάδα» έχει καύλες και θέλει να ξεδώσει. Η δικιά του με είχε γνωρίσει παλιότερα, οπότε φαντάζομαι ότι έχει μιλήσει κι αυτή για εμένα, έχοντας δώσει το ΟΚ.

Μετά από την απαραίτητη βόλτα, γυρνάμε σπίτι να κοιμηθούμε. Το άλλο ζευγάρι αποσύρεται, αυτή με βοηθά να στρώσω το κρεβάτι μου και εξαφανίζεται στο δωμάτιό της. Το δωμάτιο που μού έχουν ετοιμάσει είναι ακριβώς δίπλα στο δικό της, επικοινωνούν με πόρτα. Αφήνει την πόρτα ανοιχτή. Πρέπει να έκανα μισό πακέτο κοιτώντας εκείνη την πόρτα, μέχρι να με πάρει ο ύπνος.

Νέα Υόρκη ΙΙ

Είμαι με μια γνωστή μου στο υπνοδωμάτιό μου και ακούμε μουσική στον υπολογιστή. Ξέρω ότι νιώθει μόνη της, αλλά τη συμπαθώ τόσο πολύ, που διστάζω να την εκμεταλλευτώ. Είμαι, άλλωστε, ταγμένος αλλού.

Κάποια στιγμή ανοίγει ένα συρτάρι μου, λες και το ήξερε από πριν, και πιάνει ένα από τα προφυλακτικά που βρίσκει. Αρχίζει να μού το κουνάει στη μούρη.

Πανικοβάλλομαι. «Άσ’ το κάτω. Τώρα!». Το αφήνει και φεύγει για το σαλόνι. Η συζήτηση συνεχίζεται περί ανέμων και υδάτων.

Χρόνια αργότερα, θα τής στείλω μήνυμα ότι τη σκέφτομαι ακόμη. Με ευχαριστεί, αλλά έχει προχωρήσει.

Εδώ είναι Βαλκάνια

Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι μια χώρα πολύ περισσότερο απελευθερωμένη σεξουαλικά από ό,τι η Ελλαδίτσα μας. Η δράση είναι έντονη και διαρκής για αυτόν που ενδιαφέρεται. Οι άνδρες είναι μάλλον λίγο τρομαγμένοι από τις συνεχείς μηνύσεις και τα χαμένα δικαστήρια. Αλλά οι γυναίκες, οι γυναίκες είναι επιθετικές και ασταμάτητες. Θυμάμαι σε ένα μπιλιαρδάδικο έναν καλοσχηματισμένο άνδρα σκυμμένο πάνω στο τραπέζι να προετοιμάζει τη βολή του. Γυναίκες περνούσαν από πίσω με το ποτό τους και υποκρίνονταν ότι τον χούφτωναν. Έτσι, για να περνά η ώρα.

Λένε ότι όταν είσαι στο κρεβάτι με κάποιον ξένο, είναι σαν να πηγαίνεις ταξίδι στη χώρα του. Έχουν δίκιο. Κι όταν δε φτάνεις στο κρεβάτι; Τότε κολλάς τη μούρη σου στο χάρτη και ονειρεύεσαι ταξίδια που δεν έκανες.

---------
ΥΓ. Υπό τούς ήχους τού
Hey των Butthole Surfers. Συχνά σκεφτόμουν ότι ο ντράμμερ τους είναι τόσο καλός, που ακουγόταν σαν να έχει τρία χέρια. Τελικά, με τη live εμφάνιση του link, ανακάλυψα ότι οι Butthole Surfers έχουν δυο ντράμμερς που παίζουν χωρίς πόδια.

O λόγος που θα γίνει, ο λόγος που δε θα γίνει

2010-07-10T16:33:00.010+03:00

Πρό-λογος

Ζεστό βράδυ, ένας καναπές σε μια ταράτσα με θέα τον Παρθενώνα και το Λυκαβηττό. Τρία άτομα μισοξαπλωμένα πάνω στον καναπέ, άδεια μπουκάλια πεσμένα τριγύρω. Να το ξέρεις από τώρα, όταν τελειώσω αυτήν την αφήγηση, θα δεχτώ να τιμωρηθώ μόνο για αυτά που είμαι ένοχος.

Λόγος

«Πέτρο, φέρε το!». Όταν μια γυναίκα χρησιμοποιεί προστακτική, όλες οι γκρίζες αποφάσεις γίνονται εύκολες. Είναι όπως όταν η μάνα μας μάς λέει να τής κατεβάσουμε το τηγάνι από το ψηλό ντουλάπι, πρόκειται για μη-απόφαση. Ο Πέτρος πήγε να το φέρει.

Είχα πλέον την άνεση να την κοιτάξω καλύτερα, χωρίς τον κίνδυνο να με προσέξει άλλος εκτός από την ίδια. Και κάρφωσα στα λαγκάδια ανάμεσα στις τιράντες της. Υπάρχουν ναρκωτικά που σε εστιάζουν στο πνεύμα και ναρκωτικά που σε κάνουν να νιώθεις σαν σκέτη σάρκα- το καλό αλκοόλ είναι από τα δεύτερα. Όπως και το γυναικείο στήθος. Με είδε και χαμογέλασε παιδιάστικα. Ευχαριστημένη, αλλά πιθανώς ήδη γεμάτη από το έμμεσο κοπλιμέντο.

Και εγώ γεμάτος ήμουν. Ήταν η εποχή που τελειώναμε τις σπουδές μας και θα σκορπίζαμε σε τρία σημεία τού ορίζοντα. Δύση εγώ. Ανατολή ο Πέτρος, νότο η Δήμητρα. Οι δυο τους τα ‘χανε χαλάσει εδώ και κάποιους μήνες, για να τούς έρθει πιο εύκολη η ξενιτιά. Αλλά, και πάλι, το μέλλον ήταν όλο δικό τους, όλο δικό μας. Η συναρπαστική εποχή τής νεανικής άγνοιας και των άπειρων δυνατοτήτων. Και η εκπλήρωση ενός ονείρου ζωής. Έστω ξενιτεμένου. Έστω περιορισμένης. Άπειρες δυνατότητες. Εκπλήρωση ονείρου. Ναι, γεμάτος!

«Ιδού!». Μόλις ο Πέτρος γύρισε, πέρασα το χέρι μου γύρω της με άνεση. Δε γινόταν να κατηγορηθώ για τίποτα ούτε από τον εαυτό μου, πριν λίγο ήμουν σχεδόν αγκαλιά με τον Πέτρο. Η επερχόμενη ξενιτιά σού δίνει τη δικαιολογία να μοιράζεις τρυφερότητα στους ανθρώπους σου απλόχερα. Ίσως και να σ’ αναγκάζει. Άλλωστε, ήταν κι ο δικός της μπροστά. Απασχολημένος με τα χαρτάκια του και τα σακουλάκια του.

Το ανάψαμε και αρχίσαμε την περιφορά του από χέρι σε χέρι. Με δυο φίλους σ’ έναν καναπέ. Σε μια ταράτσα που κοιτάει την Αθήνα. Ζεστό σκοτάδι από τη νύχτα, οικεία φώτα από την πόλη. Αλκοόλ και νιάτα στο αίμα, ενδορφίνες και πλάνα στο κεφάλι. Αναθρώσκων καπνός να διαθλά το λιγοστό φως. Σκέτη μαγεία.

Η αγκαλιά μου με τη Δήμητρα άρχισε να σφίγγει. Λίγο-λίγο, με τη μαγεία, τον επερχόμενο αποχωρισμό και την παρουσία τού Πέτρου σαν πρόχειρες δικαιολογίες. Με το αεράκι να χαϊδεύει τον ιδρώτα μας εκεί που πριν λίγο ακουμπούσαμε. Διηγήσεις για τις ερωτικές τους επιδόσεις επισκέπτονταν το κεφάλι μου αποσπασματικά.

Γύρισα το κεφάλι μου και είδα τον Πέτρο να με κοιτάει. Ξέραμε κι οι δυο ότι τα πάντα κρέμονταν από αυτόν. Όντας εκεί, επέτρεψε όλο αυτό το μπέρδεμα. Παραμένοντας ως είχε, το εμπόδιζε να εξελιχθεί. Αν έφευγε, δε θα υπήρχε τίποτα να το σταματήσει. Η παρουσία του ήταν σαν μια πυρηνική βόμβα, υπέροχα καταστροφική, αλλά ταυτόχρονα εμπόδιζε την αιματοχυσία μεταξύ υπερδυνάμεων. Ήταν ο λόγος που το κακό θα γίνει και ο λόγος που δε θα γίνει.

Έπιασα το χέρι τής Δήμητρας και το έβαλα στα πλευρά τού Πέτρου. Αυτός έσκυψε το κεφάλι, σαν να προσπαθούσε να σκεφτεί χωρίς να τον βλέπει ο θεός. Ή σαν κρεμάμενος από σταυρό.
Παύση. Τζούρα. Παύση.
Κούνησε τα χείλη του. «Δήμητρα...». Το αίμα, έτοιμο να εκραγεί μέσα στις φλέβες μου.

Επί-λογος

Ένα περίεργο πράγμα συμβαίνει με μερικές ιστορίες. Όταν τις αφηγείσαι στον αόριστο, σου ταιριάζει ένα τέλος. Κι όταν τις αφηγείσαι σε ενεστώτα, σου ταιριάζει άλλο.

-------------
ΥΓ. Υπό τούς ήχους τού Washer των Slint.

Το δεύτερο θαυμαστικό

2010-06-27T15:54:00.005+03:00

Εδώ και καιρό έχει κηρυχθεί ο πόλεμος του θαυμαστικού. Υπάρχουμε εμείς που συνεχίζουμε να χρησιμοποιούμε σθεναρά ένα και μόνο ένα θαυμαστικό, υπάρχουν κι οι απέναντι που σπανίως χρησιμοποιούν ένα μόνο του. Ο φόβος μου είναι μήπως τα πολλά θαυμαστικά στη σειρά αποκτήσουν σφραγίδα δόκιμου τρόπου έκφρασης, αλλά τι να κάνουμε: ο δυτικός κόσμος κινείται με αδιαφορία για τούς φόβους των μειοψηφιών και το χρηστικό λεξικό τού σήμερα είναι το δόκιμο λεξικό τού αύριο.

!
Ένα θαυμαστικό, όπως το ξέραμε. Δίνει έμφαση, δηλώνει θαυμασμό, υπογραμμίζει το αναπάντεχο της πρότασης που προηγείται. Όταν είναι μόνο του, επιθυμεί να το δεχόμαστε ως αυστηρώς αρκετό.

!!!
Τρία θαυμαστικά στη σειρά. Είναι τής μόδας και δε θα αργήσουν να ζητήσουν και την επίσημη σφραγίδα τής πολιτείας. Τη γενικευμένη τους χρήση την παρατήρησα αρχικά στα μηνύματα κινητών και στο ίντερνετ, όπου για πρώτη φορά πρωταγωνιστούν οι απλοί άνθρωποι που δεν έχουν έρωτα με το γραπτό λόγο και την αυστηρότητά του. Αλλά και οι πιο επαναστάτες άνθρωποι, που ψάχνουν τρόπο να εκφράσουν αυτό που δεν εκφράζεται εύκολα, και που επιτέλους δε χρειάζονται τη συγκατάθεση κανενός λογίου για να έχουν το δικό τους βήμα γραπτής έκφρασης. Και, τέλος, εκείνοι που ψάχνουν τρόπους για να μεταφέρουν γραπτώς τον προφορικό λόγο.

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!1111
Πολλά θαυμαστικά στη σειρά, περισσότερα από τρία και συνήθως όχι τέσσερα. Ακαθόριστου αριθμού. Δηλώνουν απεριόριστη έμφαση, έκρηξη έμφασης, οργασμό έμφασης. Συχνά, όταν προέρχονται από πληκτρολόγιο PC, συνοδεύονται από μερικούς άσους στο τέλος. Ο συγγραφέας, πάνω στον ασύλληπτο θαυμασμό του, έχασε τον έλεγχο και μαζί και το πλήκτρο shift, οπότε τύπωσε άσους αντί για θαυμαστικά. Αυτοί οι άσοι είναι κάπως σαν τα βρωμόλογα τη στιγμή τής εκσπερμάτωσης, νομιμοποιούνται ως θεμιτό χάσιμο ελέγχου.

Κατά τον Κούντερα, η έλλειψη ελέγχου αποτελεί απαίτηση του καιρού μας. Κάποτε γοητευόμαστε από το συγκρατημένο χαμόγελο της Μόνα Λίζα. Πλέον, καθώς η κοινωνία οργανώνεται και μάς περιορίζει όλο και περισσότερο, αναζητούμε την ελευθερία στην έλλειψη ελέγχου, την έκσταση στο αυτιστικό καταχτύπι τού ροκ, την οικειότητα στο ασυγκράτητο γέλιο, την ηδονή στην προσομοίωση του βιασμού μιλώντας στον εραστή μας βρώμικα.

Γιατί όμως συνήθως συναντάμε 3 θαυμαστικά κι όχι 2; Γιατί δεν περάσαμε ποτέ από την εποχή των 2 θαυμαστικών;

Ο αριθμός τρία άρχισε να με απασχολεί όταν διάβασα τη «Μεταμόρφωση» του Κάφκα, όπου φαινομενικά υπήρχε ένας συνεχές παιχνίδι με αυτόν τον αριθμό. Έχουμε ακόμη την Αγία Τριάδα (Πατήρ, Υιός, Άγιο Πνεύμα), τα τρία μετάλλια στα σπορ, τρεις νότες στη συγχορδία, καλλιτεχνικά έργα σε τριλογίες, τρία βασικά ένστικτα και πάρ’ τα τρία μου.

Για κάποιο λόγο, φαίνεται ότι, για τον ανθρώπινο εγκέφαλο, ο αριθμός τρία εκφράζει κάτι περίπλοκο που είναι όμως περήφανα ολοκληρωμένο. Αντίθετα, ο αριθμός δύο μάλλον στηρίζεται στην ένωση δυο μονάδων για να τα βγάλουν πέρα με τις δυσκολίες: εκφράζει μια αναγκαιότητα. Δικομματισμός εξουσίας για να έχουμε την ελάχιστη πρόφαση δημοκρατίας, γάμος δύο ατόμων (στο δυτικό κόσμο) για να τα βγάλουμε πέρα με τις κοινωνικές μας υποχρεώσεις, την ανατροφή των παιδιών και τα κληρονομικά. Δυο άτομα μίνιμουμ για να σταθεί μια startup company. O αριθμός δύο συμπληρώνει τις αδυναμίες τού ενός. Σαν οι κακοί θεοί να χωρίσαν τη μονάδα και τώρα ψάχνει το άλλο της μισό, όπως θα έλεγε και ο Αριστοφάνης.

Έτσι λοιπόν, το δύο εκφράζει μίζερη αναγκαιότητα, ενώ το τρία δηλώνει το περήφανο όλο. Και τα θαυμαστικά έχουν νόημα μόνο ως περήφανα, γεγονός που πάντοτε υπογραμμιζόταν από την όρθια στάση τους. Αυτή είναι η αλήθεια, κύριε Δικαστά, δεν ήθελα να τη μειώσω όταν τής είπα να φέρει και τη φίλη της.

---------------
ΥΓ. Υπό τούς ήχους τού Elephant Bones των That Handsome Devil.

Περπατώντας με παρέα

2010-06-14T10:12:00.006+03:00

Περπατώ στην άκρη τού γκρεμού και καπνίζω. Ένας λυσσασμένος σκύλος μού επιτίθεται, τρέχει καταπάνω μου. Με μια γρήγορη κίνηση τον αποφεύγω και αλλάζω χέρι στο τσιγάρο. Καθώς ο σκύλος αιωρείται πάνω από την άβυσσο, τον πιάνω απ' το κολλάρο.

Είμαι στην άκρη τού γκρεμού και ένας σκύλος κρέμεται από το τεντωμένο χέρι μου. Την πάτησα. Τώρα ή τον σώζω και ξανακινδυνεύω ή τον αφήνω να πέσει και γίνομαι φονιάς.

Περπατώ κατά μήκος τού γκρεμού, μ' ένα τσιγάρο στο ένα μου χέρι και ένα σκύλο να κρέμεται απ' τ' άλλο. Μικρά κομματάκια πέτρας ξεκολλάνε και πέφτουν στο κενό με σταθερή επιτάχυνση.

----------------------
ΥΓ. Υπό τούς ήχους τού Hairnet Paradise των CocoRosie.

Η μεγάλη κρίση- OK, now what?

2010-04-27T01:42:00.010+03:00

Η οικονομική κρίση που κτύπησε την Ελλάδα φέρει ένα μεγάλο πλεονέκτημα και ένα μεγάλο μειονέκτημα. Το πλεονέκτημα είναι ότι η οργάνωση της χώρας μακροπρόθεσμα θα εξορθολογιστεί. Δε θα αναλύσω τις συνέπειες εδώ, βαριέμαι, το κάνουν άλλοι. Το μειονέκτημα είναι ότι το μεταβατικό στάδιο θα είναι επίπονο και ακαθόριστης διάρκειας.

Αυτό το μεταβατικό στάδιο είναι που με απασχολεί εδώ.

Ως μέλος της επιστημονικής και τεχνολογικής κοινότητας της χώρας, νιώθω λίγο σαν μουνί που χτενίζεται τη στιγμή που ο κόσμος καίγεται. Η χώρα βουλιάζει, οι νέοι θα μείνουν άνεργοι, οι γέροι τους χωρίς σύνταξη για να τους στηρίξουν. Αυτό θα είναι το μεταβατικό στάδιο, τα έχουμε δει κι αλλού. Κι εγώ θα κάθομαι να μελετάω χαοτικά συστήματα υψηλής τεχνολογίας και εφαρμογές επόμενης γενιάς; Σύντομα, πολλοί συμπολίτες μου δε θα έχουν να φάνε. Μήπως αυτή τη στιγμή είμαι βάρος για τη χώρα μου;

Κάνοντας την αυτοκριτική μου, οφείλω να είμαι τίμιος ως προς τη θέση μου. Είμαι εργατικό δυναμικό πολυτελείας, όταν το στοίχημα είναι η επιβίωση. Είμαι το κερασάκι στην τούρτα, όταν τούρτα πλέον δεν υπάρχει και σε λίγο δε θα υπάρχει ούτε κυρίως πιάτο.

Η στιγμή θα έρθει που θα μπορώ να γίνω πάλι πολύτιμος για τη χώρα μου. Μετά τη σταθεροποίηση, που θα έρθει πάλι η ανάπτυξη και ο καιρός των μακροπρόθεσμων και σοβαρών επενδύσεων. Αλλά ως τότε τι;

Εγώ, κι όλοι όσοι ανήκουν στο κλαμπ, έχουμε τρεις επιλογές.

1) Παραμένουμε στην Ελλάδα και ψάχνουμε μια τρύπα να χωθούμε ώστε να επιβιώσουμε.

Να ακολουθήσουμε δηλαδή τη συνήθη τακτική που ακολουθούσαμε σαν τομέας ως τώρα. Είδαμε όμως που οδήγησε αυτός ο δρόμος. Δεν είναι το στιλ μου αυτός ο δρόμος, αλλά δε θα κατακρίνω κι όποιον τον ακολουθήσει. Οι γονείς μας αυτό μάς δίδαξαν, αυτό ξέρουμε, αυτό εμπιστευόμαστε.

2) Φεύγουμε στο εξωτερικό.

Εκεί μπορούμε να συνεχίσουμε την εξέλιξή μας, με πολύ καλύτερες προϋποθέσεις από ό,τι είχαμε ποτέ εδώ. Θα μπορούμε πάλι να νιώθουμε κυρίαρχοι της ζωής μας και της εργασίας μας κι όχι ακολουθητές των εξελίξεων. Μπορούμε να μαζέψουμε χρήματα και να στέλνουμε στους δικούς μας, οι δουλειές μας στο εξωτερικό είναι καλοπληρωμένες. Η επιπλέον εμπειρία που θα κερδίσουμε σε χώρες τεχνολογικής και επιστημονικής αιχμής θα μας επιτρέψουν να επιστρέψουμε όταν οι καιροί είναι καλύτεροι, που θα είμαστε πάλι χρήσιμοι, βελτιωμένοι και πιο έτοιμοι από ποτέ να βοηθήσουμε.

3) Παραμένουμε στην Ελλάδα και γινόμαστε κομμάτι τής λύσης τού προβλήματος.

Πώς μπορούμε να το πετύχουμε αυτό; Βάζουμε τα δυνατά μας για να φέρουμε λεφτά στη χώρα. Στρωνόμαστε στη δουλειά και κτυπάμε ό,τι ερευνητική ή τεχνολογική επιχορήγηση
προσφέρει η Ευρώπη (CORDIS) ή οποιοσδήποτε άλλος διεθνής οργανισμός. Στίβουμε τα μυαλά μας μέχρι να κατεβάσουμε ιδέες για υπηρεσίες ή προϊόντα που μπορούμε να εξάγουμε. Αν πετύχουμε, θα φτιάξουμε τις ζωές μας, αλλά θα φέρουμε και λεφτά στον τόπο.

Αυτή η τρίτη επιλογή είναι ιδιαίτερα δύσκολη, επειδή αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν πολλές ερευνητικές ομάδες ή εταιρείες στη χώρα που έχουν μάθει να κάνουν οτιδήποτε άλλο εκτός από το να περιμένουν λεφτά από το δημόσιο. Συνεπώς δεν υπάρχει οργάνωση και εμπειρία. Αλλά γίνεται, όλα τα ωραία από κάπου ξεκινάνε.

Ως μέλος τού τυπικά πιο μορφωμένου κομματιού τού πληθυσμού της Ελλάδας, το έβρισκα πάντα αξιοπερίεργο που τα πανεπιστήμιά μας και οι εταιρείες υψηλής τεχνολογίας περίμεναν από τούς πολιτικούς να λύσουν τα οικονομικά μας προβλήματα. Δε χρειάζεται ιδιαίτερη οξυδέρκεια για να καταλάβει κανείς ότι τα κόμματα εξουσίας στην Ελλάδα απαρτίζονται από καραγκιόζηδες και άτομα περιορισμένης ευφυίας. Αλλά αν εμείς περιμένουμε τη λύση από αυτούς, αυτό τι μάς κάνει εμάς;

Η γνώμη μου είναι λοιπόν, ότι ήρθε η ώρα να πάρουμε τον αγώνα στις πλάτες μας. Εμείς από το μετερίζι μας. Ο κάθε άλλος εργασιακός τομέας, από το δικό του μετερίζι. Αλλιώς, αν δεν καταφέρουμε να γίνουμε χρήσιμοι ούτε τώρα, ας μη μας κάνει εντύπωση όταν αρχίσουν να μάς συμπεριφέρονται σαν να είμαστε εμείς το πρόβλημα.

Καλή τύχη και καλό κουράγιο σε όλους. Όποιος δεν έχει καταλάβει ακόμα τι έχουμε μπροστά, είμαι σίγουρος ότι δε θα χρειαστεί να περιμένει για πολύ.

O πόλεμος της νικοτίνης

2009-06-13T13:41:00.007+03:00

Ο Αγών εναντίον τού τσιγάρου

Ο Χίτλερ ήταν καπνιστής από την παιδική του ηλικία, αλλά στη συνέχεια το έκοψε, χρηματοδότησε αντικαπνιστές καμπάνιες και έρευνες, και δήλωνε ότι θα λάμβανε αυστηρότερα αντικαπνιστικά μέτρα μόλις τέλειωνε ο πόλεμος. Η άποψή του ήταν ότι η Αρία Φυλή δεν έπρεπε να αλλοιώνει τα γονίδιά της με το κάπνισμα, ενώ ήθελε τούς στρατιώτες του σε τέλεια φυσική κατάσταση και τις Γερμανίδες σε τέλεια αναπαραγωγική [1]. Για το δικαίωμα αυτοδιάθεσης του σώματος φυσικά ούτε λόγος, τα γερμανικά κορμιά ανήκαν στο έθνος.

Δε θα ανατριχιάσω που τα ευρωπαϊκά κράτη ξαφνικά ανακάλυψαν ότι "ο Χίτλερ έκανε και κάτι καλό κυνηγώντας το κάπνισμα", συγχρόνως με την άνοδο τής ακροδεξιάς στην Ευρώπη. Άλλωστε, κανείς δεν είναι μόνο καλός ή μόνο κακός. Θα σάς περιγράψω μόνο μια εικόνα [2].

Η ημερομηνία είναι 30 Απριλίου τού 1945, ο τόπος είναι το αρχηγείο τού Χίτλερ στο Βερολίνο. Κανείς δεν καπνίζει στους διαδρόμους, αφού δεν το επιτρέπει ο μεγάλος αρχηγός. Κατά τις 15:30, ένας πυροβολισμός ακούγεται από το δωμάτιό όπου είχε αποσυρθεί με την Εύα Μπράουν. Οι Λίνγκε και Μπόρμαν μπαίνουν στο χώρο και βρίσκουν το μεγάλο αρχηγό με μια τρύπα στο κεφάλι, την Μπράουν δηλητηριασμένη στο πλάι του. Βγαίνουν και το ανακοινώνουν.

Στο αρχηγείο τού Χίτλερ στο Βερολίνο, δεκάδες τσιγάρα άναψαν την ίδια στιγμή. Και ο καπνός απλώθηκε πάνω από όλη την Ευρώπη.

Ο πόλεμος της νικοτίνης

Ένα ωραίο πρωί, οι κυβερνήσεις μας ξύπνησαν και αποφάσισαν να κάνουν κάτι υπέροχο για τούς υπηκόους τους. Οποιοδήποτε πολιτικό ή οικονομικό κόστος δεν ήταν αρκετό για να εμποδίσει τα πλάνα τους, αφού παίζονταν οι ζωές μας. Κι έτσι, άρχισε ο κατατρεγμός τού καπνίσματος.

Ακολούθησε άμεση σύγκρουση με τα θηρία των καπνοβιομηχανιών σε όλα τα επίπεδα. Αύξηση φορολογίας στα τσιγάρα, απαγόρευση διαφημίσεων σχετικών με το κάπνισμα, απαγόρευση του καπνίσματος στους δημόσιους εσωτερικούς χώρους (κι όχι μόνο), χρηματοδότηση επιστημονικών ερευνών για τις επιπτώσεις τού καπνίσματος, πολυδάπανες δίκες και διαφημιστικές καμπάνιες, μετωπική σύγκρουση με τούς ίδιους τούς καπνιστές και τα μαγαζιά διασκέδασης. Ο δρόμος ήταν δύσβατος αλλά άξιζε τον κόπο, καθώς ο σκοπός ήταν τίμιος.

Ξαναδιαβάστε, σας παρακαλώ, τις 2 παραπάνω παραγράφους. Αν κάτι δε σάς πάει καλά, θα συμφωνήσω μαζί σας. Πολύ απλά, οι πολιτικοί δε σκέφτονται έτσι. Είχα την... τύχη να γνωρίσω αυτόν τον πόλεμο από κοντά στην Καλιφόρνια (όπου ήδη οι Υγιεινιστές είχαν επικρατήσει) και μετέπειτα στη Νέα Υόρκη (όπου εφαρμόστηκαν τα μέτρα μόλις πήγα για να γλιτώσω από τούς Υγιεινιστές τής Καλιφόρνια!). Παρόλα αυτά, τώρα που το μέτωπο μεταφέρεται στην Ελλάδα, αντιλήφθηκα ότι ακόμα δεν είχα καταλάβει γιατί γίνεται όλος αυτός ο χαμός. Από όλα τα προβλήματα σε αυτόν τον πλανήτη, πώς και οι κυβερνήσεις επικεντρώθηκαν στο «πρόβλημα» του καπνίσματος και το κατατρέχουν με τόσο μένος;

Γιατί να φτάνουν στο σημείο να κάνουν τέτοια προπαγάνδα, που να τσαντίζουν ακόμα και μερικούς μη καπνιστές; Τι τούς έπιασε με την απόλαυση του τσιγάρου, από τη στιγμή που τα πνευμόνια μας γεμίζουν ελεύθερα με καυσαέρια αυτοκινήτων και εργοστασίων, οι ιστοί μας ακτινοβολούνται ανέμελοι από τις κεραίες κινητής τηλεφωνίας και τα ραντάρ, οι καρδιές μας αγκομαχούν παλεύοντας με τα λίπη τής διατροφής μας, το αλκοόλ σουλατσάρει σχετικά ελεύθερα στους αυτοκινητόδρομους; Κάτι περίεργο συμβαίνει.

Αν δεν υπήρχε το internet, πιθανόν να μην είχα την τύχη να ακούσω ποτέ τα επιχειρήματα της άλλης πλευράς. Αρκεί όμως να γράψει κανείς στο google “smoking propaganda” και ένα σωρό ενδιαφέροντα αποτελέσματα εμφανίζονται στην οθόνη του. Το δύσκολο όμως είναι να βρούμε εκείνες τις σελίδες που παρουσιάζουν σημαντικά επιχειρήματα, αντί για την προπαγάνδα τής απέναντι πλευράς [3]. Και βρήκαμε τη σελίδα Forces.org [4].

Δε θα αναλωθώ στο να αντιγράψω όλα τα επιχειρήματα του Forces εδώ. Αν σάς ενδιαφέρει το θέμα, μπείτε και διαβάστε. Εν ολίγοις, τα παιδιά τού Forces παραδέχονται ότι το κάπνισμα μειώνει τη ζωή του καπνιστή (αλλά είναι δικαίωμά του), αμφισβητούν τις έρευνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (WHO) για τις επιπτώσεις τού παθητικού καπνίσματος και εντοπίζουν τον πραγματικό αντίπαλο των καπνοβιομηχανιών στο πρόσωπο των φαρμακοβιομηχανιών, οι οποίες χρηματοδοτούν τις αντικαπνιστικές καμπάνιες.

Σοκαριστήκατε; Δεν είναι και τόσο περίεργο. Σκεφτείτε σε ποιόν θα πάνε τα κέρδη από την προσπάθεια των καπνιστών να κόψουν το κάπνισμα με τη βοήθεια φαρμακευτικών σκευασμάτων. Ή αν τη διανομή νικοτίνης την ελέγξουν τα φαρμακεία.
Ακόμα κι αν δε σάς πείσουν τα επιχειρήματα του Forces, υπάρχει εκεί σημαντικό υλικό για σκέψη.

Ο αυτοέλεγχος και ο ετεροέλεγχος

Σε ένα από τα κορυφαία αμερικανικά πανεπιστήμια, το California Institute of Technology (Caltech) στο Λος Άντζελες, ερευνητές ανακάλυψαν το κέντρο τού εγκεφάλου που είναι υπεύθυνο για τον αυτοέλεγχο (self control) [5]. Σύμφωνα με το άρθρο, οι ερευνητές ελπίζουν ότι περαιτέρω έρευνα θα μάς βοηθήσει να εκμεταλλευτούμε περισσότερο αυτό το εγκεφαλικό μας κέντρο σε ένα ευρύ φάσμα των δραστηριοτήτων μας, από τη διατροφή μας και το κάπνισμα, μέχρι τα οικονομικά ρίσκα που παίρνουμε.

Εν ολίγοις:
- Χοντροί αυτού τού πλανήτη, προετοιμαστείτε, γιατί μάλλον είστε οι επόμενοι.
- Την κάτσαμε όλοι μας.

Αναφορές

[1] Η καμπάνια τού Χίτλερ εναντίον τού καπνίσματος
[2] Ο θάνατος του Χίτλερ
[3] Προπαγάνδα υπέρ τού καπνίσματος. Βλέπετε πόσο εύκολο είναι;
[4] Forces.org. Η άλλη πλευρά πάντα υπάρχει.
[5] Η έρευνα του Caltech για τον αυτοέλεγχο.

--------------------
ΥΓ. Υπό τούς ήχους των Χάσμα.
ΥΓ2. Η πρώτη εικόνα είναι από το Smokingaloud. H δεύτερη από το Forces.org. Η τρίτη από το ιστολόγιο του Caltech.

Περί των τίτλων μεταφρασμένων μυθιστορημάτων

2009-01-15T14:16:00.015+02:00

Το κείμενο που θα γράψω αυτήν τη στιγμή μού είναι δυσάρεστο. Στενοχωριέμαι που θα το γράψω. Στενοχωριέμαι γιατί οι εκδόσεις Αίολος και οι εκδόσεις Πατάκη, κυρίως αυτές, μου είναι συμπαθείς. Όμως, έχω κουραστεί με αυτό που συμβαίνει και θέλω, τουλάχιστον, να το βγάλω από μέσα μου. Άλλωστε, αν δεν έχω απαιτήσεις από τις εκδόσεις που διαβάζω συχνά, από ποιές θα έχω;

Τομ Κρουζ ο ακτύπητος

Στη δεκαετία τού 80, είχε παρουσιαστεί μια νεανική αμερικανική ταινία με θέμα το κολλεγιακό αμερικανικό ποδόσφαιρο και τίτλο Τομ Κρουζ ο ακτύπητος. Και είχα σκεφτεί: Τελικά αυτοί οι Αμερικάνοι μπορούν να γίνουν τελείως σούργελα, ακούς εκεί Τομ Κρουζ ο ακτύπητος! Δηλαδή πόσο πιο γελοίος θα μπορούσε να είναι o τίτλος;

Το μέγεθος αυτής τής γελοιότητας με παρακίνησε να τσεκάρω τον αγγλικό τίτλο τής ταινίας. Ήταν All the right moves (1983). Δηλαδή Όλες οι σωστές κινήσεις. Ο γελοίος τίτλος ήταν ελληνικής προέλευσης.

Φαντάζομαι ότι η ελληνική εταιρεία διανομής προσπάθησε να βρει έναν πιο εμπορικό τίτλο για να προωθήσει την ταινία στο άμοιρο Ελλαδιστάν. Αυτό το καταλαβαίνω. Όμως, παρόλο που μιλάμε για ταινία που φαινομενικά στόχευε στην εμπορική επιτυχία, δεν ήταν τελείως σκουπίδι, διαπραγματευόταν και δύσκολα θέματα. Κρίμας την. Πάμε παρακάτω.

Το άρωμα του Τομ Ρόμπινς

Ο Τομ Ρόμπινς είναι ένας συγγραφέας που συμπαθώ πολύ, είναι μάλλον ο πιο συμπαθής αμερικανός συγγραφέας. Εκεί λοιπόν που διάβαζα τη συλλογή του Oι αγριόπαπιες πετούν ανάστροφα (Εκδ. Αίολος, 2006), σε ένα κείμενο που τα χώνει στους μεταφραστές που μεταφράζουν άλλα αντ’ άλλων, συναντώ το παρακάτω σημαντικό χωρίο (σελ. 239, μετάφραση Γιώργος Μπαρουξής). Το χωρίο αναφέρεται στο βιβλίο τού Ρόμπινς που έχει τίτλο Το άρωμα του ονείρου:

“Παρεμπιπτόντως, το Άρωμα του Ονείρου στα τσέχικα «αντι-μεταφράζεται» Άρωμα του Τρελού Χορού. Δεν είμαι σίγουρος ότι δεν προτιμώ αυτό τον τίτλο από τον δικό μου. Έτσι, αν και χάνονται πολλά στη μετάφραση, σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί επίσης κάτι να κερδηθεί.”

Το κείμενο τελειώνει έτσι, αφού πρώτα ο Ρόμπινς τα έχωνε επί δύο σελίδες στους μεταφραστές. Περίεργο φινάλε, δεν είναι; Ο τίτλος εκείνου τού υπέροχου βιβλίου τού Ρόμπινς είναι Το άρωμα του ονείρου, του το μεταφράσανε στα τσέχικα ‘Αρωμα του τρελού χορού και το αποδέχτηκε; Άρωμα του ονείρου. Άρωμα του τρελού χορού. Άρωμα του ονείρου. Άρωμα του τρελού χορού. Κάτι δεν πάει καλά.

Τσεκάρω τον τίτλο τής πρωτότυπης αγγλόφωνης έκδοσης. Jitterbug Perfume! To άρωμα του τζίττερμπαγκ! Όπου τζίττερμπαγκ είναι ένας χορός τύπου σουίνγκ. To άρωμα του ονείρου είναι ο ψεύτικος ελληνικός τίτλος!

Τόση ώρα ο Γιώργος Μπαρουξής μού μετέφερε τις απόψεις τού Τομ Ρόμπινς για τη μετάφραση του τίτλου ενός βιβλίου του, και δε μού έχει πει ποιός είναι ο αληθινός τίτλος τού βιβλίου! Ούτε καν σε υποσημείωση!

Έλεος, τι άλλο να πω. Λυπηθείτε τον αναγνώστη των μεταφρασμένων βιβλίων. Δεν ξέρω ποιός φταίει, οι εκδόσεις Αίολος, ο Μπαρουξής, το κακό μας το κεφάλι, ποιός. Πέφτουμε στα πόδια σας, λυπηθείτε μας. Πραγματικά, δεν ξέρω τι άλλο να πω.

Και τελικά, όποιος κι αν είναι ο στόχος τής αλλαγής τίτλου ενός βιβλίου, δεν είναι αλλοίωση ενός έργου τέχνης; Δεν είναι σαν να ορμάς με το σπρέι πάνω σε έναν πίνακα ζωγραφικής; Αυτό, μου φαίνεται, το ονομάζαμε παλιά βανδαλισμό.

Για την ιστορία, ο πραγματικός τίτλος τού Oι αγριόπαπιες πετούν ανάστροφα είναι Wild ducks flying backward. Υποθέτω ότι αυτό μεταφράζεται ως Οι αγριόπαπιες πετούν προς τα πίσω. Όχι ανάστροφα, που σημαίνει με την πλάτη κάτω και την κοιλιά πάνω. Προς τα πίσω. Πάμε παρακάτω.

Αυτή η ιστορία τού Αλεσσάντρο Μπαρίκκο

Επιτέλους! Οι εκδόσεις Πατάκη μεταφράσανε και κυκλοφορήσανε στην Ελλάδα αυτήν την ιστορία που γράφτηκε το 2005 από τον Αλεσσάντρο Μπαρίκκο. Χαίρομαι τρομερά που οι εκδόσεις Πατάκη κυκλοφορήσανε στην Ελλάδα αυτήν την ιστορία που έγραψε ο Αλεσσάντρο Μπαρίκκο το 2005, γιατί ο Μπαρίκκο είναι από τούς αγαπημένους μου συγγραφείς. Ο Μπαρίκκο είναι από τούς αγαπημένους μου συγγραφείς και χαίρομαι, γιατί οι ιστορίες του μού κόβουν την ανάσα και με κάνουν να σκέφτομαι πράγματα που δεν τα είχα σκεφτεί πιο πριν και ίσως φοβάμαι και λίγο. Η Άννα Παπασταύρου μεταφράζει από τα ιταλικά και ο Κώστας Γιαννόπουλος είναι υπεύθυνος έκδοσης και εγώ χαίρομαι, αλλά φοβάμαι και λίγο, γιατί μού κόβεται η ανάσα. Στον Μπαρίκκο είχα αφιερώσει και ολόκληρο ποστ παλιότερα, εδώ.

Ο Μπαρίκκο ονόμασε αυτήν την ιστορία Questa Storia. Ο Μπαρίκκο ονόμασε την ιστορία που έγραψε το 2005 Questa Storia και οι εκδόσεις Πατάκη τη μεταφράσανε τo 2008 με τίτλο Iστορία σαν παραμύθι, παρόλο που οι φίλοι μου μού λένε πως Questa Storia σημαίνει Αυτή η ιστορία. Ο Αλεσσάντρο Μπαρίκκο έγραψε μια ιστορία με τίτλο Αυτή η ιστορία, οι εκδόσεις Πατάκη την κυκλοφορήσανε με τίτλο Ιστορία σαν παραμύθι και εγώ νιώθω απογοητευμένος. Και λίγο προδομένος.

Ο Αλεσσάντρο Μπαρίκκο γράφει κάπου μέσα στο βιβλίο του (σελ. 38):

“Είναι σημαντικό να βλέπει κανείς πώς διαλέγει ο κόσμος ονόματα. Πεθαίνουμε και διαλέγουμε ονόματα – άλλο τίποτα ειλικρινές δεν κάνουμε, πιθανότατα, όσο καιρό ζήσουμε.”

Ο Μπαρίκκο λέει μέσα σ' αυτήν την ιστορία πως ίσως το μόνο ειλικρινές που κάνουμε πριν πεθάνουμε είναι να διαλέγουμε ονόματα. Το βιβλίο τού Μπαρίκκο ονομάζεται Aυτή η ιστορία, οι εκδόσεις Πατάκη το κυκλοφορήσανε με τίτλο Ιστορία σαν παραμύθι και το μόνο ειλικρινές που κάνουμε πριν πεθάνουμε είναι να διαλέγουμε ονόματα. Oι εκδόσεις Πατάκη εδώ με απογοητεύσανε. Κρατάμε γυμνά ονόματα.

Οι εκδόσεις Πατάκη με απογοητεύσανε, κρατάμε γυμνά ονόματα και εσείς δεν πρόκειται να καταλάβετε γιατί γράφω σαν βλαμμένος, αν δε διαβάσετε το 5ο κεφάλαιο Αυτής τής ιστορίας τού Μπαρίκκο.

Φιλάκια. Εγώ τρέχω να ψάξω αν τα 100 χρόνια μοναξιά έχουν πράγματι αυτόν τον τίτλο.

Μισός άνθρωπος, μισός ελέφαντας

2008-03-23T18:20:00.010+02:00

Άνθρωπος

Ο Joseph Merrick έγινε γνωστός ως άνθρωπος-ελέφαντας, λόγω τού Συνδρόμου τού Πρωτέα που είχε παραμορφώσει ολόκληρο το κορμί του. Μόλις έμαθα πως έρχεται στο τοπικό νοσοκομείο, ζήτησα αμέσως να με δεχτεί, να κεράσω έναν καφέ και να τα πούμε σε χαλαρό κλίμα. Ένας άνθρωπος απολύτως άσχημος, αλλά και αρκετά έξυπνος ώστε και να έχει πλήρη συνείδηση της ασκήμιας του, δεν μπορούσε παρά να έχει κάτι ενδιαφέρον να μού πει.

Έτσι κι έγινε. Δυστυχώς, ο Γιόζεφ μού απαγόρευσε να ανεβάσω τις λεπτομέρειες των συνομιλιών μας στο blog. "Θα τα γράψω κάποτε εγώ", υποσχέθηκε. Μου επέτρεψε όμως να ανακοινώσω αυτό που τον απασχολεί τον τελευταίο καιρό. Σκέφτεται, είπε, να ζητήσει να μεταφερθεί στη Μονάδα Τυφλών. Εκεί, ίσως μια γυναίκα κάποτε τον αγαπήσει.

Ελέφαντας

Οι ελέφαντες είναι εκπληκτικά ζώα και κάθε φορά που διαβάζω για αυτούς, ανακαλύπτω κάτι ακόμα πιο εκπληκτικό. Ας πούμε, είναι πολύ ενδιαφέρων ο τρόπος που αντιδρούν στα τσουνάμι.

Όταν ένα τσουνάμι πλησιάζει την ακτή, σε πρώτη φάση η θάλασσα αποτραβιέται, αφήνοντας κενή την πρώην άκρη της. Τότε οι άνθρωποι, παρακινημένοι από την περιέργειά τους αλλά και από την άγνοια, τρέχουν να εξερευνήσουν τη νέα στεριά που τούς προσφέρεται, με θανάσιμες συνέπειες.

Ο ελέφαντας, από την άλλη, ξέρει τι θα συμβεί. Λαμβάνει με τις πατούσες του το ακουστικό κύμα που προηγείται τού τσουνάμι, προάγγελος καταστροφής και θανάτου, και τρέχει προς την αντίθετη κατεύθυνση.

Ας φανταστούμε τη σκηνή. Το τσουνάμι έρχεται από μακριά. Η θάλασσα αποτραβιέται. Οι άνθρωποι τρέχουν προς αυτήν. Kαι ο ελέφαντας αντίθετα.

Μετά την καταστροφή, ο ελέφαντας θα επιστρέψει για να βολτάρει γύρω από τα πτώματα των επίδοξων εξερευνητών, προσπαθώντας να καταλάβει το μέγεθος της ανθρώπινης βλακείας.

Τσουνάμι

Βλέπω από μακριά την άκρη τής θάλασσας να αποτραβιέται. Όλοι τρέχουν προς αυτήν. Θα είναι εφιάλτης, δεν μπορεί! Ξέρω όμως τι συμβαίνει και αρχίζω να τρέχω αντίθετα. Μα πού είναι ο Γιόζεφ; Γιόζεφ!

Τον βλέπω να έχει μείνει καρφωμένος στη θέση του. Γιόζεφ...

Ο Γιόζεφ έχει μείνει ακίνητος και σε περιμένει, κύμα. Μισός άνθρωπος και μισός ελέφαντας. Θα γίνεις ο υγρός του τάφος ή θα τελειώσεις μακριά του; Κύμα, γίνε Μαγδαληνή και πλύνε του τα πόδια. Εγώ δε θα πω τίποτα. Θα τα γράψει κάποτε αυτός. Μου το έχει υποσχεθεί.

-----------------------------
ΥΓ1. Υπό τούς ήχους τού Rubber Ring των Smiths, εδώ σε μια μεταγενέστερη live εκτέλεση από το Morrissey.
ΥΓ2. Η φωτογραφία τού Τζόζεφ Μέρρικ είναι από τη wikipedia.

Ποίημα/ Η σελίδα 123

2008-03-07T14:58:00.003+02:00

Έλαβα προσκλήσεις για δυο παιχνίδια. Στο πρώτο, η Dianathenes με προσκάλεσε να γράψω ένα αγαπημένο ποίημα. Επειδή όμως την ποίηση δεν την καταλαβαίνω, εκτός αν είναι μελοποιημένη, καταφεύγω στην καταγωγή μου και τσι μαντινάδες:

Εγώ μια αγάπη αγαπώ,
μία για το θεό μου,
με τσ' άλλες παίζω και γελώ,
και χάνω τον καιρό μου.

(από τον Πατούχα τού Ι. Κονδυλάκη)

--*--

Στο δεύτερο παιχνίδι, ο Σκιές Μιλάν με κάλεσε ν' αρπάξω το πρώτο βιβλίο που θα έβρισκα μπροστά μου και να αντιγράψω από τη σελίδα 123 τις περιόδους 6-8. Δυστυχώς, το Συμπόσιο του Πλάτωνα δεν έχει σελίδα 123, ο Πέπλος τού Κούντερα έχει αλλά είναι κενή, οπότε θα την πληρώσει ο Μιχαήλ Ταλ. Αντιγράφω όλο το κομμάτι που αντιστοιχεί στις περιόδους 6-8, ώστε να βγάζει ολοκληρωμένο νόημα:

However, in our game Fischer first wrote down the move 22 Rae1!, without doubt the strongest, and wrote it not in his usual English notation but in European, almost Russian! Then he not very deftly pushed the scoresheet towards me. "He 's asking for an endorsement", I thought to myself, but how was I to react? To frown was impossible, if I smiled he would suspect "trickery", and so I did the natural thing. I got up and began to calmly walk up and down the stage. I met Petrosian, made some joke to him, and he replied. The 15-year-old Fischer, who was essentially still only a large child, sat with a confused expression on his face, looking first at the front row of the spectators where his second was sitting, and then at me. Then he wrote down another move 22 Qc6+?. (...)
I held on to my extra piece and adjourned the game in a won position. When I later asked Fischer why he hadn't played 22 Rae1, he replied: "Well, you laughed when I wrote it down!"

Mikhail Tal, The Life and Games of, Everyman Chess 1999.

O ουρανοξύστης

2007-10-29T21:49:00.000+02:00

Είπα να τον κτίσω και όλοι πέσαν να με φάνε.

Ο βράχος τού Ταντάλου

2007-06-22T02:55:00.000+03:00

Tantalizing
ή H μητέρα όλων των τιμωριών

Ο Τάνταλος πρέπει να ήταν μεγάλο κάθαρμα. Για αυτό κυκλοφορούν διάφορες φήμες για δαύτον: ο Τάνταλος, λέει, έκλεψε την αμβροσία από τούς θεούς και την πήγε στους ανθρώπους. Ο Τάνταλος, λέει, έκλεψε το χρυσό σκυλί που προστάτευε το Δία. Ο Τάνταλος, λέει, έσφαξε το γυιό του και τον προσέφερε στους θεούς να τον φάνε!
Μα γιατί όλες αυτές οι τρομερές φήμες; Τόσο πολύ τον μισούσαν όλοι που τον όρισαν ως σύμβολο κάθε απεχθούς πράξης;

Όχι, όχι... νομίζω πως έγινε κάτι άλλο. Είδαν οι άνθρωποι την τρομερή τιμωρία που επιβλήθηκε στον Τάνταλο από τούς θεούς και τότε απλώς υπέθεσαν πως κάτι το τρομερό πρέπει να έκανε.

Γιατί η τιμωρία του δεν ήταν τίποτα λιγότερο από αυτήν: τον έβαλαν οι θεοί να στέκεται μέσα σε μια λίμνη με ένα φρουτόδενδρο μπροστά του. Κάθε φορά που εκείνος διψούσε και έσκυβε να πιεί, το νερό απομακρυνόταν. Κάθε φορά που πεινούσε και τεντωνόταν να πιάσει τα φρούτα, τα κλαδιά έκαναν πίσω. Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, ένας βράχος κρεμόταν πάνω από το κεφάλι του.

Ναι, είναι σίγουρο: η τιμωρία αυτή ήταν τόσο φοβερή, η μητέρα όλων των τιμωριών, που μόνο ένα πραγματικό κάθαρμα την άξιζε. Τάνταλε, μαλάκα μου, δεν ξέρω τι έκανες, αλλά είναι προφανές ότι είσαι ένοχος.

H έρευνα

Το να συναντήσει κανείς τον Τάνταλο δεν είναι το πιο εύκολο πράγμα στον κόσμο. Αλλά έπρεπε οπωσδήποτε να μάθω τι είχε κάνει. Μίλησα σε θνητούς, ημίθεους, σε κοινές δούλες και εταίρες. Μίλησα σε ολύμπιους θεούς και σε θεές. Μόνο η Αφροδίτη δέχτηκε να βοηθήσει:
Θα σου πω τι έκανε ο Τάνταλος, αλλά όχι αμέσως. Θα πρέπει να μείνεις μαζί μου για λίγο καιρό. Θα μού κάνεις έρωτα όποτε στο ζητώ. Θα μού κάνεις παθιασμένο έρωτα σαν να είναι να πεθάνεις το πρωί. Θα μού κάνεις έρωτα σαν να μην πρόκειται να χρειαστείς σπέρμα ποτέ ξανά. Και δε θα αγγίζεις καμιά άλλη. Όταν αποφασίσω ότι είσαι έτοιμος, θα τα μάθεις όλα.

Έτσι κι έγινε. Για τούς επόμενους μήνες, ερχόταν όποτε της άρεσε και τής έκανα έρωτα. Tης έκανα έρωτα παθιασμένα. Της έκανα έρωτα όπως δεν είχα κάνει ποτέ ξανά. Και μια μέρα μού είπε:
Η δοκιμασία σου πέρασε, τώρα πρέπει να φύγεις. Θα σε επισκεφτώ σύντομα και θα τα μάθεις όλα.

Στα τάρταρα

Έτσι γύρισα στον κόσμο των κοινών θνητών. Και την περίμενα. Και την περίμενα. Και ήρθε! Αλλά δεν είχα στο μυαλό μου ερωτήσεις. Έσκυψα το κεφάλι μου να τη φιλήσω. Κι απομακρύνθηκε. Άπλωσα το χέρι μου να την αγγίξω. Κι έκανε πίσω. Ό, τι κι αν έκανα, δεν την έφτανα. Κι ύστερα έφυγε.

Σας τα γράφω όλα αυτά όρθιος σε μια λίμνη. Όμως διψώ. Μπροστά μου ανθεί ένα φρουτόδενδρο. Όμως πεινώ. Πάνω από το κεφάλι μου κρέμεται ένας βράχος. Και δε λέει να πέσει.

-----------
ΥΓ. Υπό τούς ήχους των Mars Volta.
ΥΓ2. Ο πίνακας είναι ο Τάνταλος του Γκόγια.

Η δίκη τού Ορφέα

2007-06-21T01:28:00.000+03:00

(Στο Ηotel Memory, το θέμα αυτή τη φορά ήταν για τον Εγγονόπουλο, να γράψουμε κάτι εμπνευσμένο από στίχους του. Τη δίκη τού Ορφέα μπορείτε να τη βρείτε και στο δωμάτιο του Ουόνκο τού Λογικού.)

1

Σύμφωνα με το μύθο, ο Ορφέας έχασε την Ευρυδίκη από δικό του λάθος (καθώς έφευγαν από τον κάτω κόσμο, γύρισε και την κοίταξε, καταπατώντας έτσι τούς όρους τού Πλούτωνα) και μετά τριγυρνούσε στα δάση παίζοντας τη λύρα του δυστυχισμένα. Απέρριπτε τις νύμφες που τον ποθούσαν, καθώς σκεφτόταν ακόμα την Ευρυδίκη, κι έτσι οι νύμφες θύμωσαν και τον σκότωσαν.

Δεν ξέρω πώς το βλέπετε, αλλά για εμένα αυτός ο μύθος είναι μια παραβολή εναντίον τής (μονογαμικής) αφοσίωσης. Όταν οι θεοί είναι δώδεκα αντί για ένας, έχεις επιλογές. Και αν τελικά αφιερωθείς σε έναν, οι υπόλοιποι θα το πάρουν προσωπικά.

Βέβαια, οι μονοθεϊστές τα άλλαξαν όλα αυτά.

2

Έφτασα στο πάρτυ με μεγάλη όρεξη για παιχνίδι. Ποτάκι, τσιγάρο και σάρωνα το χώρο για πιθανούς στόχους. Υπήρχε μια ωραία μελαχρινή στα αριστερά μου, άλλη μια στα δεξιά μου, να και μια ωραία ξανθιά... μ’ άρεσαν περίπου έξι γυναίκες εκεί μέσα!
Τι κόλαση! Αν πήγαινα να μιλήσω στη μία, θα έχανα σίγουρα τις άλλες. Ίδρωνα χωρίς λόγο και όταν αυτό συμβαίνει, ξέρω ότι κάτι μέσα μου αλλάζει: για να βρω την ηρεμία μου, θα γινόμουν μονογαμικός.

Κάπως έτσι φτάσαμε εδώ που είμαστε, μωρό μου. Μη δίνεις σημασία όμως σε όλα αυτά. Όταν κοιτώ τα σύννεφα, εσένα βλέπω. Ας βρέχεις εσύ τον ιδρώτα μου. Κι ας είσαι εσύ το λεπίδι που με κόβει.

3

«Ιδού τα σύννεφα του Εγγονόπουλου!»-
αλλά αυτά –πραγματικά-
δεν είσανε τα σύννεφα του Εγγονόπουλου
είταν μαχαίρια
λεπίδες
ακονισμένες κάμες και χατζάρια
που πάνω στις γαλάζιες τους εσθήτες
εκρατάγανε
οι σκληρότατες της Θράκης οι παρθένες

Ν. Εγγονόπουλος, “Ο Ορφέας”.

-----------------
ΥΓ. Ο μύθος τού Ορφέα και τής Ευρυδίκης εδώ.
Τον Ορφέα τού Εγγονόπουλου μπορείτε να τον βρείτε στο eggonopoulos.gr.
Η φωτογραφία είναι από εδώ.

Οι Σκιές Ρωτούν

2007-05-12T07:57:00.000+03:00

Έλαβα πρόσκληση από τον Οι Σκιές Μιλάν για να απαντήσω στο ερωτηματολόγιο με τις 29 ερωτήσεις που κυκλοφορεί στα blogs. Παρόλο που -λόγω τής μικρής συχνότητας που γράφω- το blog μου τώρα τελευταία έχει γεμίσει με "παραγγελιές", μου ήταν αδύνατον να αρνηθώ. Γιατί, όπως και να το κάνουμε, οι σκιές ρωτούν.

1) Η απόλυτη ευτυχία για σας είναι;
Διέγερση των μι-οπιοειδών υποδοχέων στον επικλινή πυρήνα τού εγκεφάλου και στη βάση τής σπονδυλικής στήλης.

2) Τι σας κάνει να σηκώνεστε το πρωί;
Παπαγάλος Λουμίδη. Κουπάτος.

3) Η τελευταία φορά που ξεσπάσατε σε γέλια;
Χμ... καλή ερώτηση.

4) Το βασικό γνώρισμα του χαρακτήρα σας είναι;
Ίσως το ότι οι αποφάσεις μου δεν επηρεάζονται από τη γνώμη των γύρω μου.

5) Το βασικό ελάττωμά σας;
Θα ήθελα να είμαι πιο (αυτο-)πειθαρχημένος, αν και έχω βελτιωθεί. Οι άλλοι συνήθως τσαντίζονται επειδή το σύστημα σκέψης μου δεν είναι ανθρωποκεντρικό.

6) Σε ποια λάθη δείχνετε τη μεγαλύτερη επιείκεια;
Σε αυτά που δε διορθώνονται. Και σε αυτά που οφείλονται σε κακή εκτίμηση συνθηκών.

7) Με ποια ιστορική προσωπικότητα ταυτίζεστε περισσότερο;
-

8) Ποιοι είναι οι ήρωές σας σήμερα;
Δεν έχω σε ιδιαίτερη εκτίμηση τους ήρωες, αν και σίγουρα είναι χρήσιμοι. (είμαι εκτός θέματος; )

9) Το αγαπημένο σας ταξίδι;
Τα τρία χρόνια που έζησα στις ΗΠΑ.

10) Οι αγαπημένοι σας συγγραφείς;
Κούντερα (fav: Η Αθανασία), Κάφκα (Η Δίκη), Ντάγκλας Άνταμς (Restaurant at the end of the universe), Νίτσε (Γενεαλογία τής Ηθικής), Πλάτων (Πολιτεία).

11) Ποια αρετή προτιμάτε σε έναν άντρα;
Την έλλειψη κόμπλεξ. Και να ξέρει να σέβεται.

12) … και σε μια γυναίκα;
Να μην γκρινιάζει. Και να ξέρει να σέβεται.

13) Ο αγαπημένος σας συνθέτης;
Αγαπημένη μου μπάντα είναι οι Sonic Youth, κυρίως λόγω των δίσκων που βγάλανε στα 80s.
Αγαπημένη ελληνική μπάντα, οι Εν Πλω (του Ντίνου Σαδίκη).

14) Το τραγούδι που σφυρίζετε κάνοντας ντους;
“A Prayer to God” των Shellac (Σηλάκ).

15) Το βιβλίο που σας σημάδεψε;
“H Aθανασία” τού Μίλαν Κούντερα. Για τη νοηματική του πυκνότητα, πρωτίστως, αλλά και για τη δομή του και την τεχνική των εμβόλιμων σχολίων τού συγγραφέα.

16) Η ταινία που σας σημάδεψε;
“Eraserhead” τού Νταίηβιντ Λιντς. Για την αισθητική της.

17) Ο αγαπημένος σας ζωγράφος;
-

18) Το αγαπημένο σας χρώμα;
Μαύρο.

19) Ποια θεωρείτε ως τη μεγαλύτερη επιτυχία σας;
Είναι επαγγελματική.

20) Το αγαπημένο σας ποτό;
Famous Grouse.

21) Για ποιο πράγμα μετανιώνετε περισσότερο;
Δεν μπορώ να σκεφτώ έτσι. Όταν παίρνω ρίσκα, φροντίζω να υπάρχουν θετικές συνέπειες ακόμα κι αν όλα πάνε στραβά. Αλλιώς δεν παίρνω το ρίσκο.

22) Τι απεχθάνεστε περισσότερο απ’ όλα;
Τον ύπνο.

23) Όταν δεν γράφετε, ποια είναι η αγαπημένη σας ασχολία;
Η αγαπημένη μου ενασχόληση –με διαφορά- είναι η εργασία μου.

24) Ο μεγαλύτερος φόβος σας;
Ότι κάποια στιγμή θα απογορευτεί το κάπνισμα παντού. Δε θα ξαναβγώ από το σπίτι μου. Αλλά, εδώ που τα λέμε, μια χαρά τα περνώ στο σπίτι μου.
Επίσης, το ότι κάποια στιγμή θα διδάξουμε τους ανθρώπους να ζουν ηλίθια, γιατί είναι αδύνατο να οργανωθεί μια κοινωνία αλλιώς. Ωπ, σόρρυ, αυτό έχει ήδη συμβεί.

25) Σε ποια περίπτωση επιλέγετε να πείτε ψέματα;
Για να αποφύγω την παρέμβαση άλλων στη ζωή μου.

26) Ποιο είναι το μότο σας;
“Το πουλί κάνει το κλαδί αόρατο.”

27) Πώς θα επιθυμούσατε να πεθάνετε;
Ήσυχα, στον ύπνο μου. Κατά προτίμηση, όχι σε νοσοκομείο.

28) Εάν συνέβαινε να συναντήσετε τον Θεό, τι θα θέλατε να σας πει;
Τι προσπαθεί να αποδείξει. Είμαι άθεος, όμως.

29) Σε ποια πνευματική κατάσταση βρίσκεστε αυτόν τον καιρό;
Όχι ιδιαίτερα δημιουργική.

ΥΓ. Υπό τούς ήχους των Therapy?, που χθες στο Γκάζι είχαν κέφια.
ΥΓ2. Η φωτογραφία είναι από εδώ.

O αποσιωπημένος εραστής

2007-05-04T14:49:00.000+03:00

(Στο Ηotel Memory, το θέμα αυτή τη φορά ήταν "οι αποσιωπημένοι": να γράψουμε για κάποιον που, λόγω συγκυριών, δεν κατάφερε να γίνει όσο γνωστός άξιζε. Επειδή όλοι οι γνωστοί μου είναι ήδη σταρ ή απλώς κρύβονται, δεν ξέρω κανέναν τέτοιον. Οπότε έγραψα μια σχετική ιστορία.
Στο δωμάτιο του Ουόνκο τού Λογικού μπορείτε να βρείτε τη vanilla version τού κειμένου, ενώ το εδώ κείμενο είναι patched με κάποιες μικροδιορθώσεις.)

Ο θάνατος του διφορούμενου

Ο Αντίνοος, όπως και οι υπόλοιποι μνηστήρες, πολιορκούσε την Πηνελόπη για πολύ καιρό. Εκείνη, το σύμβολο τής μονογαμικής πίστης, απέρριπτε όλες τις προτάσεις και ο πόθος μέσα του μεγάλωνε μέρα με τη μέρα.

Μπορούμε να φανταστούμε ότι κάποια άνοιξη η καρδιά τής Πηνελόπης μαλάκωσε και κάλεσε τον Αντίνοο στο δωμάτιό της για να τα πούνε. Ήταν πολύ αγχωμένος όταν κτύπησε την πόρτα της, αλλά ηρέμησε μόλις την είδε ντυμένη ιδιαιτέρως γυμνά· “Αυτό το ντύσιμο είναι ο θάνατος του διφορούμενου”, σκέφτηκε.

Λίγη ώρα αργότερα ανέπνεαν βαριά ο ένας πλάι στον άλλο, αποκαμωμένοι από την ερωτική πάλη. Τότε μπορεί να τού είπε, αλλά μπορεί και να μην τού είπε: “Όση ώρα κάναμε έρωτα, φαντασιωνόμουν τον Οδυσσέα.”

Ρέγκες

Την επoμένη, ο Αντίνοος κάτι μού ψέλλισε στο κινητό για τα καθέκαστα. Ήταν για να τον κλαίνε οι ρέγκες. Πρότεινα καφεδάκι στο Θησείο, ώστε να μού τα πει από κοντά. (Το Θησείο τού άρεσε, γιατί έβλεπε στην Ακρόπολη. “Aν ποτέ γίνω βασιλιάς τής Ιθάκης, η Ακρόπολη θα πέσει στα χέρια μου σε dt”, κόμπαζε συχνά.)

Στο βαγόνι τού μετρό, στον πηγαιμό για το Θησείο, μια γραφική κυρία τριγυρνούσε με κάτι φυλλάδια στα χέρια. “Σε ποιόν θεό πιστεύετε;”, μας ρώτησε απότομα. Το φιλαράκι μου είναι συνήθως πολύ προσεκτικό με το τι λέει και σε ποιόν, αλλά υπό τις παρούσες συνθήκες κατέρρευσε: “Στο Δωδεκάθεο…”

Αυτό που ακολούθησε θα μείνει για πάντα χαραγμένο στη μνήμη μου. Ντουζίνες χριστιανοί, μουσουλμάνοι, άθεοι, ή δεν ξέρω κι εγώ τι ήταν, γελούσαν τρανταχτά με τον Αντίνοο γιατί πίστευε στο Δωδεκάθεο, γελούσαν βέβαιοι ότι είχαν δίκιο –ο καθένας ξεχωριστά αλλά και όλοι μαζί- κι εκείνος άδικο, τον θεωρούσαν γραφικό ακριβώς όπως εγώ είχα θεωρήσει γραφική την κυρία με τα φυλλάδια, κι ο θόρυβος από τα γέλια κάλυψε τα πάντα -τα πάντα!

Στην επόμενη στάση, ακριβώς πριν η πόρτα τού βαγονιού κλείσει, ο εραστής τής Πηνελόπης όρμησε έξω και χάθηκε μέσα στο πλήθος.

Ιθάκη

Υπάρχουν τόσες ερωτήσεις που θα ήθελα να θέσω στον Αντίνοο. Η ομηρική Ιθάκη είναι η σημερινή Ιθάκη, η Λευκάδα ή η Κεφαλονιά; Και τι ήθελε ο ίδιος πραγματικά; Να γλεντάει την Πηνελόπη ή να αναγνωριστεί ως άξιος επιβήτορας; Το κορμί τής Πηνελόπης ή την ψυχή της; Την Πηνελόπη ή το θρόνο; Κι αν τα ήθελε όλα, προσπάθησε πραγματικά για όλα ή για ένα; Αντίνοε, άσε τα μισόλογα και μίλα καθαρά.

Αλλά δεν τον ξαναείδα ποτέ από τότε. Χάθηκε μέσα στο πλήθος. Χάθηκε μέσα στο πλήθος.

---------------------------------
ΥΓ. Υπό τούς ήχους των Puressence. Έμφαση στα “India” και “I Suppose”.
YΓ2. Η εικόνα είναι λεπτομέρεια από το "Penelope and the suitors" (1912) τού J.W. Waterhouse. Είναι public domain.

Μπέννυ Χιλλ: Η επίθεση των μαντολάτων

2007-03-19T18:37:00.000+02:00

Έλαβα πρό(σ)κληση από τον Un Certain Plume για να γράψω ένα κείμενο που να περιέχει τις εξαιρετικά εύηχες και καλαίσθητες λέξεις “φαυλεπίφαυλος”, “κλασαυχενίζομαι”, “ποδάγρα”, τη γεμάτη νόημα λέξη “μπακαλιάρος”, καθώς και τη λεπτή γεύση τού “μαντολάτου”.

Αυτό συνέβει την προηγούμενη εβδομάδα και τού είπα ότι θα το καθυστερήσω λίγο, για να σκεφτώ τίποτα που να αξίζει να διαβαστεί. Τίποτα δεν κατάφερα. Πώς να πεις όχι όμως σε έναν Un Certain Plume, ειδικά τη στιγμή που εμφανίζεται τόσο ανελέητος;
Ευτυχώς, το μαντολάτο μού θύμισε ένα αγαπημένο σκετς τού Μπέννυ Χιλλ, το οποίο θα προσπαθήσω να περιγράψω χρησιμοποιώντας τις παραπάνω λέξεις. (σημ.: φυσικά το σκετσάκι το έχω παραποιήσει λίγο.)

---*---
Είμαστε λίγο πριν την έναρξη τού Τουρνουά Ουίμπλεντον (τέννις). Η Γη δέχεται επίθεση από γιγαντιαία εξωγήινα μαντολάτα, τα οποία με τις υπερφυσικές τους δυνάμεις μεταμορφώνουν όλους τούς Άγγλους σε Σκωτσέζους. Στόχος των μαντολάτων είναι να κατακτήσουν το Τουρνουά Ουίμπλεντον και η μέθοδός τους βασίζεται στο ότι οι Σκωτσέζοι δεν ξέρουν να παίζουν τέννις.

Στο σκετσάκι αυτό, ο Μπέννυ Χιλλ υποδύεται τον τελευταίο παραδοσιακό ράπτη kilt -οι γνωστές σε όλους μας σκωτσέζικες φούστες. Η νέα τάξη πραγμάτων τού δημιουργεί προβλήματα: ο Μπέννυ δέχεται παραγγελία για 50 εκατομμύρια νέα kilt! Ενημερώνει τη γυναίκα του στο οικογενειακό τραπέζι, καθώς τρώνε μπακαλιάρο.
«50 εκατομμύρια kilt; Είσαι με τα καλά σου;», τον στηρίζει ψυχολογικά αυτή.
«Θα κάνω δύο δρομολόγια!», την αποστομώνει. Όχι, δεν κλασαυχενίζεται ο Μπέννυ, τουναντίον: συμβιβάζεται.
«Είσαι φαυλεπίφαυλος!», θέλει να τον ενημερώσει, αλλά δεν το κάνει. Η λέξη «φαυλεπίφαυλος» περιέχει δυο φορές το συνθετικό «φαύλος» και δεν τής φαίνεται οικονομική, οπότε η Σκωτσέζα μέσα της την πείθει να σωπάσει.

Εν τω μεταξύ, το τουρνουά Ουίμπλεντον βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Τα μαντολάτα συντρίβουν τούς Σκωτσέζους αντιπάλους τους και περνούν τούς γύρους «αέρα», αφού ως γνωστόν ο συμπαθής αυτός λαός παίζει τέννις σαν να έχει ποδάγρα στον καρπό.

Φτάνει η μέρα τού μεγάλου τελικού, Μαντολάτο vs Κάποιος Σκωτσέζος που Είχε Νικήσει Άλλους Σκωτσέζους στους Προηγούμενους Γύρους. Και, ώ!, συμβαίνει η μεγάλη ανατροπή: ο Σκωτσέζος επιτίθεται, τρώει το μαντολάτο και κερδίζει το μεγάλο τελικό στα χαρτιά!

Επίλογος:
Τα εξωγήινα μαντολάτα είχαν ένα όνειρο: να κερδίσουν το Τουρνουά Ουίμπλεντον. Αυτή ήταν η θλιβερή ιστορία τους. Τα σχέδιά τους απέτυχαν, στο μεγάλο τελικό ξεφτιλίστηκαν. Πόσες φορές στη ζωή μας δεν το παθαίνουμε αυτό όλοι μας, όσο μεθοδικοί κι αν έχουμε υπάρξει.

YΓ. Η φωτογραφία τού Μπέννυ Χιλλ είναι από τη Wikipedia.

Hotel Memory - Ουόνκο ο Λογικός

2007-03-19T15:48:00.000+02:00

Από εδώ και στο εξής, θα μπορείτε να με βρίσκετε και στο Hotel Memory του Μισέλ Φάις, όπου απέκτησα δωμάτιο με την περσόνα "Ουόνκο ο Λογικός". Στο Hotel Memory φιλοξενούνται επίσης πολλοί άλλοι αγαπημένοι μου bloggers. Νιώθω δυο φορές τιμή που βρίσκομαι εκεί, λοιπόν.

Κάθε μερικές εβδομάδες θα τίθεται ένα θέμα για το οποίο οι ένοικοι θα καλούμαστε να γράψουμε. Αυτήν τη φορά το γενικό θέμα ήταν "μια βόλτα στην Αθήνα" και ο καθένας συνέχιζε τη βόλτα από εκεί που την άφηνε ο προηγούμενος. Νομίζοντας ότι ο τίτλος για όλους θα είναι "Μια Βόλτα στην Αθήνα" δεν έστειλα τίτλο για το κείμενο, οπότε ο τίτλος που θα δείτε δεν επιλέχθηκε από εμένα. Τον αφήνω, όμως.

Θα είναι πρόκληση να γράφω χωρίς να διαλέγω εγώ το θέμα και έχοντας deadline (που συνήθως είναι αρκετά χαλαρό, άλλες φορές όμως όχι και τόσο). Θα δούμε πώς θα πάει. Τα κείμενα θα τα αναδημοσιεύω στο Για Όσο τα Ρόδα, αλλά για διάφορους λόγους αποφάσισα να μην αναδημοσιεύσω το συγκεκριμένο.

Μισέλ Φάις
Hotel Memory
To δωμάτιο του Ουόνκο τού Λογικού στο Hotel Memory

Ο Wonko The Sane ήταν minor character στο So Long, And Thanks For All The Fish τού αγαπημένου μου Douglas Adams. Είχε κτίσει το σπίτι του έτσι, ώστε η εξωτερική όψη των τοίχων να είναι προς τα μέσα. Ουσιαστικά έκλεισε όλο τον υπόλοιπο κόσμο “μέσα” κι έμεινε αυτός, με τη γυναίκα του, “απ’ έξω”. Και στην πόρτα τού κόσμου κρέμασε την επιγραφή “Άσυλο”.

Μόδα για τυφλούς

2007-03-01T01:04:00.001+02:00

Ακούω μουσική από την άκρη τού δρόμου. Βλέπω κόσμο μαζεμένο και έναν τυφλό να παίζει σαξόφωνο, φορώντας εργοστασιακά σκισμένο τζην.
Μόλις κάνει διάλειμμα, τον πλησιάζω.
«Ωραίος, φίλε. Γιατί όμως ένας τυφλός νιώθει την ανάγκη να φορά σκισμένα τζην;»
«Ευχαριστώ, αδερφέ. Είναι τής μόδας!»
«Δεν ήξερα ότι υπάρχει μόδα για τυφλούς.»
«Άντε γαμήσου, μαλάκα.»
Εκείνοι που παρατηρούσαν το σόου αρχίζουν να κινούνται απειλητικά εναντίον μου. Απομακρύνομαι γρήγορα.

Θυμήθηκα τις γυναίκες που, όταν τις ρωτώ γιατί αγόρασαν κάποια εμφανώς ηλίθια τσάντα, μου απαντούν «Είναι τής μόδας!». Λες και αυτή η απάντηση μπορεί να δικαιολογήσει ακόμα και φόνο, όταν οτιδήποτε άλλο αποτυγχάνει.

Προσπαθώ να αυτοσυγκεντρωθώ, αλλά η εικόνα τού τυφλού με το σκισμένο τζην με έχει βραχυκυκλώσει. Ανάβω τσιγάρο και φυσώ τον καπνό μου αφηρημένα
...μες στη μούρη μιας ξανθιάς πωλήτριας ρούχων, που στεκόταν στην έξοδο του μαγαζιού της για να πάρει αέρα.
«Καλά, τυφλός είσαι;»
«Με συγχωρείτε, δεν πρόσεχα...». Το βλέμμα μου πέφτει στο σκισμένο της τζην. Η φράση μου κόβεται, στο μυαλό μου κουδουνίζει αυτό το «τυφλός είσαι;». Είτε έχω αρχίσει να τρελαίνομαι είτε όλος ο κόσμος γύρω μου είναι ένας τυφλός που φορά σκισμένα τζην. Το βλέμμα μου μένει καρφωμένο στο εργοστασιακά σκισμένο ύφασμα
«Τι κοιτάς, ρε ανώμαλε; Τάκη! Τάκη!»
...γύρω από τα μπούτια της.
Στο επόμενο κλάσμα δευτερολέπτου, αναρωτιέμαι αν είναι τής μόδας να κοιτώ τα μπούτια τής τσαντισμένης γκόμενας του Τάκη. Γίνομαι καπνός.

-------
ΥΓ1. Η φωτογραφία είναι από εδώ.
YΓ2. Υπό τούς ήχους τού Α rush and a push and the land is ours των Smiths.

5 και να καίνε

2007-02-17T05:18:00.001+02:00

Παίρνω κι εγώ με τη σειρά μου μια από τις σκυτάλες, μετά από πρόσκληση της Lucy, που έκανε ολόκληρο στριπτήζ για χάρη μας. Λοιπόν, πρέπει λέει να γράψω πέντε πράγματα για εμένα:

1. Έχω συμφιλιωθεί με την ιδέα τού θανάτου, όχι όμως και με αυτήν τού ύπνου.

2. Είχαμε έναν ελαττωματικό καθρέπτη στο πατρικό μου, που με έδειχνε παραμορφωμένο. Για χρόνια νόμιζα ότι είμαι έτσι.

3. Από τα πράγματα που θα ήθελα να κάνω οπωσδήποτε πριν πεθάνω, έχει απομείνει μόνο ένα: να γίνω πατέρας. Είναι λιγάκι νωρίς, πάντως.

4. Δεν πηγαίνω να ψηφίσω, δε βλέπω τηλεόραση (εκτός αν παίζει η Πανάθα), δε διαβάζω εφημερίδες ή περιοδικά. Βαριέμαι τρομερά το mainstream και την επικαιρότητα.

5. Η γνώμη μου για τούς ανθρώπους είναι ότι είμαστε κάπως γελοίοι.

Ορίστε πού κατάντησα. Να γράφω κατά παραγγελία. Να δεις που σε λίγο θα γράφω και για κανένα Hotel Memory…

Η σκυτάλη παραδίδεται σε:
Mplim-Mplom
Σελάνα
Μια Παρέα
Εύη (Breathe)
Old Boy
Παράξενος
(λυγίζω ελαφρώς τούς κανόνες και παραδίδω σε 6 αντί για 5)

Τρεις φόνοι και συναίσθημα

2007-02-02T06:03:00.001+02:00

Χωρισμός

Να τος, κατεβαίνει τα σκαλοπάτια που οδηγούν στην πλατεία. Ποιός ξέρει σε ποιά ερημιά είχε αποσυρθεί πάλι. Για άλλη μια φορά χώρισε, και, όπως πάντα από τότε που θεωρεί ότι ωρίμασε, δε φταίει κανείς.

Η πλατεία έχει αρκετό κόσμο, ως συνήθως. Άλλοτε η ματιά του θα τριγυρνούσε στις κοπελιές, και θα είχε να δει πολλά. Τώρα οι κοπελιές είναι ακόμη εκεί, η στύση απουσιάζει.

Πρέπει να πάω να τού μιλήσω, άλλωστε έχουμε δώσει ραντεβού. Καθυστερώ. Με μαγεύει να τον βλέπω έτσι στημένο στη μέση τού όλου, οι ώμοι χαλαροί μα ο λαιμός ακίνητος, το βλέμμα αφηρημένο. Για να έχεις την προσοχή του πρέπει να τού τραβήξεις καμιά γροθιά, δε χωρά αμφιβολία.

Είμαι νεκρός, χρόνια τώρα. Με σκότωσε αυτός, γιατί αγαπούσαμε την ίδια γυναίκα. Αστόχησα εξεπαφής -τα γαμημένα μάτια του! ...αυτά τα γαμημένα μάτια του. Δεν άλλαξαν καθόλου ύφος όσο το μαχαίρι τρύπωνε στο στήθος μου. Το κεφάλι μου στράφηκε προς τα πίσω, έπεφτα, και μού ‘ρχόταν να κλάψω που δε θα ξανάβλεπα αυτά τα μάτια. Κι ήταν η στιγμή που μόλις και διέκρινα τα βλέφαρα η πιο λυπητερή. Μετά, το μέτωπο. Τα μαλλιά. Μετά τίποτα.

Φόνος δεύτερος

Κάποτε οι μονομαχίες για τις γυναίκες ήταν κοινός τόπος. Τώρα ο νικητής θα πήγαινε κατευθείαν στη φυλακή και η γυναίκα θα κατέληγε στην αγκαλιά των ριάλιτυ ή έστω σε μοναστήρι. Τα ήθη είναι που άλλαξαν; Οι οργανωτικές ανάγκες τής κοινωνίας; Μήπως αποφασίσαμε ότι δεν αξίζει να πεθαίνουμε για τη γυναικεία καρδιά;

Απάντηση δεν έχω, αλλά τη μονομαχία μπορούμε άνετα να τη δικαιολογήσουμε. Η αναπαραγωγή είναι ένα από τα τρία βασικά ένστικτα, αυτά ακριβώς που μάς βοήθησαν να επιβιώσουμε την εποχή τής ελάχιστης νοημοσύνης. Κάθε φορά λοιπόν που ένας μονομάχος έπεφτε στο χώμα, οι άνθρωποι γιόρταζαν τη βασική αρχή τής διαιώνισής τους: την κατάκτηση του θηλυκού. Κι όταν οι μονομάχοι περιστοιχίζονταν από θεατές, ο αέρας μύριζε περισσότερο όργιο παρά θάνατο.

Δεν είναι τελείως παράλογο να φανταστούμε μια εποχή που ο παγκόσμιος πληθυσμός θα έχει αυξηθεί υπερβολικά και, ως δια μαγείας, οι μονομαχίες θα επιστρέψουν στη μόδα σαν το πλέον αντρίκειο πράμα να κάνει κανείς. Οι φονευμένοι θα αυξηθούν, κάτι αγροίκοι σαν κι εμένα θα ξαναβρούν την υγειά τους, και το μέγεθος του πληθυσμού θα χαμηλώσει ήσυχα στα ανεκτά επίπεδα.
Θα είναι η επιστροφή μας στις ρίζες, η αποποινικοποίηση των ενστίκτων.

Μοσχάρια

Θα μπορούσα να αλλάξω κάπως το εναρκτήριο κειμενάκι, και να βάλω στη θέση τού ηττημένου μονομάχου ένα μοσχάρι. Αυτή η χαριτωμένη μανούβρα θα μάς οδηγούσε ασφαλώς σε ένα άλλο βασικό ένστικτο, αυτό τής τροφής. Φαίνεται ότι το politically correct και οι αλαλάζουσες στρατιές των φιλόζωων θα καταφέρουν να μάς στερήσουν την απόλαυση τού κρέατος τελικά, το αργότερο όταν το συνθετικό μπιφτέκι γίνει το ίδιο νόστιμο με το μοσχαρίσιο.

Εμείς οι κρεατοφάγοι, ελπίζουμε το παραπάνω να καθυστερήσει όσο το δυνατόν περισσότερο. Ή να προλάβουμε να πεθάνουμε. Οι εποχές αλλάζουν γρήγορα, και, αν δεν προλάβεις να πεθάνεις στην ώρα σου, την έχεις πολύ άσχημα. Διότι, μοσχάρι, σύντομα δε θα είσαι πια τροφή. Και μονάχα οι ζωολογικοί κήποι θα ενδιαφέρονται για εσένα.

Συναίσθημα

Επιστρέφω στο φονευμένο μάγκα παραπάνω. Παρατηρούμε έναν έντονο συναισθηματισμό στη σκέψη του. Είναι περίεργο, αλλά το συναίσθημα συχνά πάει κόντρα στα ένστικτα. Ήταν η αγάπη για το φίλο του που τον εμπόδισε να τραβήξει σωστά τη σκανδάλη, και όποιος βρίσκει το παραπάνω παράδειγμα υπερβολικό, σίγουρα μπορεί να σκεφτεί από μόνος του κάτι καλύτερο (αυτοκτονίες ερωτευμένων κλπ). Δαρβινικά μιλώντας, το συναίσθημα μπορεί να θεωρηθεί απαράδεκτο: δείχνει πόσο πίσω είμαστε εξελικτικά.

Στη συγκλονιστικότερη live εμφάνιση των Smiths που υπάρχει στο YouTube, o Μοrrissey καταθέτει ακόμα και το πουλί του εναντίον τής κρεατοφαγίας. Meat is Murder: A death for no reason, and a death for no reason is murder. Το τραγούδι αυτό το απολαμβάνω σχεδόν όσο το κρέας, καμιά φορά και ταυτόχρονα. Συναίσθημα εναντίον ενστίκτου. Έχεις δίκιο, Moz, είναι φόνος. Αλλά ο φόνος είναι “κακός” μόνο κατά σύμβαση.

-----------
ΥΓ. Υπό τούς ήχους τού Meat is Murder των Smiths.
ΥΓ2. Painting by Al Feldstein.
ΥΓ3. Guest Star: "Δύο σε ένα", γραμμένο από την Dianathenes. Δείτε στα σχόλια.

Μπλογκο-περσόνα

2007-01-30T17:35:00.001+02:00

Μάσκα

Περσόνα. Ένας εαυτός που δημιουργούμε εμείς οι ίδιοι για να μάς αντιπροσωπεύει στους άλλους. Ο τρόπος που θέλουμε οι άλλοι να μάς σκέφτονται, αλλά ίσως και αυτό που θα θέλαμε να είμαστε, αν τα είχαμε όλα υπό έλεγχο.
Σε μια συνάντηση μεταξύ μπλόγκερς, ο καθένας έχει την ευκαιρία να ελέγξει τα πρόσωπα πίσω από τις μάσκες. Είτε έχω δει το μπλογκ πριν από τον μπλόγκερ είτε έχει συμβεί το αντίστροφο, πάντα το μυαλό μου κάποια στιγμή θα ξεφύγει προς τη σύγκριση του ατόμου με τον μπλόγκερ μέσα του, την τιμιότητα αυτής τής σχέσης.

Καλλιέργεια του εγώ

Στην Αθανασία*, ο Κούντερα αναφέρει δύο μεθόδους καλλιέργειας του εγώ, την προσθετική και την αφαιρετική. Κατά την πρώτη, το άτομο προσθέτει τεχνητά νέες ιδιότητες στον εαυτό του, για να γίνει το εγώ του πιο ευδιάκριτο: την αγάπη για τη γάτα του, για το κρύο ντους, κ.ά. Κατά την αφαιρετική μέθοδο, το άτομο αφαιρεί από το εγώ “ό,τι είναι εξωτερικό και δανεισμένο”, όπως τα εμφανισιακά χαρακτηριστικά του, το σύντροφό του, κλπ, σε μια προσπάθεια να παραμείνει μόνο το πραγματικά ουσιώδες (με τον κίνδυνο να μην απομείνει τίποτα).

Δεν είναι παράλογο να δεχτούμε ότι κάτι παρόμοιο συμβαίνει με έναν μπλόγκερ. Ένας τυχαίος (ημι-)ανώνυμος μπλόγκερ, προσθαφαιρεί ιδιότητες από το εγώ του ξανά, σε δεύτερο χρόνο, για να ντύσει την online παρουσία του. Αυτό μπορεί να γίνει είτε συνειδητά (δε φαίνεται πουθενά η φάτσα, το επάγγελμα, κάποιες πλευρές τού χαρακτήρα μπορεί να είναι “φτιαχτές”) είτε ασυνείδητα.

Όπως μάς δίδαξε ο Κούντερα, είναι αρκετά δύσκολο να είναι κανείς τίμιος με τον εαυτό του ούτως ή άλλως. Αλλά τότε, πού ακριβώς είναι το όριο ανάμεσα στην αυθεντικότητα μιας προσωπικότητας και στο ψέμα μιας παραποιημένης περσόνας;

Γειά, είμαι ο Thrass

Όποτε οι μπλόγκερς επιτέλους συναντιούνται από κοντά, υπάρχει πάντα το ενδεχόμενο κάποιος να θεωρηθεί “ψεύτικος”, περσόνα. Είναι όμως πάντα έτσι;
Όταν γράφω, είμαι μόνος μου και στην ουσία αλληλεπιδρώ μοναχά με τον εαυτό μου. Αντίθετα, όταν κοινωνικοποιούμαι, αλληλεπιδρώ με τούς “άλλους”, υψώνω το προσωπείο τής προσαρμοστικότητας που απαιτείται.

Έτσι, καταλήγω στο εξής πρόχειρο συμπέρασμα: όταν κάποιος δεν προσπαθεί συνειδητά να παίξει κάποιο “ξένο” ρόλο online, οι πιθανότητες είναι πως από το μπλογκ του μπορούν να προκύψουν τα πιο ακριβή συμπεράσματα. Δεν πείθομαι καθόλου, λοιπόν, ότι σε ένα μπλογκ κρύβεται απλώς μια περσόνα κι όχι κάτι πιο αυθεντικό.

Όταν με βλέπεις να σού χαμογελώ, όταν σού κρατώ το χέρι, όταν σε φτύνω από κοντά ή σε κλωτσώ στην κοιλιά, μπορεί να είμαι μια περσόνα μου. Εδώ μέσα όμως, είμαι εγώ.

--*--
“Όταν εξαπολυθήκαμε στον κόσμο, αυτοί που είμαστε, χρειάστηκε πρώτα να ταυτιστούμε μ’ αυτήν τη ζαριά, μ’ αυτό το τυχαίο που οργανώθηκε από τον θεϊκό υπολογιστή: να πάψουμε να νιώθουμε έκπληξη επειδή ακριβώς αυτό (εκείνο το πράγμα που μάς αντικρίζει στον καθρέφτη) είναι το εγώ μας. Χωρίς να είμαστε πεπεισμένοι ότι το πρόσωπό μας εκφράζει το εγώ μας, χωρίς αυτήν την αρχική και θεμελιακή αυταπάτη, δεν θα μπορούσαμε να συνεχίζουμε να ζούμε, ή τουλάχιστον να παίρνουμε τη ζωή στα σοβαρά.”
Σκέψεις τής Ανιές, στην Αθανασία τού Κούντερα.

*Μίλαν Κούντερα, Αθανασία (1990), 11η έκδ. Εστίας (2004), μετάφρ. (από τα γαλλικά) Κατερίνας Δασκαλάκη.

ΥΓ. Υπό τούς ήχους τού Gentlemen των Afghan Whigs.
YΓ2. Η εικόνα είναι από εδώ.

Το Πλοίο

2007-01-16T09:39:00.000+02:00

Στα όρια της θάλασσας

Στο «Ωκεανός»* τού Αλεσσάντρο Μπαρίκκο, υπάρχει η εξής σκηνή (δική μου, σύντομη περιγραφή):

Νύχτα, μανιασμένος αέρας, αγριεμένη θάλασσα. Στην παραλία, παρά τις αντίξοες συνθήκες, περπατά η παρέα των πρωταγωνιστών. Κανείς τους δεν είναι σίγουρος για το τι γυρεύει εκεί. Κάποιοι είναι κουρασμένοι· κάποιοι προσπαθούν να καταλάβουν· κάποιοι, όπως ο καθηγητής Μπάρτλμπουμ, ανησυχούν· άλλοι προσπαθούν να φροντίσουν τις συνοδούς τους. Όλοι κρατούν από ένα φαναράκι στο χέρι.

Μιλούν δυνατά. Ένας λέει πως, στις τρικυμίες, οι ντόπιοι ανάβουν φωτιές στην παραλία για να μην εξοκέλλουν τα πλοία στην ακτή. Άλλος υποστηρίζει ότι οι ντόπιοι τρέχουν πάνω-κάτω στο νησί με φαναράκια πάνω στο κεφάλι, για να μπερδεύονται τα πλοία και να καταλήγουν στους υφάλους· τα νησιά ζουν από τα ναυάγια.
Τότε, ο καθηγητής Μπάρτλμπουμ, πάντα κρατώντας το φαναράκι του, ξεστομίζει το απίθανο: “Τέλος πάντων, θα ήθελα τουλάχιστον να ξέρω αν ετοιμάζομαι να σώσω ένα πλοίο ή να το βουλιάξω.”

Λιμάνι

Ακριβώς. Μπορώ αυτήν τη στιγμή να κάτσω να δουλέψω ή να πάω για τρέξιμο. Να μπω στο αεροπλάνο για τη μεγάλη ζωή ή να τα παρατήσω όλα και να φύγω στους αγρούς, μακριά από τον καθένα. Μπορώ να κρατήσω ένα χέρι ζεστά και μπορώ να μην έχω χέρια. Μα ό,τι και να κάνω, ό,τι και να επιλέξω, ποτέ δεν καταλαβαίνω αν ετοιμάζομαι να σώσω ένα πλοίο ή αν προσπαθώ να το βουλιάξω.

Ένα βράδυ που καθόμουν απέναντι από το φάρο των Χανίων, τα απαλά κύματα με ηρέμησαν και νόμιζα ότι κατάλαβα τη ζωή μου. Χρόνια μετά, αντικρίζοντας για πρώτη φορά τον Ειρηνικό Ωκεανό, διαπίστωσα πόσο διαφορετικές μπορούν να είναι δυο θάλασσες. Πόσο δεν υπάρχει σταθερό σημείο αναφοράς. Ένιωσα το κεφάλι μου να γεμίζει φυσαλλίδες. Ακριβώς έτσι.

Η μοίρα μου είναι να επινοώ λιμάνια. Η μοίρα όλων μας είναι αυτή. Όποτε τα λιμάνια μου με προδίδουν, έχω την επιλογή να θυμηθώ το παιχνίδι που παίζω ή να αφήσω την προδοσία να παίξει το δικό της παιχνίδι σε εμένα. Μα ποτέ, ποτέ δεν καταλαβαίνω αν ετοιμάζομαι να σώσω ένα πλοίο ή αν προσπαθώ να το βουλιάξω.

Αυτά, πάω για τρέξιμο.

* Αλεσσάντρο Μπαρίκκο, «Ωκεανός» (1993), 4η έκδ. Πατάκη (2006), μετάφρ. Λένας Ταχμαζίδου.

ΥΓ1. Υπό τούς ήχους των Blonde Redhead.
ΥΓ2. Ο πίνακας είναι η "Θαλασσογραφία" τού Νίκου Παπαδόπουλου. Τον πήρα από εδώ.

Έλα απόψε στου Μισέλ

2006-12-26T15:17:00.000+02:00

Για όσο τα ρόδα, έχω την τιμή να φιλοξενούμαι από την Μπόνυ και Κλαούντια (κατά μπλογκόκοσμον Evee) στο Hotel Memory τού Μισέλ Φάις. Της πήγα για δωράκι τη Γεωμετρία τής αγάπης.

---*---
Γεωμετρία τής αγάπης

Όταν κάποτε έφυγα πολύ μακριά από το σπίτι μου, συνειδητοποίησα δύο πράγματα: ότι σύντομα ξεχάστηκα από εκείνους που δε μ’ αγάπησαν πραγματικά· κι ότι οι επόμενοι που με ξέχασαν ήταν εκείνοι που μ’ αγάπησαν πολύ. Στην αρχή έβλεπα δάκρυα, μετά άκουγα πόνο, μετά με ρωτούσαν ποιός είμαι και γιατί παίρνω τηλέφωνο τέτοια ώρα. Συνέβει με συγγενείς και φίλους, συνέβει με παλιές θηλυκές αγκαλιές· ζεστές κάποτε, έως ζεματιστές. Παλιοθηλυκοαγκαλιές.
Ήμουν απαρηγόρητος, μετά άρχισα να το χαίρομαι. Είναι που η γραμμή που ενώνει τ’ άκρα σχηματίζει κύκλο.

Χριστούγεννα. Μια γιορτή τής αγάπης που προέκυψε με τους βυζαντινούς να σφάζουν επιτυχώς τούς παγανιστές -είναι κάπως εντυπωσιακό: η αγάπη διψά για μίσος. Δεν μπορεί να υπάρξει αγάπη χωρίς μίσος, όπως δεν μπορεί να υπάρχει μια άκρη από μόνη της.

Καμιά φορά, έτσι για σπάσιμο, οι γραμμές δεν καμπυλώνονται, απλώς συρρικνώνονται μέχρι εξαφανίσεως. Όπως όταν δυο κορμιά ενώνονται· οι εραστές τελικά θα χωρίσουν, εκτός αν προλάβουν να μείνουν από δυνάμεις, κι ο έρωτας θα γίνει μίσος, αποκαλύπτοντας έτσι το μυστικό νόημα της μανίας που κάποτε εκδηλωνόταν κάτω απ’ τα σεντόνια.
Πρώτα αγαπάς, μετά μισείς. Αλλά το παρόν και το μέλλον συνυπάρχουν όταν τα παρατηρείς και τα δυο μέσα απ’ το αρχείο, γίνονται αγάπη και μίσος ταυτόχρονα, σαν το ποτάμι τού Σιντάρτα ένα πράμα, αγαπόμισος. Αγαπόμισος που πνίγεται μες στην αδιαφορία.

Διάολε, Χριστούγεννα! Αγαπητέ συνάνθρωπε, όπως κάθε Χριστούγεννα, έτσι και φέτος θα επιχειρήσω να σε αγαπήσω· να το ξέρεις όμως: κάθε φορά που σ’ αγαπώ, κάποιος θα την πληρώνει. Η αγάπη διψά για μίσος, δεν μπορεί να γίνει αλλιώς. Όπως δεν μπορεί να υπάρχει η άκρη που κρατάς. Χωρίς την άκρη που κρατώ.

ΥΓ. Yπό τούς ήχους τού Grinning Mouths των Isis.

Πλανήτης Κλαιρ

2006-12-14T22:20:00.000+02:00

Οι ανθρωποειδείς μορφές που κατοικούν στον Πλανήτη Κλαιρ δεν πεθαίνουν, γενικά μιλώντας. Δηλαδή δεν πεθαίνουν από φυσικά αίτια. Είναι δυνατό βέβαια να σκοτωθούν, αλλά μόνο σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις, δύο από τις οποίες είναι καταγεγραμμένες μέχρι σήμερα:

α) να μασήσουν την ειδική τσίχλα Αβοκάντους Νεκροφόρους για τουλάχιστο 6 συνεχόμενα μερόνυχτα και αμέσως μετά να ακουμπήσουν την κορυφή τού κρανίου τους με την αριστερή τους φτέρνα, ενώ ταυτόχρονα ακούν δίσκους τού Μπον Τζόβι.
Δεδομένου ότι οι δίσκοι τού Μπον Τζόβι δεν κυκλοφορούν στον Πλανήτη Κλαιρ, αυτή η δυνατότητα παραμένει καθαρά ακαδημαϊκού ενδιαφέροντος, ενώ υπάρχει και ολόκληρη σχολή ποίησης που ασχολείται με αυτήν.

β) Αραιά και πού, πεθαίνει κάποιος κάτοικος για λόγους που η ακαδημαϊκή κοινότητα δεν έχει καταφέρει να εντοπίσει. Αυτοί οι θάνατοι είναι πολύ σπάνιοι, οι πιθανότητες να πεθάνει κάποιος κατά τη διάρκεια τής ζωής του είναι πραγματικά μηδαμινές, οπότε κανείς δεν ασχολείται ουσιαστικά με το γεγονός.
Παρόλα αυτά, οφείλουμε να αναφέρουμε ότι το τηλεοπτικό κανάλι Χαλαρά 4 παρουσίασε πρόσφατα μια πολύ πετυχημένη σειρά, σε αυτοτελείς συνέχειες, με ακριβώς αυτό το θέμα. Το σενάριο άφηνε υπονοούμενα ότι στον πλανήτη γίνεται παράνομη εισαγωγή δίσκων τού Μπον Τζόβι από εξωκλαιρίους, αλλά κανείς δεν τα παίρνει στα σοβαρά αυτά τα πράγματα, καθώς στον Πλανήτη Κλαιρ δεν πιστεύουν στην ύπαρξη εξωκλαιρίων.

Τελοσπάντων, όπως είπαμε, στον Πλανήτη Κλαιρ σχεδόν κανείς δεν πεθαίνει. Όμως, οι κλαιριανοί μεγαλώνουν και η εμφάνισή τους αλλάζει με τα χρόνια. Εκείνοι που βρίσκονται στις πρώτες χιλιετίες τής ζωής τους μοιάζουν ελάχιστα με εκείνους που διανύουν την εκατοστή χιλιετία τους, οι οποίοι δε μοιάζουν καθόλου με εκείνους που διανύουν το εκατομμυριοστό τους έτος κ.ο.κ.
Με αυτήν την ποικιλία, ακόμα και σε μια σύντομη βόλτα στα μαγαζιά, ένας νεαρός εκατομμυριόχρονος κλαιριανός μπορεί πάντα να συναντήσει νέα είδη φάτσας και κορμοστασιάς συγκλαιριανών, την ηλικία των οποίων δεν μπορεί να προσδιορίσει ούτε με προσέγγιση εκατομμυρίου.

Και μείναμε σε αυτήν την τάξη μεγέθους, καθώς τα ληξιαρχεία επινοήθηκαν μόλις μερικά εκατομμύρια χρόνια πριν, ενώ η απόλυτη βαθμολόγηση τού χρόνου άρχισε να χρησιμοποιείται το χρονοβόρο έτος μηδέν, που δυστυχώς ήταν πριν από την ανακάλυψη τής γραφής και έτσι δε γνωρίζουμε τίποτα για εκείνη την περίοδο.

Αυτή η μεγαλοπρεπής και αξιοσέβαστη ποικιλία στις εμφανίσεις είναι και ο λόγος που οι κλαιριανοί δεν πιστεύουν σε πράγματα που δε βλέπουν: η πρακτική ανάγκη να συμβιβαστούν με τις νέες απίθανες φάτσες που συναντούν καθημερινά δεν τους έχει επιτρέψει να ασχοληθούν με τα αόρατα. Για αυτό, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, δεν πιστεύουν στην ύπαρξη εξωκλαιρίων. Για αυτό και είναι στη συντριπτική τους πλειοψηφία άθεοι.

Επίσης, γίνεται κατανοητό ότι οι πιο απεγνωσμένοι επιστήμονες του πλανήτη είναι αυτοί που ασχολούνται με το pattern recognition, οι νεκροθάφτες θεωρούνται θεωρητικοί τής τέχνης, στους αγώνες πυγμαχίας επιτρέπονται όλων των ειδών τα κτυπήματα, ενώ το φαγητό είναι απλώς μια επιπλέον προαιρετική απόλαυση, κυρίως για να καταπολεμηθεί η ανία.

Ίσως κάποιος να έχει ήδη παρατηρήσει ότι οι κάτοικοι του Πλανήτη Κλαιρ γενικά δεν πεθαίνουν, κι όμως νέοι κλαιριανοί γεννιούνται συνεχώς. Γεννήσεις χωρίς θανάτους, πού ξανακούστηκε; Αυτό είναι το βασικό παράδοξο της κατάστασης. Φυσικά τα γενεαλογικά τους δέντρα είναι δαιδαλώδη, αλλά το θετικό είναι ότι η απόπειρα εξιχνίασής τους προσφέρει στους ιθαγενείς μια ενδιαφέρουσα ενασχόληση, ένα χόμπυ ας το πούμε. Για να κυλά ο χρόνος.

ΥΓ. Υπό τούς ήχους των B52s, από τους οποίους είναι κλεμμένος κι ο τίτλος.

Αλεσσάντρο Μπαρίκκο

2006-12-03T23:10:00.000+02:00

Η σωστή σειρά των πραγμάτων

Καταρχάς, το Για Όσο Τα Ρόδα καλωσορίζει το blog τής Σελάνας. Όποιος διαβάζει το blog μου από παλιά έχει ήδη διαβάσει πολλά για αυτήν, κι ας μην το ξέρει. Σε πολλά κείμενά μου ήταν η συμπρωταγωνίστρια, ιδίως παλιότερα.

Η Σελάνα ήταν που μού γνώρισε το συγγραφέα Αλεσσάντρο Μπαρίκκο. Το αγαπημένο της ήταν το City, «αλλά θα σου δώσω πρώτα το Όνειρα Από Γυαλί που αρέσει στους περισσότερους». Άρχισα με αυτό και ήταν συμπαθέστατο. Ο Μπαρίκκο έχει ένα υπερβολικά λυρικό στιλ γραφής, επικεντρώνεται κυρίως στη συναισθηματική αντίληψη, που δεν είναι γενικά το δικό μου φλιτζάνι τσάι. Όμως τελικά το σώζει, γιατί το παλεύει μέχρι που γίνεται πειστικός. Πειστικός ακόμα και για ένα αναίσθητο, σκληρόπετσο τέρας κυνισμού, όπως συνήθως είμαι.

“συνήθως είναι πιο εύκολο να νιώθεις καλός το βράδυ. Όταν αντίθετα είναι μεσημέρι, μπορείς και να σκοτώσεις, ή κάτι ακόμα χειρότερο: να σκεφτείς να σκοτώσεις, ή κάτι ακόμα χειρότερο: να συνειδητοποιήσεις ότι ίσως είσαι ικανός να σκεφτείς να σκοτώσεις. Ή ακόμα χειρότερο: να σκοτωθείς.”
Όνειρα Από Γυαλί

Συνέχισα με το City. Μα αυτό ήταν πολύ καλύτερο! Ο Μπαρίκκο μπορεί να μη σήμαινε για εμένα ό,τι ένας Κούντερα ή ένας Κάφκα, αλλά πλέον ήταν στο αμέσως επόμενο επίπεδο.

“Ξέρεις, δεν είναι το ίδιο πράγμα ν’ ακούς κάποιον να μένει βουβός και ν’ ακούς να σωπαίνει ένας μουγγός. Είναι μια σιωπή διαφορετική.”
City

‘Ενα βιβλίο όπου, όπως ισχυρίζεται ο συγγραφέας του, οι ιστορίες είναι γειτονιές, οι άνθρωποι είναι δρόμοι. Και μετά σε πείθει ότι πράγματι έτσι είναι.
Με το που τελείωσα το City, ήμουν συνεπαρμένος. Άρχισα λοιπόν αμέσως να παίρνω τούς φίλους μου τηλέφωνο. Για να τούς προτείνω το Όνειρα Από Γυαλί.

Ωκεανός

“υπάρχουν τρεις τύποι ανθρώπων: εκείνοι που ζουν μπροστά στη θάλασσα, εκείνοι που φτάνουν μέσα στη θάλασσα κι εκείνοι που από τη θάλασσα καταφέρνουν να επιστρέψουν ζωντανοί. Κι έλεγε: Θα δεις τι έκπληξη όταν ανακαλύψεις ποιοι είναι οι πιο ευτυχείς.”
Ωκεανός

Γενικά τα μυθιστορήματα τα προσεγγίζω με τον ίδιο τρόπο που προσεγγίζω τούς ανθρώπους: Αυτό που με ενδιαφέρει είναι να διακρίνω το πώς αλληλεπιδρά σε αυτά η νοημοσύνη με τα τρία βασικά ένστικτα (επιβίωσης, αναπαραγωγής, τροφής). Με άλλα λόγια, με ενδιαφέρει η σχέση που έχουν με το θάνατο, το σεξ και τη βία.

Στον Μπαρίκκο, ο έρωτας και ο θάνατος είναι θέματα που βρίσκονται διαρκώς σε πρώτο πλάνο. Το πρόβλημά μου ήταν ότι, όσον αφορά στη βία, τον θεωρούσα συγγραφέα-κότα. Άλλαξα γνώμη μόλις διάβασα τον Ωκεανό.

“το πρώτο πράγμα είναι το όνομά μου, το δεύτερο εκείνα τα μάτια, το τρίτο μια σκέψη, το τέταρτο η νύχτα που έρχεται, το πέμπτο εκείνα τα τσακισμένα κορμιά, το έκτο είναι η πείνα, το έβδομο η φρίκη, το όγδοο τα φαντάσματα της τρέλας, το ένατο είναι η σάρκα και το δέκατο είναι ένας άντρας που με κοιτάζει και δε με σκοτώνει.”
Ωκεανός

Toν Ωκεανό τον τελείωσα πριν λίγες μέρες και είμαι ακόμα σε κατάσταση σοκ. Καιρό είχα να διαβάσω κάτι τόσο συγκλονιστικό. Καθώς διάβαζα το απερίγραπτο δεύτερο μέρος του (χωρίζεται σε τρία μέρη συνολικά), ήμουν πλέον σε θέση ν’ ακούσω τα αγριεμένα κύματα έξω από το παράθυρό μου. Ήταν κάτι σαν θρησκευτική εμπειρία.

Στο τρίτο και τελευταίο μέρος υπάρχει μια συνεχής εναλλαγή ανάμεσα στο τραγικό και το γελοίο. Με όλες αυτές τις κοφτές εναλλαγές διάθεσης στην πορεία, θα περίμενε κανείς ότι κάποιος θα έπιανε τον Μπαρίκκο από τ’ αφτί και θα τού έλεγε “Koίτα, μεγάλε, δεν μπορείς να δημοσιεύσεις αυτό το πράμα!». Αλλά εδώ μιλάμε για τον Μπαρίκκο. Και, απ’ ότι φαίνεται, τον άφησαν να το δημοσιεύσει ακριβώς όπως το ήθελε. Μόνο έτσι μπορείς να λάβεις ένα αριστούργημα.

Πριν πλησιάσετε, σκεφτείτε το καλά. Γιατί υπάρχουν τρεις τύποι ανθρώπων. Και θα δείτε τι έκπληξη όταν ανακαλύψετε ποιοί είναι οι πιο ευτυχείς...

1900

Αυτό τον καιρό παρουσιάζεται στο «Αγγέλων Βήμα» (Αθήνα) μια θεατρική μεταφορά τού «1900» τού Μπαρίκκο. Αλλά περισσότερα για αυτό θα διαβάσετε στη Σελάνα.

Alessandro Baricco
Όνειρα Από Γυαλί, (στοιχεία θα γράψω μόλις τα λάβω από εκεί που το είχα δανειστεί)
City (1999), Εκδόσεις Πατάκη (2001), μετάφρ. Αλίκης Καρυώτη.
Ωκεανός (1993), 4η έκδοση Πατάκη (2006), μετάφρ. Λένας Ταχμαζίδου.

Τα πράσινα μαχαίρια

2006-11-16T18:45:00.000+02:00

1
Γνώριζα ένα παιδί, τον Α., που ισχυριζόταν ότι έχανε τελείως την ψυχραιμία του όταν έβλεπε μαχαίρια με πράσινες λαβές, τα πράσινα μαχαίρια, όπως τα έλεγε. Σε πρώτη προσέγγιση, αυτό είναι ένα ηλίθιο πράγμα να ισχυριστεί κανείς. Μα ποιός νοιάζεται για τα πράσινα μαχαίρια;! Και τελικά, τα πράσινα μαχαίρια είναι τόσο σπάνια, που κάτι τέτοιο δε θα είχε καμία απολύτως σημασία.

Έτσι σκεφτόμουν και έτσι σκέφτονταν όλοι, μέχρι που μια μέρα ο Α. κτύπησε άσχημα το αφεντικό του, για ασήμαντη αφορμή. Φυσικά απολύθηκε. Αργότερα μου είπε ότι, εκείνη τη μέρα, το αφεντικό είχε φέρει στη δουλειά ένα πράσινο μαχαίρι.

2
Όλοι έχουμε τα μυστικά ελαττώματά μας, τις μυστικές ανισορροπίες μας, εκείνες που δεν έρχονται εύκολα στην επιφάνεια. Εγώ, ας πούμε, θολώνω όταν μού κλείνουν το οπτικό πεδίο στα μέσα μιας διαφωνίας. Ακόμα κι αν μιλούν πολύ ήρεμα, αγριεύω άσχημα.

Aυτό το συνειδητοποίησα στο όχι πολύ μακρινό παρελθόν. Για να κρατώ την ψυχραιμία μου, χρειάζομαι οπτικά ηρεμιστικά. Τέτοιο ρόλο μπορεί να παίξει ένα παράθυρο, μια πόρτα, μια κούπα καφέ πάνω σε έναν πάγκο ή ο,τιδήποτε άλλο φαινομενικά ασήμαντο. Είναι δύσκολο να εξάγω κάποιο γενικό κανόνα. Ένα γυναικείο στήθος μπορεί να παίξει το ρόλο επίσης, αλλά ελλοχεύει ο κίνδυνος να σηκωθεί να φύγει από μόνο του.

Φυσικά το κλείσιμο του οπτικού πεδίου είναι δύσκολο να επιτευχθεί από ένα μόνο άτομο: θα πρέπει να βρει ακριβώς το σημείο που θα ήθελα να κοιτώ και να σταθεί ανάμεσά μας. Είναι πολύ πιο εύκολο να συμβεί όταν διαφωνώ με παρέα ατόμων. Οι Ελλαδίτες το έχουν αυτό το ταλέντο, όταν διαφωνούν πολλοί εναντίον ενός, ξέρουν τα κατάλληλα σημεία να σταθούν, στερώντας του όλα τα οπτικά αποκούμπια του.

Καμιά φορά αισθάνομαι ότι θα κάνω κάτι πολύ άσχημο σε μια τέτοια περίσταση. Κάτι το ανεπίτρεπτο. Για να μάθουν να φέρονται.

3
Πάω βόλτα με τον Α.. Όλοι νομίζουν ότι τα πράσινα μαχαίρια είναι σπάνια, μου λέει, αλλά κάνουν λάθος. Απλώς πρέπει να μάθεις να μην τα κοιτάς. Τον βλέπεις αυτόν εκεί; Μου δείχνει έναν καθωσπρέπει κύριο. Κρατά ένα. Κι εκείνη η κυρία εκεί. Κι αυτή. Αλλά πλέον έχω μάθει να μην τα βλέπω. Πήρε το χάπι του.

Κλείνουμε τα μάτια μας και μένουμε όρθιοι στη μέση τού πάρκου. Ο κόσμος αρχίζει να μαζεύεται γύρω μας –μας περικυκλώνουν. Τους ακούω που χαζογελούν. Κρατούν από ένα πράσινο μαχαίρι στα υψωμένα χέρια τους. Από το λεπίδι κι ας ματώνουν.

4
Τρεπόμαστε σε φυγή. «Δεν είναι δυνατόν να συμβαίνει τέτοιο πράγμα, δεν είναι...» Καθώς τρέχουμε ο ένας στο πλάι τού άλλου, βλέπουμε μια άλλη παρέα να πλησιάζει. Όλα είναι θολά. Θα δουν αυτοί. Βάζω το χέρι στην τσέπη και τραβώ το μαχαίρι μου. Είναι πράσινο. Θα δουν αυτοί.

ΥΓ. Υπό τούς ήχους τού Your Funeral, My Trial των Nick Cave and The Bad Seeds.

Ευτυχία, η

2006-11-06T01:17:00.000+02:00

Αν το σκεφτούμε ψύχραιμα, όλη μας τη ζωή κάνουμε πράγματα για να αισθανθούμε καλύτερα ή για να μην αισθανθούμε χειρότερα. Δηλαδή κυνηγάμε την ευτυχία. Και το ερώτημα είναι αυτό: είναι κοντά το ανθρώπινο είδος στο να ανακαλύψει την ευτυχία; Ή ακόμα καλύτερα, μήπως την έχει ήδη βρει;

Ο Κούντερα λέει στη «Βραδύτητα» πως η ελπίδα τού ανθρώπινου είδους στην ευτυχία βρίσκεται στη σωστή διαχείριση των αναμνήσεων. Σε αυτό το σημείο διαφωνώ κάθετα με τον πολυαγαπημένο συγγραφέα. ‘Ο,τι γενικόλογο ή φιλοσοφικό και να λέμε για την ευτυχία, στη βάση του το θέμα είναι σχετικά απλό: υπάρχουν κάποιες περιοχές τού εγκεφάλου στις οποίες συμβαίνει κάτι που οφείλεται σε κάτι άλλο και έτσι αισθανόμαστε ευτυχισμένοι. Ας το κάνουμε τώρα πιο συγκεκριμένο.

Ντοπαμίνη και M-οπιοειδείς υποδοχείς

Στη δεκαετία τού ‘50 οι Olds και Milner έχωσαν ηλεκτρόδια στον εγκέφαλο ενός αρουραίου, για την ακρίβεια στην περιοχή nucleus accumbens (N.A.) που δεν ξέρω πώς λέγεται στα ελληνικά, και παρατήρησαν ότι το θηλαστικό επιθυμούσε την ηλεκτρική διέγερση τής συγκεκριμένης περιοχής. Κάπως έτσι ανακαλύφθηκε ένα από τα κέντρα ευχαρίστησης του εγκεφάλου.

Η κατάσταση τής ευτυχίας επισήμως χωρίζεται σε δύο διακριτές καταστάσεις, εκείνη τής επιθυμίας/κινήτρου και εκείνη τής απόλαυσης. Η επιθυμία συνδέεται με την έκκριση ντοπαμίνης στο N.A., ενώ η απόλαυση με τη διέγερση των Μ-Oπιοειδών Yποδοχέων (Μu-Opioid Receptors- M.O.R) στην ίδια περιοχή ή στη σπονδυλική στήλη. Οι δύο αυτές καταστάσεις είναι αλληλένδετες με τρόπο που δεν είναι ακόμα τελείως κατανοητός, αλλά τελικά συμβαίνει το εξής: επιθυμούμε (σεξ, φαγητό κλπ) λόγω τής ντοπαμίνης (άρα σε αυτή φαίνεται να βασίζονται τα ένστικτα, αφού και το ένστικτο της επιβίωσης οφείλεται σε έκκριση ντοπαμίνης όταν κάτι μάς απειλεί) και απολαμβάνουμε λόγω τής διέγερσης των MOR.

Ουσίες

Τα ναρκωτικά κάνουν βέβαια ακριβώς αυτή τη δουλειά, δρουν πάνω στα κέντρα ευτυχίας: αν τα κατάλαβα καλά, νικοτίνη, καφεϊνη, κοκαϊνη και L-DOPA επηρεάζουν την ντοπαμίνη, η ηρωίνη και η μορφίνη (καθώς και οι ενδορφίνες, τα ενδογενή ναρκωτικά που εκκρίνονται από τον εγκέφαλο, π.χ. κατά τον οργασμό) τους MOR.

Το πρόβλημα με αυτές τις ουσίες είναι ότι έχουν παρενέργειες και θεωρούνται εθιστικές. Ο εθισμός φυσικά δεν είναι πραγματικό πρόβλημα αλλά επινοημένο, αφού με την ίδια λογική είμαστε εθισμένοι και στο φαγητό ή το νερό (εκτός αν θεωρήσουμε την ευτυχία κάτι ασήμαντο μέσα στη ζωή). Από την άλλη, δεν είμαι σε θέση να ξέρω πόσο οι παρενέργειες οφείλονται στην κακή χρήση (όπως λέμε κακή χρήση κουζινομάχαιρου) ή αν είναι εγγενείς.

Αντίθετα λοιπόν με τις ελπίδες τού Κούντερα για τη σωστή διαχείριση των αναμνήσεων, εγώ πάντα πίστευα πως η ελπίδα μας βρίσκεται στα χημικά. Με το σωστό ναρκωτικό να ερεθίζει τις κατάλληλες εγκεφαλικές περιοχές χωρίς παρενέργειες. Και χωρίς down μετά το high. Έμαθα όμως ότι μπορεί να γίνει κι αλλιώς, ακόμα πιο άμεσα.

Ηλεκτρόδια

Η εντολή ερεθισμού των κέντρων ευτυχίας στον οργανισμό γίνεται μέσω ηλεκτρικών σημάτων που ταξιδεύουν κατά μήκος των νεύρων. Π.χ., κατά τον οργασμό, ένα τέτοιο σήμα δίνει την εντολή για έκκριση ενδορφίνης. Πιο άμεσα, όπως έκαναν οι Olds και Milner σε ζωντανούς αρουραίους, μπορούμε πάντα να ανοίξουμε μια τρύπα στο κρανίο μας, να χώσουμε ηλεκτρόδια και να ρευματοδοτήσουμε στα κατάλληλα σημεία από μόνοι μας, ώστε να δοθεί η εντολή για έκκριση κατάλληλων ποσοτήτων ντοπαμίνης και ενδορφινών.

Η ευτυχία τελικά είναι πολύ απλό πράγμα. Τόσο απλό όσο μερικά ηλεκτρόδια. Μέσα στο κρανίο μας.

Μερικές σκέψεις

Όλα τα παραπάνω μπορεί να σημαίνουν το επόμενο βήμα για το ανθρώπινο είδος, την είσοδο στην εποχή τής ευτυχίας. Με ηλεκτρόδια χωμένα στο κεφάλι μας; Ναι. Τι θα πειράζει; Ευτυχία. ΕΥΤΥΧΙΑ. Εκτός αν βγουν και οι τρύπες στο κρανίο στην παρανομία.

Μπορεί βέβαια να υπάρχουν παρενέργειες. Μια μπορεί να είναι η εξής: αν ο οργανισμός μας είναι συνέχεια ευτυχισμένος, πόσο μπορεί να δράσει αυτό εναντίον των ενστίκτων μας (τα οποία, όπως προαναφέρθηκε, βασίζονται επίσης σε εκκρίσεις ντοπαμίνης); Δε φαίνεται παράλογο να φοβηθούμε ότι σε κατάσταση απόλυτης ευτυχίας η σεξουαλική ορμή και το ένστικτο της επιβίωσης μπορεί να υποχωρούν. Δεν ξέρω, υποθέσεις κάνω. Αν συμβαίνει κάτι τέτοιο, τότε απλά το είδος μας είναι ασύμβατο με την ευτυχία. Ελπίζω πως όχι.

ΥΓ. Δεν είμαι ούτε βιολόγος ούτε ψυχίατρος. Τα παραπάνω τα έγραψα μετά από συζήτηση με βιολόγους και σχετική έρευνα στο web.

Ζωηλάγνοι

2006-10-22T16:03:00.000+03:00

Κατέβαιναν προς τη σπηλιά όπου ο Λουκάς είχε συμφωνήσει να σκοτώσει το Φώτη. Ήταν μια καθόλα άσημη σπηλιά, αλλά αυτή βρήκαν. Ο δρόμος είχε μια κάποια γοητεία, ήταν ένας δρόμος που άξιζε να περπατήσει κανείς, όταν πήγαινε να σκοτώσει ή να σκοτωθεί.

Του είχε ζητήσει να τον πάει στη σπηλιά και να τον σκοτώσει. Ο Λουκάς ήταν γιατρός και μπορούσε να σκοτώσει χωρίς πόνο, ο Φώτης δεν ήταν μαζοχιστής. Απλώς δεν είχε τι άλλο να ζήσει. Ο Γ. Χειμωνάς έγραψε για το όριο του ανθρώπου και το τέλος τού καιρού και θεώρησε ότι έκλεισε τον κύκλο του σαν συγγραφέας. Ο Φώτης αποφάσισε ότι έκλεισε τον κύκλο του σαν ζωντανός. Είχε κάνει ό,τι είχε να κάνει και βαριόταν να το επαναλάβει.

Ο Λουκάς είχε προσπαθήσει να τού γνωρίσει καμιά καλή κοπέλα για να τού αλλάξει γνώμη, αλλά δεν έγινε τίποτα. Δε φταίει κανείς, είπε.

Στο δρόμο που ανεβαίνει από τη σπηλιά όπου ο Λουκάς είχε σκοτώσει το Φώτη, περπατά μόνος. Ο δρόμος είχε μια κάποια γοητεία, άξιζε να τον περπατήσει κανείς, μόλις είχε σκοτώσει ή μόλις είχε σκοτωθεί. Θυμάται μια φορά που παίζανε μονόπολυ. Πάνω που το παιχνίδι είχε ανάψει για τα καλά και πολλά παίζονταν σε κάθε ζαριά, ο άλλος βαρέθηκε και σταμάτησε.

Ανοίγει την τηλεόραση, να ένα πάνελ με βέρυ ιμπόρταντ κάτι. Μιλάνε για την έκτρωση, την ευθανασία, την αυτοκτονία, τα ναρκωτικά. Τα καταδικάζουν όλα εκτός από το πρώτο, σ’ αυτό είναι μοιρασμένοι.

Δημοσιογράφοι και εκλεκτοί καλεσμένοι χαλαρώνουν γραβάτες και φουστάνια και σέρνονται πάνω στα τραπέζια. Αρχίζουν να χαϊδεύουν τα γεννητικά τους όργανα, τα στήθη τους. Χέρια παντού. Τώρα βογγούν, ουρλιάζουν χωρίς ρυθμό, όλη η οθόνη έχει γεμίσει με διάσημα κορμιά που χαϊδεύονται, αστείες οι φάτσες. Γυναίκες και άνδρες με ανοιχτά στόματα και πόδια πιέζουν τα χέρια ανάμεσα και χύνει ο ένας πάνω στον άλλο με αγαλλίαση. Τραγουδούν όλοι σαν μια γροθιά, έτσι πρέπει να είναι, δεν μπορεί να είναι αλλιώς, δεν επιτρέπεται.

Κατέβαινε προς τη σπηλιά όπου ο Λουκάς είχε συμφωνήσει να σκοτώσει το Φώτη. Ήταν μια καθόλα άσημη σπηλιά, αλλά αυτή ήταν. Κι ο δρόμος, ο δρόμος είχε μια κάποια γοητεία. Ήταν ένας δρόμος που άξιζε να περπατήσει κανείς, όταν είχε σκοτώσει, όταν είχε σκοτωθεί.

--*--

«‘Εχω το ανθρώπινο όριο. Όταν εμφανιστεί ο άνθρωπος που να έχει το ανθρώπινο όριο τότε σήμανε το τέλος των ανθρώπων. Σα μια αγρύπνια στάζει μέσα μου η μοίρα των ανθρώπων και ακριβώς μέσα μου τελειώνουν οι άνθρωποι. Συνορεύω. Ένα βήμα και γκρεμίζονται από ένα πανύψηλο τοίχο τα αισθηματικά λόγια τους κι οι ιδέες κι αρπάζουν φωτιά οι ζωές τους αυτό το γυαλί πρέπει να έχει μια τρύπα αυτοί θα με παρακολουθούν και θα μ’ εκτιμάν θα καταλαβαίνουν την διαφορά των θανάτων.»
Γιώργος Χειμωνάς, Ο Γιατρός Ινεότης.

ΥΓ. Υπό τους ήχους τού Yanqui U.X.O. των Godspeed You Black Emperor.

Ομορφιά

2006-10-12T01:15:00.000+03:00

Κάποτε είχα μια πολύ άσχημη συμμαθήτρια. Πρόσωπο αποκρουστικό, στα όρια του παραμορφωμένου (από φυσικού της) και καμία γοητεία. Δεν την κοιτούσε ποτέ κανείς. Θυμάμαι τότε που ήρθε στην τάξη με ένα πολύ κομψό, καινούριο μπουφάν. Το φορούσε υπερήφανα, σχεδόν ευτυχισμένα. Έμεινα συγκλονισμένος από αυτήν την κραυγαλέα αντίθεση ομορφιάς, ανάμεσα στο τέρας και το ρούχο που το τύλιγε.

1

Μου αρέσει να παρατηρώ τις θηλυκιές τα βράδια, όταν περπατούν μόνες τους. Είναι ανήσυχες, προχωρούν βιαστικά, συχνά προσποιούνται ότι μιλούν στο κινητό για να αισθάνονται πιο ασφαλείς. Μερικές δεν έχουν τίποτα το ιδιαίτερα ωραίο πάνω τους και εντυπωσιάζομαι από το γεγονός ότι υπάρχουν άνδρες που θα ήθελαν να τις πηδήξουν. Αλλά για να είναι ανήσυχες, όλο και κάποιος θα έχει υπάρξει που να τις ήθελε. Η ομορφιά, εκτός από υποκειμενική, είναι και σχετική.

Καθώς γυρνούσα από το τρέξιμο ένα βράδυ, βρέθηκα να περπατώ πίσω από μια μοναχική, μεσήλικη κυρία. Σε αυτές τις περιπτώσεις πάντα πηγαίνω στο απέναντι πεζοδρόμιο, για να μην τρομάζουν. Η συγκεκριμένη βέβαια δεν αγχωνόταν και, επιπλέον, κρατούσε το πορτοφόλι της στο χέρι καθώς περπατούσε, ένα μαύρο πορτοφόλι παχουλό σαν και την ίδια.

Την κοιτούσα θλιμμένα. Να μια γυναίκα που ίσως να μην την είχε κοιτάξει κανείς για πολύ καιρό, μια γυναίκα που κάθε βράδυ υγραινόταν στην ιδέα ότι κάποιος θα την πλησιάσει στο σκοτάδι για να την απειλήσει, αυτή ήταν η ελπίδα που τη ζέσταινε στις κρύες νύχτες, ένας άνδρας να την πλησιάζει στο σκοτάδι και να την αναγκάζει να του δοθεί, αυτή η ελπίδα ήταν το χάδι της και ο αυνανισμός της.

Αλλά κανείς δεν την πλησίαζε ποτέ. Ήταν πολύ άσχημη. Τώρα όμως είχε νέο σχέδιο. Θα έβγαινε βόλτα τη νύχτα με το πορτοφόλι στο χέρι. Και ποιός ξέρει τι μπορεί να γίνει.

2

Έχω βγει για φαγητό με την Πραγματικά Όμορφη Γυναίκα. Φιδίσιο κορμί, όμορφο πρόσωπο, γοητευτικό χαμόγελο και ευχάριστη παρέα. Αφού μού τόνισε ότι ήταν δεσμευμένη και δε σκόπευε να τον απατήσει, δεν ήθελε να το κάνει αυτό το λάθος, όχι ξανά, ειδικά όχι μαζί μου, ας έβρισκε τουλάχιστον κάποιον άλλο, καταλήξαμε να συζητάμε για τους όμορφους ανθρώπους και τα ιδιαίτερης φύσης προβλήματά τους.

Δεν κερδίζω τίποτα με το να είμαι πανέμορφη, μου είπε. Οι περισσότεροι μόνο για το κρεβάτι με πλησιάζουν και, ακόμα κι αν προχωρήσει το θέμα, ο χαρακτήρας τους δε βελτιώνεται επειδή τούς αρέσω. Αν πάλι τύχει και ταιριάξουμε, θα τα βρίσκαμε και χωρίς υπερβολικές ομορφιές, μου είπε.

Αλλά το χειρότερο δεν είναι αυτό, μου είπε. Όταν με παρατούν, χάνομαι τελείως. Οι φίλες μου προσπαθούν να χάσουν κιλά, να αγοράσουν κανένα ρούχο και να αισθανθούν βελτιωμένες, ομορφότερες, μου είπε. Αλλά εγώ, τι να βελτιώσω εγώ; Να με παρατάνε και να ξέρω ότι δεν μπορώ να βελτιώσω τίποτα!

Εγώ απλώς να προσθέσω ότι είχε δίκιο.

3

Πώς να κυνηγήσει κανείς την ομορφιά στη ζωή του; Προσπαθώ να την προσεγγίζω μέσα από τη γυναίκα, την τέχνη, τα σπορ. Ένας ωραίος συνδυασμός στο ποδόσφαιρο, μια ωραία αλληλουχία συγχορδιών σε μια μουσική σύνθεση (ή: ένας ωραίος συνδυασμός συγχορδιών, που βέβαια η καθεμιά είναι συνδυασμός από νότες). Ένα ποθητό κορμί.

Υπάρχει ομορφιά τριγύρω, για κάθε γούστο. Αλλά υπάρχει και ασκήμια. Για να αυξήσεις την ομορφιά, πρέπει να συνδυάσεις στιγμές. Να τη γνωρίσεις στον τόπο τού μεγάλου θριάμβου σου. Να την ξανασυναντήσεις εκεί που γνωριστήκατε. Να πας βόλτα τα παιδιά εκεί που είχες πέσει και κτύπησες μικρός. Να επισκεφτείς ξένα μέρη και να παίζει η μουσική που κτυπιόσουνα σαν έφηβος.

Πρέπει να δημιουργηθούν στιγμές και μετά κι άλλες στιγμές, στιγμές που θα συνδυαστούν με τις προηγούμενες. Κάπως. Δεν ξέρω πώς ακριβώς. Αλλά είμαι σίγουρος ότι είναι πολλή δουλειά. Και βλέπω πολύ κόσμο που βαριέται.

ΥΓ. Υπό τους ήχους των Red Sparowes.

Νωρίς

2006-10-01T23:14:00.000+03:00

Τον τελευταίο καιρό έχω μετατοπίσει το πρόγραμμά μου προς το πιο ημερήσιο. Κοιμάμαι πιο νωρίς, ξυπνώ πιο πρωί. Η βασικότερη αρνητική συνέπεια είναι ότι δε μου έρχεται έμπνευση να γράψω. Άλλωστε, πάντα νύχτα άρχιζα να γράφω τα κείμενα.

Ελπίζω να πρόκειται για μεταβατικό στάδιο.

ΥΓ. Η φωτογραφία είναι από το εξώφυλλο του New Day Rising των Husker Du, 1985.

Το ψεύτικο τριαντάφυλλο

2006-09-08T13:47:00.000+03:00

Ήταν το βράδυ που τελικά θα χωρίζαμε. Εκείνη είχε εισχωρήσει φουριόζα στο σπίτι μου χωρίς να με φιλήσει, κάθισε στη γωνιά τού καναπέ που καθόταν πάντα και ανέπτυξε τις διαμαρτυρίες της. Μίλησε ψύχραιμα και στρωτά. Σε κάποια θέματα ήταν δύσκολο να απαντήσει κανείς, ενώ άλλα αιτήματά της ήταν εύκολο να ικανοποιηθούν. Έκανα να ανοίξω το στόμα μου στα εύκολα, αλλά ένιωσα το γελοίο τής θέσης μου και σώπασα.

Αχ, η θέση της στον καναπέ! Πόσες φορές από τότε δεν έχω σταθεί μισοχαμένος απέναντι από αυτήν τη θέση, να φαντάζομαι τη φιγούρα της απλωμένη εκεί; Κοιτώ προς τον άδειο καναπέ με τέτοιο πάθος, που όποιος με βλέπει θα με περνά είτε για φετιχιστή είτε για εκτιμητή επίπλων! Μου είχε διαμαρτυρηθεί πως ποτέ δεν πήγαινα στο σπίτι της, πάντα εκείνη έπρεπε να διανύει την απόσταση. Αλλά το λάθος μου ήταν ακόμα μεγαλύτερο, υπήρχε σοβαρό λάθος στρατηγικής: καθώς μετά το χωρισμό θα έχανα το λογικό μου μπροστά σε ένα φτηνό έπιπλο, εκείνη θα είχε όλο της το σπίτι άδειο από αναμνήσεις, πανέτοιμο να υποδεχτεί τις φιγούρες των επόμενων εραστών.

Έμενα σιωπηλός και εκείνη σηκώθηκε να φύγει. Στάθηκε για μια στιγμή να συγυρίσει την τσάντα της, δίνοντάς μου έτσι την ευκαιρία για μια τελευταία λέξη, κάτι να πω, να δηλώσω παρών. Αλλά εγώ είχα καρφώσει τα μάτια μου στο βάζο. Επειδή πάντα διαμαρτυρόμουν ότι τα φυτά προσελκύουν έντομα, η μάνα μου μού είχε χαρίσει ένα βάζο με ψεύτικα τριαντάφυλλα. Έπιασα ένα από αυτά· μα τι πάω να κάνω; Είχε μεν το κόκκινο χρώμα τού πάθους, αλλά ήταν ψεύτικο! Έτσι όπως είχε διαμορφωθεί η κατάσταση, θα μπορούσε να παρεξηγηθεί.

Εκείνη τέλειωσε με την τσάντα της και με κοίταξε, εγώ τράβηξα πανικόβλητος το χέρι από το τριαντάφυλλο, σαν παιδάκι που συλλαμβάνεται με τη χούφτα στα γλυκά. Τη συνόδεψα αμίλητος μέχρι την έξοδο.

Οι μέρες, οι μήνες, ο χρόνος περνούσε και το τριαντάφυλλο δεν έλεγε να μαραθεί. Έπρεπε ίσως να το πάρω απόφαση: κάτι τέτοιο δε θα συνέβαινε ποτέ. Γιατί μπορεί ένα αληθινό λουλούδι να αναδύει όμορφες μυρωδιές, αλλά ένα ψεύτικο τριαντάφυλλο ζει για πάντα.

Κι εσείς θα με βλέπετε για πάντα όρθιο, στραμμένο αποφασιστικά προς μια άδεια θέση καναπέ, να προβάρω τα λόγια που έπρεπε να έχω πει στο παρελθόν, με ένα ψεύτικο τριαντάφυλλο στο χέρι. Και δε θα μπορούσε να μου πει όχι ποτέ ξανά, ποτέ ξανά.

ΥΓ. Υπό τους ήχους των Butthole Surfers, με έμφαση στο Wooden Song και το Strawberry.

Η αβάσταχτη ελαφρότητα του είναι (φιλμ, 1988)

2006-08-31T14:04:00.000+03:00

Είδα για πρώτη φορά την ταινία που σκηνοθέτησε ο Philip Kaufman, που βασίστηκε στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Μίλαν Κούντερα (1983). Το συγκεκριμένο είναι αυτόν τον καιρό μάλλον το τρίτο πιο αγαπημένο μου μυθιστόρημα (μετά την άφθαστη Αθανασία, 1990, αλλά και την Άγνοια, 2000) από τον αγαπημένο μου συγγραφέα, οπότε περίμενα τον Kaufman, αλλά και το Jean-Claude Carriere, που έκανε την προσαρμογή σε σενάριο, στη γωνία με τη μαχαίρα.

Εξηγούμαι εξαρχής, για να μην παρεξηγούμαι μετά: αντιλαμβάνομαι ότι εδώ μιλάμε για ταινία. Το περίμενα λοιπόν ότι όλοι οι υπέροχοι μονόλογοι του ίδιου τού Κούντερα από εδώ θα λείπουν. Και ακόμα περίμενα πολλές προσαρμογές και πολλές μικροαλλαγές. Με άλλα λόγια, μια διασκευή και μάλιστα για άλλο μέσο, τη μεγάλη οθόνη. Ένα μέσο με άλλες δυνατότητες και άλλες αδυναμίες σε σχέση με ένα μυθιστόρημα, με άλλες ανάγκες, εν ολίγοις με άλλους στόχους.

Τα θετικά

Το καστ. Eίναι πολύ ταιριαστό. Πιθανολογούσα ότι θα απογοητευτώ βλέποντας τους ήρωες, που ως τώρα απλά τους φανταζόμουν και μάλιστα κάπως θολά (ο Κούντερα γενικά αδιαφορεί για την περιγραφή τής εξωτερικής εμφάνισης των πρωταγωνιστών του), αλλά η επιλογή τελικά με άφησε πολύ ικανοποιημένο. Μάλιστα οι φάτσες, της γοητευτικής Juliette Binoche στο ρόλο τής Τερέζα, του Daniel Day-Lewis στο ρόλο τού Τόμας και της θεάς Lena Olis στο ρόλο τής Σαμπίνας, μου απέδειξαν ότι τα άτομα που ασχολήθηκαν αγαπούσαν το βιβλίο. Δεν περίμενα τόσο καλές επιλογές. Ακόμα και ο Derek de Lint ήταν πολύ πετυχημένος ως Φραντς, αλλά για το δικό του ρόλο θα τα πούμε στη συνέχεια.

Οπότε ένα το κρατούμενο: η μεταφορά στη μεγάλη οθόνη δε μου κατέστρεψε την ιδέα που είχα σχηματίσει για τους ήρωες. Κι αυτό είναι πολύ σπουδαίο.

Οι ερμηνείες. Αυτό είναι το δυνατότερο χαρτί τής ταινίας. Η Binoche είναι απλά απίθανη, δε χόρταινα να τη βλέπω. Με μάγεψε με τη γλυκιές γκριμάτσες της, με μάγεψε τόσο πολύ, που σκεφτόμουν ότι ήταν γεννημένη για αυτόν το ρόλο. Η Olis, μια πραγματική σεξοβόμβα, έδειξε ότι διαθέτει κι άλλα ταλέντα, πέρα από αυτά που συναντούν πρώτα το μάτι. Πολύ δυνατή κι αυτή. Ο Lewis στην αρχή με ξένισε με το υπερβολικά ανάλαφρο ύφος του και την ανάλογη κίνησή του, αλλά ευτυχώς τελικά με έπεισε και όσο περνούσαν τα λεπτά η ερμηνεία του γινόταν όλο και καλύτερη. Ακόμα και η σκυλίτσα η Καρένιν, αλλά και το γουρούνι ο Μεφίστο έπαιξαν καλά.

Τα αρνητικά

Το σενάριο. Πού πήγε ο Φραντς; Πού πήγε η Μεγάλη Πορεία Προς Τα Εμπρός; Πώς να υποστηριχθεί επαρκώς η υπόθεση της Αιώνιας Επιστροφής, χωρίς τα δύο προηγούμενα; Κι ακόμα, πού πήγε το Κιτς; Σε μια τανία που διαρκεί τρεις ώρες, οι παραγωγοί κατόρθωσαν να αφήσουν πάνω από το μισό βιβλίο απ’ έξω, και μάλιστα χωρίς να λαμβάνω υπόψη τα χωρία όπου ο Κούντερα γράφει σε πρώτο πρόσωπο! Πού πήγε η καύση τής Σαμπίνας; Ο κατάλογος δεν έχει τέλος.

Έτσι λοιπόν, Η Αβάσταχτη Ελαφρότητα του Είναι μετατράπηκε σε ένα ψιλο-σύνθετο ρομάντσο. Ε, λοιπόν, σόρρυ, αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Αυτό, στο βιβλίο, είναι απλώς το παράδειγμα για όλα τα άλλα!

Αυτό που μόνο η οθόνη μπορεί να πει, δε μας το είπε. Για τον Κούντερα, το μυθιστόρημα για να είναι ηθικό πρέπει να έχει ως στόχο να πει αυτό που μόνο ένα μυθιστόρημα μπορεί να πει. Εν ολίγοις, αυτό σημαίνει ότι γράφοντας ένα μυθιστόρημα μπορείς να πεις πράγματα που δεν τα επιτρέπει κανένα άλλο μέσο, και αυτό ακριβώς οφείλεις να κάνεις. Με τη λογική τού Κούντερα, που την ασπάζομαι, αν κόπηκαν τόσα πολλά από το βιβλίο, θα έπρεπε να έχουν αντικατασταθεί με άλλα- αυτά που μόνο μια ταινία μπορεί να πει! Αυτό δεν το είδα να γίνεται, δεν είδα καν προσπάθεια (πέρα από τις δυνατές ερμηνείες, που όμως δεν μπορώ να υποστηρίξω ότι είπαν παραπάνω από ό,τι είπαν οι περιγραφές στο βιβλίο) και συνεπώς αυτή η ταινία είναι κατά αυτήν την έννοια ανήθικη.

Συμπέρασμα

Αν αυτή η ταινία είχε πρωτότυπο (δικό της, όχι βασισμένο σε μυθιστόρημα) σενάριο, θα έλεγα ότι ήταν ένα ψαγμένο ρομάντσο με πολύ δυνατές ερμηνείες. Και μάλιστα θα ήθελα να την ξαναδώ, για να καταλάβω κάποια λεπτά σημεία, που πράγματι συμπεριέλαβε. Θα ήμουν θετικός.

Τώρα θα ομολογήσω ότι την είδα με ευχαρίστηση (κυρίως λόγω ερμηνειών), αλλά θα υπογραμμίσω το εξής: Το βιβλίο είναι επιπέδου αριστουργήματος, ενώ η ταινία είναι απλώς συμπαθητική. Επιπλέον, η ταινία αυτή σε καμιά περίπτωση δεν αποτελεί καλή εισαγωγή στο έργο τού Κούντερα! Και το λέω αυτό, παρόλο που κατανοώ ότι έπαιξε το ρόλο της στο να γίνει δημοφιλής ο αγαπημένος μου συγγραφέας.

Άραγε, αν δεν είχε γυριστεί αυτή ταινία, θα είχα βρει σ’ εκείνο το ράφι τότε την Αθανασία, που με εισήγαγε σε αυτόν;

The Unbearable Lightness of Being (film, 1988).

Σαούλ, Σαούλ, γιατί με καταδιώκεις;

2006-08-23T18:51:00.001+03:00

Τσιγάρα

Θυμάμαι πώς διάλεξα τη μάρκα που καπνίζω. Λίγο μετά την αρχή τής καπνιστικής μου καριέρας, που ως τότε ήταν αποκλειστικά αφιερωμένη στα τσιγάρα Απ’ Όλων (δηλ. ό,τι βρεθεί στην παρέα), ο Ν. μού έδωσε ένα Marlboro. Πιωμένος, με το κύμα να κτυπάει απαλά λίγα μέτρα παραδίπλα και το φάρο των Χανίων να κρατάει το ρυθμό τής βραδιάς, έβαλα το τσιγάρο στο στόμα μου και αυτό με ταξίδεψε μερικά μέτρα πάνω από τα κύματα. Ήταν η στιγμή που αποφάσισα πως η μάρκα μου είναι το Marlboro και την επόμενη μέρα αγόρασα το πρώτο μου πακέτο.

Ένα Marlboro κόκκινο, παρακαλώ, αλλά η ερώτηση τού περιπτερά με άγχωσε: σκληρό ή μαλακό; Ω, Δία, δεν είχα ιδέα! Διάλεξα στην τύχη το σκληρό και σε αυτό έμεινα. Χρόνια αργότερα, συναντώντας το Ν. ξανά, δε θυμόταν ποιό από τα δύο πακέτα είχε μαζί του εκείνο το βράδυ.

Αντίθετος Σαούλ

Η εξορθολογισμένη προσπάθειά μου να αποστασιοποιηθώ από την ορθόδοξη χριστιανοσύνη κράτησε περίπου δυο χρόνια. Είχε αρχίσει στα 17, με τη σκέψη ότι αφού Ν-1 θρησκείες είναι σίγουρα λανθασμένες, τότε δεν αποκλείεται να είναι και η Ν-ιοστή ελαττωματική (σκέψη οπωσδήποτε απλή, αλλά αρκετά ανατρεπτική, με βάση το περιβάλλον όπου μεγάλωσα). Όμως η αποστασία μου ήταν μόνο θεωρητική, καθώς συναισθηματικά δεν μπορούσα να αποκοπώ, και οι ηθικές μου αναστολές συνέχιζαν να είναι καθαρά χριστιανικής φύσεως.

Θυμάμαι, σαν χθες, το απόγευμα που το ωραίο παραμύθι τελείωσε. Περπατούσα προς το νεροχύτη για να πλύνω τα πιάτα. Ξαφνικά μαρμάρωσα και άρχισα να ιδρώνω χωρίς προφανή αιτία. Μαζί με τον ιδρώτα, με εγκατέλειψε και η πίστη. Απροσδιόριστη ώρα αργότερα, έπλενα τα πιάτα για πρώτη φορά ως άθεος.

Γυναίκα

Είμαι σ’ ένα κλαμπ στα Χανιά μ’ ένα φίλο και έχω εντοπίσει μια γλυκιά μελαχρινή κοπελιά στα δεξιά μου, που φορά κόκκινο φόρεμα. Μ’ έχει πάρει χαμπάρι, αλλά είναι ψύχραιμη. Δύσκολο, σκέφτομαι, καπνίζοντας το μαρλμποράκι μου και ρουφώντας Famous Grouse, με το οποίο είχα αντικαταστήσει το Jack σε μια παλιότερη στιγμή έμπνευσης. Εκείνη εξαφανίζεται προς το μπαρ, αλλά σύντομα παρατηρώ τη φιγούρα της να πλησιάζει και να ψάχνει ένα τσαντάκι για αναπτήρα. Της ανάβω, μ’ ευχαριστεί και συνεχίζει να χορεύει με άλλη παρέα στα αριστερά μου. Την καρφώνω και η παρέα της χαζογελά.

Κάποια στιγμή επιστρέφει μια άλλη κοκκινοφορεμένη κοπέλα από το μπαρ, πάλι προς τα δεξιά μου. Πώς;! Κοιτάζω αριστερά, κοιτάζω δεξιά και επαναλαμβάνω. Είχα ανάψει το τσιγάρο σε λάθος κοπέλα! Χωρίς θεό να με κοιτά και να με κρίνει, είχα γίνει ρεζίλι στον εαυτό μου.

Να είσαι ο εαυτός σου

O Κούντερα γράφει πως η προτροπή «Να είσαι ο εαυτός σου!» σημαίνει απλώς να περιορίζεσαι στην ταμπέλα που σου έχουν κολλήσει. Για να είσαι αναμενόμενος, να μην κρύβεις δυσάρεστες εκπλήξεις. Έχει δίκιο; Πραγματική ωριμότητα είναι η σταθερότητα ή η μεταστροφή; Μικρούλης, αντιπαθούσα δύο είδη ανδρών: εκείνους που κάπνιζαν κι εκείνους που ήταν αξύριστοι. Τώρα καπνίζω και ο πατέρας μου απειλεί να με χειροτονήσει παπά, λόγω της χαλαρής μου σχέσης με το ξυράφι.

Τι άραγε θα συνέβαινε αν ζούσαμε για πάντα; Τότε ασφαλώς η προοπτική τής σταθερότητας σε πεποιθήσεις, συνήθειες, συμπεριφορές, συντρόφους, θα μας έμοιαζε αβάσταχτα ανιαρή. Πολλά πράγματα βεβαίως θα λειτουργούσαν διαφορετικά, αλλά αυτήν τη στιγμή η σκέψη ότι θα έπρεπε να κοιμάμαι για, π.χ., 900 χρόνια μόνο με την ίδια γυναίκα, ή να ασκώ συνεχώς το ίδιο επάγγελμα, φαντάζει αδιανόητη.

«Σαούλ, Σαούλ, γιατί με καταδιώκεις;». Ο Λουκάς (Πράξεις Αποστόλων, Κεφ. 9) στην Καινή Διαθήκη περιγράφει το σκηνικό τής μεταμόρφωσης του Σαούλ σε Παύλο, όταν ο τελευταίος μετατράπηκε από κυνηγός των χριστιανών σε πρωτοπαλίκαρό τους. Όπως γράφει ο Λουκάς, ο Ιησούς εμφανίστηκε στο Σαούλ και του μίλησε. Ο περίγυρος άκουγε τη φωνή, μα δεν έβλεπε κανέναν.

Αν ζούσα για πάντα, σίγουρα κάποια στιγμή θα δοκίμαζα ακόμα κι εκείνα που τώρα κοροϊδεύω. Δεν αποκλείεται να δοκίμαζα να γίνω και μπαλαρίνα, έτσι, πειραματικά. Αν ζούσα 1000 χρόνια, η κατάσταση μάλλον δε θα ήταν τόσο ακραία, αλλά θα το θεωρούσα πιθανότερο να δοκιμάσω κάποια στιγμή την οπιούχο ηρεμία των ανατολικών φιλοσοφιών. Τώρα πόσο έχω μπροστά μου, 42 καλοκαίρια; Είναι αρκετά; Είναι υπερβολικά πολλά;

Σαούλ, Σαούλ, γιατί με καταδιώκεις;

----------------------------------------
ΥΓ. Υπό τους live ήχους των Built to Spill.
ΥΓ2. Πάρτε και ένα άλλο ενδιαφέρον παράδειγμα μεταμόρφωσης.
YΓ3. O πίνακας του Jean Fouquet είναι από εδώ.

Ο ανιχνευτής

2006-08-09T05:44:00.000+03:00

Περπατάς. Περπατάς γρήγορα, χαρούμενα και σφυράς. Το στήθος σου φουσκώνει από αδρεναλίνη και ευφορία, τα λίπη τής κοιλιάς σου χορεύουν ευτυχισμένα. Ξαφνικά πήρες ύψος εκεί στα 15-16, μου ‘ριχνες δυο κεφάλια πλέον, γυμνάστηκες και φόρεσες μύες, αλλά η κοιλιά εκεί, περήφανη.

Ανεβάζεις ταχύτητα πάνω στο καταπράσινο γρασίδι, δεξί-αριστερό-δεξί-αριστερό, πατάς το αριστερό με δύναμη και πηδάς με σηκωμένη τη δεξιά γροθιά. Ρίχνεις το χέρι προς τα πίσω σαν σε ύπτιο, το κεφάλι ακολουθεί. Οριζοντιώνεσαι σε ύψος ενός μέτρου, σκας κάτω με την πλάτη και γελάς.

Σκυμμένος τρέχεις τώρα με το κεφάλι στο ύψος τού αφαλού, σαν κριός που ορμά στη στερνή του πόρτα, “κόψε λίγο, την τρέλα μου μέσα!” αλλά εσύ επιταχύνεις, τα χέρια πηγαινοέρχονται με ταχύτητα που δεν την πιάνει πια η κάμερα παρά μόνο η κοιλιά σου φαίνεται με αόριστες γραμμές ολόγυρα σαν φτερά σπηνταρισμένου εντόμου, πλησιάζεις ολοένα προς την άκρη τού γρασιδιού για να δεις τι σε περιμένει εκεί, να το δεις και να μας πεις, τι σε περιμένει, τι μας περιμένει. Εκεί.
Σε βρήκαν εκεί.

Κάποτε θα σού ‘ρθω. Αυτό είναι το μόνο σίγουρο. Όλοι θα σού ‘ρθουμε. Φρόντισε να έχεις βρει μπάλα μέχρι τότε, δερμάτινη αυτήν τη φορά. Διάλεξε όποιον θέλεις για τέρμα, να μην έχεις και δικαιολογίες. Θα σε διασύρω ξανά, όπως παλιά.

Τα blues τού Αυγούστου

2006-08-03T16:31:00.000+03:00

Καριέρα

Ο Αύγουστος είναι ο μήνας των μεγάλων ευκαιριών. Να σχεδιάσεις την επόμενη χρονιά ερήμην των ανταγωνιστών. Να διεκπεραιώσεις την εργασία που ο όλος ο κόσμος θα χρειαστεί από Σεπτέμβρη, αλλά προς το παρόν κανείς άλλος δεν ασχολείται, λόγω μπάνιων. Να διπλασιάσεις την αξία τού βιογραφικού σου μέσα σ’ ένα μήνα. Ή να κάθεσαι και να γράφεις μαλακίες για να αισθανθείς λιγότερο κορόιδο, ενώ όλοι οι υπόλοιποι κατεβάζουν μπύρες δίπλα στην παραλία και ξεμοναχιάζονται από έκφυλες τουρίστριες σε δροσερά νησιά.

Υγεία (σωματική/ψυχική)

Μερικά μπανάκια χρειάζονται, είναι η αλήθεια: σε κρατούν υγιή τον ακόλουθο χειμώνα. Αλλά δεν πειράζει, αφού διπλασιάζεις την αξία του βιογραφικού σου κάθε Αύγουστο, θα έχεις μπόλικα λεφτά για τους γιατρούς.

Είναι και αυτό που οι Αμερικανοί ονομάζουν happy place, το μέρος όπου ταξιδεύει η σκέψη μας όταν το άμεσο περιβάλλον γίνεται ανυπόφορο. Το δικό μου happy place είναι οι παραλίες των Χανίων, εκεί όπου μεγάλωσα. Στα 18 έφυγα από το πατρικό μου για να δουλέψω σκληρά και να βγάλω λεφτά, ώστε να μπορώ να εκπληρώνω το μεγάλο μου όνειρο κάθε καλοκαίρι: διακοπές στα Χανιά.
Έτσι λοιπόν, το κεκτημένο το μετέτρεψα σε στόχο. Αυτό είναι το αληθινό υπαρξιακό πρόβλημα τα τελευταία 60 χρόνια.

Σεξ

Ο Αύγουστος είναι επίσης ο μήνας που οι γυναίκες αρχίζουν να ψάχνουν πάλι για ταίρι. Έχω δύο θεωρίες πάνω σε αυτό, προς το παρόν: ψάχνουν για κάποιο να πάει για διακοπές μαζί τους ή αρχίζουν να ανησυχούν για τη μοναξιά τού επερχόμενου χειμώνα. Μια φίλη μου υποστηρίζει ότι απλώς έχουν καύλες. Της είπα ότι είναι κυνική. Μου είπε ότι τότε θα βρει κανέναν άλλο να την ανακουφίσει.

Οπότε σε πλησιάζουν. Ζητούν συγκεκριμένα πράγματα: θέλουν να έχεις λεφτά, να έχεις ελεύθερο χρόνο και διάθεση για ταξίδια. Βέβαια, όποιος άνδρας έχει λεφτά δεν έχει ελεύθερο χρόνο, εκείνος που έχει ελεύθερο χρόνο δεν έχει λεφτά, και οι λίγοι που κατόρθωσαν να διαθέτουν και τα δύο είναι τόσο κουρασμένοι, που θέλουν απλώς να την αράξουν σε καμιά λίμνη για ψάρεμα. Δυστυχισμένο φύλο οι γυναίκες.

Κι αν εσύ δεν έχεις τίποτα από αυτά που ζητούν εκείνες, δεν ήρθε κι η καταστροφή: είσαι ο ιδανικός αντι-σύντροφος και καμιά δε θα ‘χει λόγο να σου κάνει τη δύσκολη˙ αρκεί να έχεις αποδεχτεί την κατάστασή σου.

ΥΓ. Υπό τους ήχους των Going Through.

Το Άσυλο

2006-07-18T17:48:00.000+03:00

Όταν ήμουν μικρούλης, μου έκανε τρομερή εντύπωση ο κόσμος των μεγάλων. Ανακάλυπτα ένα σωρό κοινές πρακτικές που δεν τις είχα προβλέψει ως πιθανά σενάρια από μόνος μου, tabula rasa. Μετά μεγάλωσα και κατάλαβα. Ή μιμήθηκα, δεν είμαι σίγουρος. Όταν κοιτώ προς τα πίσω, επιβεβαιώνω ότι οι εν λόγω πρακτικές δεν ήταν πάντα οι πιο εύλογες.

Ανοησία

Ο έρωτας είναι εγγενής ή επινόηση; Ανακαλύφθηκε κάποια στιγμή και τον κρατήσαμε, όπως και τις επικοινωνίες μακρινών αποστάσεων; Δε βλέπω καμιά άμεση σχέση ανάμεσα στον έρωτα και τα βασικά ένστικτα τού είδους μας. Δεν είναι απαραίτητος για την αναπαραγωγή.

Και γιατί οι άνθρωποι ερωτεύονται μονογαμικά (συνήθως˙ τα πάντα: συνήθως); Όταν ακούω ένα εκπληκτικό κομμάτι μουσικής, θέλω άμεσα να το αποκτήσω. Αλλά θέλω επίσης να το δώσω στους φίλους μου για να το ακούσουν (να το χαρούν με την αίσθηση που το απόλαυσα κι εγώ, την ακοή). Κι αν τη μουσική τελικώς μπορώ να τη χαίρομαι ανεξάρτητα από τους φίλους μου, το ίδιο δεν μπορεί να συμβεί και με μια γυναίκα; Γιατί τότε δε δίνω τις κοπέλες μου σε φίλους, να τις χαρούν κι αυτοί με την αφή;

Ίσως ένα επιχείρημα είναι το ότι φοβάμαι πως η γυναίκα μπορεί να με παρατήσει και να αφοσιωθεί στον άλλον. Αλλά γιατί ο άνθρωπος πρέπει να αφοσιώνεται σε ένα σύντροφο κι όχι σε ακριβώς τρεις; Θα έλεγε κανείς ότι αυτό συμβαίνει χάριν απλότητος. Αλλά είναι κάπως γελοίο να επικαλούμαστε την απλότητα στον έρωτα.

Αυθαιρεσία

Όταν ήμουν στην Καλιφόρνια, πέρασε ένας πολιτειακός νόμος που απαγόρευε τη βρώση αλόγων, μετά από πιέσεις των φιλίππων. Είναι ο τέλεια αυθαίρετος νόμος. Γιατί δεν απαγόρευσαν οποιοδήποτε άλλο κρέας αντί για το αλογίσιο; Πώς εξηγείς σε ένα παιδί ότι δεν μπορεί να τρώει άλογα; Είναι απίστευτο το πόση αυθαιρεσία μπορεί να ανεχτεί ένα ανθρώπινο μυαλό, χωρίς να τρελαθεί. Μιλώ γενικά, καθώς για το δικό μου μυαλό δεν είμαι πολύ σίγουρος.

Ανατροφοδοτούμενο Λάθος

Στο φανάρι βλέπω έναν τύπο με κομψό καφέ κοστούμι, να στέκεται κάτω από τον αδυσώπητο ήλιο. Ο τύπος μπορεί και δείχνει άνετος παρά την πανοπλία που φορά, δείγμα τού ότι μάλλον έχει κάνει μπάνιο μέσα στα αντι-ιδρωτικά καλλυντικά το πρωί. Eδώ και χρόνια, έχουμε σταματήσει να εκτιμούμε τις φυσικές μας μυρωδιές και καμιά γυναίκα δε σε πλησιάζει αν δεν έχεις πρώτα πασαλειφτεί με αποσμητικό. Ο άνδρας ποτέ δε μύριζε ωραία, η ωραία μυρωδιά είναι αυτή τού Axe Marine Deodorant. Περίεργο συμπέρασμα, αν αναλογιστεί κανείς ότι το ανθρώπινο είδος αναπαραγόταν για χρόνια χωρίς τέτοιου είδους σκευάσματα.

Ξέρω ΄γω, εχθρός τού καλού είναι το καλύτερο. Η τεχνολογία πρόλαβε τη δαρβινική εξέλιξη και υπερπήδησε τη φυσική επιλογή.

Αντίφαση

Γραβάτα, δαχτυλίδια/σκουλαρίκια. Εξυπηρετούν ακριβώς αντίθετους σκοπούς. Απ’ ό,τι καταλαβαίνω, η γραβάτα επινοήθηκε για να μπορούμε να φοράμε ένα κοστούμι πολλές φορές και να φαίνεται διαφορετικό όταν αλλάζουμε τη (φθηνότερη) γραβάτα. Για να μπορούμε να κάνουμε οικονομία, λοιπόν. Αλλά γιατί δεν κάνουμε το ίδιο και με τα παπούτσια; Τα καλά παπούτσια είναι κι αυτά ακριβά, γιατί δεν έχουμε ένα παπιγιόν και για αυτά;

Από την άλλη, τα δαχτυλίδια και τα σκουλαρίκια δεν εξυπηρετούν τίποτα. Για αυτό το λόγο η ύπαρξή τους είναι πολύ εντυπωσιακό γεγονός. Αν ξυπνήσω κάποιο πρωί και όλα τα δαχτυλίδια έχουν εξαφανιστεί από τον πλανήτη, δε νομίζω ότι θα το παρατηρήσω. Η βέρα αποτελεί εξαίρεση˙ ήταν ιδιοφυής επινόηση.

Άσυλο

Τα παραπάνω είναι απλώς μερικά παραδείγματα. Στον κόσμο που ζούμε, ένα σωρό πράγματα θα μπορούσαν να είναι διαφορετικά. Τελικά βιώνουμε το σενάριο που έτυχε να πραγματοποιηθεί ή επιβλήθηκε, αυτό από όλες τις δυνατότητες. Σκέφτομαι όλες εκείνες τις στιγμές που τα γεγονότα πήραν μια συγκεκριμένη τροπή, αντί για μια άλλη που θα ήταν πιο πολύ τού γούστου μου. Πολλές-χαμένες-ευκαιρίες. Οι μισάνθρωποι του ενός σεναρίου, με μια διαφορετική τροπή των πραγμάτων, θα μπορούσαν να είναι οι πιο κοινωνικοποιημένοι άνθρωποι.

Άνθρωποι που δεν τρώνε άλογα, αλλά τρώνε γουρούνια. Που βάζουνε γραβάτα στο πουκάμισο, αλλά όχι παπιγιόν στα παπούτσια. Άνθρωποι που ερωτεύονται. Που διαμαρτύρονται για τους πολέμους, αλλά είναι στα μαχαίρια για την κυριότητα μιας γυναίκας ή για μια κληρονομιά. Που το 95% του πληθυσμού τους πιστεύει σε βιβλικά φαντάσματα και συχνά σε μεταθάνατον ζωές (το νούμερο ελέγχεται). Άνθρωποι που θέλουν να κρεμάσουν τους φασίστες. Αυτοί είναι οι λογικοί κι ως εκ τούτου οι άλλοι είναι οι τρελοί, έγκλειστοι στα ιδρύματα. Αλλά εκείνος ο τρόφιμος που νομίζει ότι είναι ο Χριστός θα ήταν ελεύθερος, αν εγώ κι εσύ νομίζαμε ότι είμαστε οι απόστολοι.

Στο So Long, And Thanks For All The Fish τού Douglas Adams, O Wonko The Sane έχει κτίσει το σπίτι του έτσι, ώστε η εξωτερική όψη των τοίχων να είναι προς τα μέσα. Ουσιαστικά έκλεισε όλο τον υπόλοιπο κόσμο “μέσα” κι έμεινε αυτός, με τη γυναίκα του, “απ’ έξω” (αποφάσισε να το κάνει όταν είδε τα κουτάκια με τις οδοντογλυφίδες να φέρουν οδηγίες χρήσεως, αυτό ήταν το κερασάκι στην τούρτα). Και στην πόρτα τού κόσμου κρέμασε την επιγραφή “Άσυλο”. Στο δικό μου μυαλό, κι εγώ έξω από το άσυλο είμαι, τουλάχιστο συναισθηματικά. Μα μια στο τόσο συναντώ άτομα που θέλω να τους τείνω το χέρι και να τους τραβήξω στον προσωπικό μου χώρο.

"They are playing a game. They are playing at not playing a game. If I show them I see they are, I shall break the rules and they will punish me. I must play their game, of not seeing I see the game."
R.D. Laing. Knots

ΥΓ. Υπό τους ήχους των Isis.
YΓ2. Η πρώτη φωτογραφία είναι από το Hellingly Mental Asylum. Η δεύτερη, από το εξώφυλλο του Evol των Sonic Youth.

Τρέξιμο ΙΙ: Runner's High κι άλλα φαντάσματα

2006-07-11T23:20:00.000+03:00

..συνέχεια από εδώ.

Στη συνέχεια περιγράφω τρία από τα βασικά στάδια του τρεξίματος μέσων και μακρινών αποστάσεων, δηλαδή το τι κατάλαβα μετά από σχετική έρευνά μου στο web. Σημειώνω ότι πολλούς όρους τούς έχω μεταφράσει από τα αγγλικά και πιθανόν να υπάρχουν λάθη στην ορολογία. Επίσης, η βιολογία δεν είναι η ειδικότητά μου.

Runner’s High:

Το Runner’s High βιώνεται συνήθως στις μακρινές αποστάσεις, τυπικά μετά τα 15 πρώτα χιλιόμετρα. Τότε το σώμα τού δρομέα εισέρχεται σε κατάσταση νιρβάνας και για πολλά λεπτά νιώθει έντονη ευφορία, ενώ δεν αποκλείονται και οι παραισθήσεις. Είναι πιθανό σ’ αυτό το στάδιο ο εγκέφαλος να αρχίζει να εκκρίνει φυσικές ναρκωτικές ουσίες, όπως ενδορφίνες (φυσική μορφίνη) ή THC (συστατικό τής κάνναβης), για να αντιμετωπίσει την καταπόνηση τού σώματος. Δεν περιορίζεται στο τρέξιμο, αλλά εμφανίζεται και σε άλλα αεροβικά αθλήματα, όπως η ποδηλασία. Το Runner’s High είναι κατά πάσα πιθανότητα ο λόγος που πολλά ποντίκια, όταν κλείνονται σε κλουβί με τροχό, τρέχουν μέχρι θανάτου.

Υπάρχει πολλή φιλολογία γύρω από το Runner’s High και δεν το καταλαβαίνουμε ακόμα σε μεγάλο βαθμό. Υπάρχουν πολλές αντικρουόμενες θεωρίες, καθώς και επιστήμονες που αμφισβητούν τη βιολογική του υπόσταση και το θεωρούν απλά ψυχολογικό φαινόμενο.

Ο Δεύτερος Άνεμος (Second Wind):

Είναι η πρώτη φάση έντονης ευφορίας. Ονομάστηκε έτσι γιατί ο δρομέας αισθάνεται σαν να υπάρχει ένας άνεμος που τον σπρώχνει καθώς τρέχει. Τυπικά, αρχίζει να φυσά μετά από περίπου είκοσι λεπτά τρεξίματος, οπότε συναντάται και από τους δρομείς μέσων αποστάσεων. Υπάρχουν ελάχιστες επιστημονικές έρευνες για το Δεύτερο Άνεμο, καθώς το ενδιαφέρον έχει εστιαστεί στον Τοίχο τού Δρομέα και δευτερευόντως στο Runner’s High.

Κάποιοι λένε ότι είναι φαινόμενο καθαρά ψυχολογικό και συμβαίνει όταν οι μύες επιτέλους προσαρμόζονται στις υποχρεώσεις τής νέας τους κατάστασης. Άλλοι υποστηρίζουν ότι πρόκειται για ένα πρώτο –ασθενές- Runner’s High, κάτι σαν demo τού τι πρόκειται να ακολουθήσει μετά από 10-20 χιλιόμετρα. Συνεπώς, όπως και το Runner’s High, ενδέχεται να συνδέεται με την έκκριση φυσικών ναρκωτικών ουσιών από τον εγκέφαλο. Σε μια άλλη θεωρία, συνδέεται με την έναρξη καύσεως λίπους για τις ενεργειακές ανάγκες τού οργανισμού. Η καύση λίπους παρέχει διπλάσια ενέργεια στον οργανισμό από ό,τι η καύση υδρογονανθράκων ή πρωτεϊνών, με απόρροια την προαναφερθείσα ευφορία.

Ο Τοίχος τού Δρομέα (Bonking ή Hitting the Runner’s Wall):

Πρόκειται για το στάδιο εκείνο όταν η γλυκόζη τελειώνει και πλέον ο οργανισμός στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά στην καύση λίπους για την παραγωγή ενέργειας. Δεδομένου ότι και η καύση λίπους χρειάζεται γλυκόζη για να τελεστεί, ο οργανισμός αρχίζει να διαμαρτύρεται κι ο δρομέας αναρωτιέται why the fuck is (s)he doing this. Ο Τοίχος τού Δρομέα εμφανίζεται στη βασική του μορφή στις μακρινές αποστάσεις (π.χ. μαραθώνιες διαδρομές), αλλά είναι δυνατό να εμφανιστεί και στις μέσες, αν υπάρχει γενική έλλειψη γλυκόζης στον οργανισμό. Οι δρομείς πλέον χρησιμοποιούν ειδικά τζελ και ροφήματα για να ενισχύονται με γλυκόζη. Ο Τοίχος τού Δρομέα θεωρείται επαρκώς ερευνημένος και κατανοητός.

Φόρεστ Γκαμπ

Δεν ξέρουμε τι ακριβώς είναι ο Δεύτερος Άνεμος, αλλά υπάρχει σίγουρα, αφού μ' έχει δροσίσει. Για το Runner’s High δε δύναμαι να έχω άποψη, αλλά θα το έχω στα υπόψη. Το αρνητικό φαινόμενο Bonking το έχουμε κατανοήσει, ενώ για το Δεύτερο Άνεμο και το Runner’s High είμαστε σχετικά στο σκοτάδι. Πιστεύω πως αυτή η παρατήρηση δείχνει πολλά για τον τρόπο σκέψης και οργάνωσης του ανθρώπινου είδους. Η νοημοσύνη έχει πολλά στάδια εξέλιξης μπροστά της.

Το τρέξιμο προσφέρει καλή φυσική κατάσταση, μαστούρα, ανεβασμένη διάθεση, ομορφιά και -συνδυάζοντας το πρώτο με το τελευταίο- καλύτερο σεξ. Χρειάζονται μόνο γύρω στα 100-150Ε για να αρχίσει να ασχολείται κανείς αξιοπρεπώς (παπούτσια, φανελάκι που δεν κρατά τον ιδρώτα, σπορ κάλτσες για να προστατεύουν το πόδι, υποθέτω ότι όλοι έχουμε φόρμα ή σορτσάκι) και τρεις φορές άθλησης την εβδομάδα. Είναι λοιπόν αξιοπερίεργο το γεγονός ότι πολλοί άνθρωποι καταφεύγουν στις δίαιτες αντί για το τρέξιμο ή γενικά τον αθλητισμό. Αν τα γόνατα και η μέση τους είναι σε θέση να τους υποστηρίξουν, είναι περίπου απίστευτο.

Ίσως το τρέξιμο να μην έχει διαφημιστεί επαρκώς στην Ελλάδα. Ή ίσως να έχουμε παραμυθιαστεί ότι πρέπει να θυσιάζουμε απολαύσεις (βλ. την απόλαυση του φαγητού σε μια δίαιτα) αντί να τις εμπλουτίζουμε, για να βελτιωθούμε σε κάτι (εμφάνιση, υγεία). Δεν ξέρω. Αυτό που ξέρω είναι ότι το τρέξιμο βελτίωσε τη ζωή μου εντυπωσιακά και ποικιλοτρόπως.

ΥΓ. Η φωτογραφία είναι από εδώ.

Τρέξιμο Ι: Ο Δεύτερος Άνεμος

2006-07-09T16:56:00.000+03:00

Άρχισα το τρέξιμο σε μια πολύ δύσκολη φάση τής ζωής μου, τότε που λες ότι ναι μεν παρακάτω δεν πάει, αλλά έχεις μείνει ήδη στον πάτο αρκετά και έχεις αρχίσει να βαριέσαι. Με τη φυσική μου κατάσταση να αποτελεί ζωντανή δυσφήμιση για τη Phillip Morris, κι έχοντας σπάσει το ατομικό μου ρεκόρ στην άρση λιπών, ήταν καιρός ν’ αναλάβω δράση.

Αυτό έγινε λίγο πριν το Πάσχα τού 2005. Το χειρίστηκα σχετικά σοβαρά. Έψαξα για πληροφορίες στο web, τι πρέπει να προσέξω, τι ρούχα θα χρειαστώ (το δικό μου φανελάκι είναι από το Dri Fit υλικό τής Nike, αλλά έχω δοκιμάσει και το CoolMax τής Dupont κι είναι επίσης καλό), προσοχή ειδικά στα παπούτσια, τι προγράμματα είναι κατάλληλα για αρχάριους που μόλις έχουν βιώσει το χειρότερο εφιάλτη τής ζωής τους κι ως εκ τούτου είναι κάπως ντεφορμέ, κλπ-κλπ.

Warm up και τρέχω, κρατώντας τα κλειδιά μου στο χέρι. Οι πρώτοι γύροι είναι οι ψυχολογικά δυσκολότεροι για τις μέσες αποστάσεις. Σκέφτομαι ότι έχω δρόμο πολύ μπροστά μου και τα πόδια προσπαθούν δειλά να συνηθίσουν στο νέο ρυθμό. Είμαι καπνιστής και το πρώτο που θα μου τελειώσει είναι η αναπνοή, οπότε ξεκινώ αργά, για να κρατήσω εφόδια για αργότερα. Ανησυχώ μήπως το σώμα μου δεν είναι σε καλή κατάσταση σήμερα, σε λίγο θα ξέρω. Ρολόι δε φορώ, ο χρόνος δε με νοιάζει. Αυτό που με ενδιαφέρει είναι να το απολαύσω, και να διανύσω τουλάχιστον τέσσερα χιλιόμετρα.

Κάποτε καταφτάνει ο Δεύτερος Άνεμος. Όταν με συναντά, μ’ απορροφά στο ρυθμό του, τα πόδια μου κινούνται από μόνα τους, τα μέλη μου βρίσκονται σε πλήρη αρμονία μεταξύ τους και νιώθω σαν να είμαι έτοιμος να πετάξω, είναι το αίσθημα τής στιγμής που απογειώνεσαι απλωμένο σε διάρκεια λεπτών, και τρέχω παρόλο που η ζωή δεν είναι αλλού, δεν είμαι σίγουρος αν τα πόδια μου ακουμπούν στη γη ή σε σύννεφα, είναι λες και στις φλέβες μου ρέουν ποτάμια, λες και η σάρκα μου είναι ελαφριά σαν άνεμος.

Μοιάζει λίγο σαν να περιγράφω εμπειρία με ελαφριά ναρκωτικά. Μόνο που ο Δεύτερος Άνεμος είναι υγιεινός και μετά δεν έχει down. Είναι και νόμιμος. Νομίζω.
Δεν είναι όμως σαν σεξουαλικός οργασμός. Είναι πολύ λιγότερο εκρηκτικός και πολύ μεγαλύτερης διάρκειας. Ίσως σαν την τελική ευθεία πριν από τον οργασμό, όχι εκεί κάτω όμως, οπουδήποτε αλλού.

Αυτή η ευφορία δεν είμαι σίγουρος πόσο κρατά, αρκετά. Για πάντα. Μετά τελειώνει. Τότε η υπόθεση δυσκολεύει πάλι. Όμως πλέον είμαι κοντά στο τέρμα και αυτό μου δίνει κουράγιο, πάτημα με πάτημα τα καταφέρνω. Αν νιώθω καλά, τρέχω κι άλλο. Warm down και περπατώ προς το σπίτι. Τα λίπη είναι εξατμισμένα και η διάθεσή μου ανεβασμένη.

Κάπως έτσι τα κιλά έγιναν παρελθόν μέσα σε λίγους μήνες. Κι η φυσική μου κατάσταση έγινε η καλύτερη που είχα από το λύκειο, όταν έπαιζα μπάσκετ μέρα παρά μέρα κι είχα και λευκό μητρώο σοβαρών καταχρήσεων. Μπορώ πια να τρώω χωρίς τύψεις ή μάλλον αναγκάζομαι να τρώω πολύ, για να μη χάνω κιλά. Δύσκολο πράμα αυτό για τους εργένηδες.

Καμιά φορά τρέχω ενώ ψιχαλίζει ή βρέχει ελαφριά. Αν δε φυσά, είναι οι αγαπημένες μου φορές. Τότε η βροχή ερωτοτροπεί με τον ιδρώτα κι είναι μια βροχή μόνο για εμένα, κολυμπώ πάνω σ’ αγέρα ή πετώ μέσα σε θάλασσα, δεν ξέρω, δε με νοιάζει.

συνεχίζεται εδώ:
Runner's High κι άλλα φαντάσματα

------------------------------
YΓ. Η φωτογραφία είναι από εδώ.
ΥΓ2. Υπό τους ήχους τού Panopticon των Isis.
YΓ3. Κάποτε έτρεχαν κι άλλοι.

Γεωμετρία τού καλού μύλου

2006-06-26T16:04:00.000+03:00

Ο Α έχει περάσει στο παρελθόν από το στάδιο του καλού μύλου που όλα τα αλέθει. Εκείνο το διάστημα, γοητευτικές και αδιάφορες γυναίκες εναλλάσσονταν στο κρεβάτι του με τυχαία σειρά. Ας αναφέρω τα κίνητρά του: το ένα ήταν ο πειραματισμός με το νέο του παιχνίδι, την ερωτική ζωή˙ το άλλο, τα συμπλέγματα ασκήμιας που του είχε φορτώσει η εφηβεία. Κι έτσι έγινε ένας καλούτσικος μύλος, που άλεθε τα περισσότερα. Έχει βγει από αυτό το στάδιο εδώ και χρόνια, όμως το παρελθόν τού καλού μύλου ακόμα τον κυνηγά και τον πληγώνει.

Η Γ1 δεν ήταν ιδιαίτερα όμορφη, ούτε ταίριαζε μαζί της στο ελάχιστο. Της φερόταν καλά, πάντα φέρεται καλά, αλλά θεωρούσε ότι μετρούσε περισσότερο από εκείνη στο ερωτικό χρηματιστήριο και ίσως τελικά τής έκανε χάρη που την άφηνε να τον αγγίζει. Ω, η έπαρση! Ένιωθε σπουδαίος δίπλα της με το λάθος τρόπο, αν μπορούμε να υποθέσουμε ότι μπορεί αυτό να συμβεί και με τρόπο σωστό. Φαντασιωνόταν τις άλλες γυναίκες να τους κοιτούν και να σκέφτονται, δεν είναι δυνατόν, κοιτάξτε!, αυτός με αυτήν, όχι, όχι, θα έπρεπε να είναι αυτός κι εγώ, εγώ είμαι καλύτερη, είναι τόσο φανερό!

Τη λυπόταν τη Γ1. Αλλά αυτή ήταν η συμφωνία μες στο μυαλό του˙ αυτή θα μπορούσε να τον αγγίζει και, ως αντάλλαγμα, αυτός θα μπορούσε να τη λυπάται, με ταυτόχρονο κλείσιμο του ματιού προς τις άλλες γυναίκες.

Και κάποτε σταματά ο μύλος να είναι καλός. Γιατί ο μύλος ερωτεύεται και κάνει έρωτα με αυτήν που έχει ερωτευθεί. Αργότερα αυτή τον παρατά. Κι εγώ, ποιός είμαι εγώ; Είμαι ο μύλος; Ήμουν η Γ2. Είμαι η Γ1; Κοιτώ τα μάτια που μ’ απορρίπτουν. Κάτι μού θυμίζουν.

Θα παίρνω φόρα πάνω στο Ροσινάντε και θα πέφτω πάνω σου ξανά και ξανά. Αυτή θα είναι η τιμωρία μου.

----*----
“μπορεί, από άλλη σκοπιά, να διαπιστωθεί ότι μ’ αγαπά αυτός που εγώ δεν αγαπώ˙ η κατάσταση αυτή όχι μόνο δε με βοηθά (είτε ως παρεπόμενη δωρεά είτε ως αντίδοτο), αλλά μου είναι και επώδυνη: βλέπω τον εαυτό μου μέσα στο άλλο που αγαπά χωρίς να αγαπιέται, ανακαλύπτω μέσα του τις κινήσεις τής δικής μου δυστυχίας, αλλά, στην προκειμένη περίπτωση, εγώ είμαι ο ενεργός παράγοντας της δυστυχίας αυτής: αισθάνομαι, ταυτόχρονα, θύμα και θύτης.”
Ρολάν Μπαρτ, Αποσπάσματα του ερωτικού λόγου, εκδ. Ράππα, 1977, σελ. 153-154.

---------------
ΥΓ. Υπό τους ήχους των Bloc Party, με ιδιαίτερη έμφαση στο Banquet (Boys Noize Remix).
ΥΓ2. Το βιβλίο τού Μπαρτ είναι ευγενική χορηγία τής Μαρκησίας τού Ο.

Υπαρξιστικό Σπλάττερ

2006-06-13T16:59:00.000+03:00

Υπαρξιστικό

Ένας γεροδεμένος τύπος πλησίασε το νεαρό που καθόταν στο αναπηρικό καροτσάκι. Άρχισε να τον κτυπά στο κεφάλι με ένα σιδερολοστό μήκους ενός μέτρου και ακτίνας δύο εκατοστών, σε ρυθμό τεσσάρων τετάρτων. Ο μεγάλος άξονας του ελλειψοειδούς τού νεανικού κρανίου άρχισε να μετατρέπεται από κατακόρυφος σε οριζόντιος. Σύντομα ο νεαρός βρέθηκε ξαπλωμένος καταγής, ενώ αίματα και μυαλά κάλυπταν το πρόσωπό του. Είχε σταματήσει να κινείται, αλλά ο γεροδεμένος τύπος συνέχισε να τον κτυπά, όπως περίπου συνεχίζουμε να κτυπάμε ένα νεκρό φίδι για να μην ξαναζωντανέψει.

Οι μύες τού δράστη έλαμπαν ιδρωμένοι κάτω από το λιτό φως τού φεγγαριού, κι ήταν όμορφος σαν ημίγυμνος ντράμμερ που τα διαλύει όλα στο τέλος τής συναυλίας. Συνεπαρμένος από την έκσταση της στιγμής, από την περιοδικότητα της κίνησης που δωρίζει τη λήθη τού παρελθόντος, από τη διονυσιακή ηδονή τής αδιαφορίας για το μέλλον, φανταζόταν τον Jimmy Page να σολάρει δίπλα του.

Σταμάτησε κάποια στιγμή να κτυπά, γιατί του είχε κοπεί η αναπνοή από την ψυχοσωματική άσκηση. Έψαχνε να ξαναβρεί τα κέντρα τού εγκεφάλου που είναι υπεύθυνα για τις ζωτικές λειτουργίες. Συνειδητοποίησε ότι έπρεπε να αποφύγει τις νομικές συνέπειες ή και την κοινωνική κατακραυγή, σκέψη που γρήγορα υποχώρησε υπέρ μιας βίαιης έλλειψης νοήματος: έχοντας μόλις φέρει εις πέρας το στόχο του, ένιωσε άδειος και περιττός.

Κοίταξε το πτώμα, αναζητώντας παρηγοριά. Βρήκε αναπτήρα.

Το μόνο που απασχολούσε το κορμί τού θύματος ήταν το επικείμενο σάπισμα και η αποσύνθεση. Οι δομικοί του λίθοι γίνονταν οι απόλυτοι λιποτάκτες τού νοήματος, διερωτώμενοι πού θα πάνε για διακοπές. Δε δίναν δεκάρα για την ηθική αποτίμηση του συμβάντος.

Άναψε τσιγάρο. Λίγο πριν, αισθανόταν απελευθερωμένος και κυρίαρχος της κατάστασης. Απελευθερωμένος, ακριβώς όπως ένας αλυσοδέσμιος κατάδικος δεν είναι, κυρίαρχος, σαν θεός σε προσευχή. Τώρα τραβούσε το πτώμα από τα χέρια, προσπαθώντας να του βρει μια στάση που θα τον ικανοποιούσε αισθητικά. Η καλή του διάθεση είχε εξατμιστεί.

Σπλάττερ

“Γιατί το παρόν, το συγκεκριμένο παρόν, σαν φαινόμενο προς εξέταση, σαν δομή, είναι για μας άγνωστος πλανήτης˙ δεν μπορούμε λοιπόν ούτε να το συγκρατήσουμε στη μνήμη μας ούτε να το αναπλάσουμε με τη φαντασία. Πεθαίνουμε χωρίς να ξέρουμε τι ζήσαμε.”
Μίλαν Κούντερα (βλ. ΥΓ2)

Στις Προδομένες Διαθήκες -το πιο τσαντισμένο και συναρπαστικό δοκίμιο του Κούντερα, κατά την ταπεινή μου άποψη- ο καλός μυθιστοριογράφος επιχειρηματολογεί ότι μια από τις βασικές αποστολές τού μυθιστορήματος (αν όχι η βασικότερη) είναι η ανάλυση του παρόντος χρόνου και η αλήθεια των ασημαντοτήτων που τον αποτελούν. Πατώντας σε απλοϊκές ερμηνείες διάσημων έργων από γνωστούς κριτικούς (πχ, στις απόψεις τού Μπροντ για το έργο τού Κάφκα), ισχυρίζεται ότι οι επικρατώντες κοινοί τόποι διαστρέφουν το καλλιτεχνικό έργο και το μετατρέπουν σε κιτς. Εξωραϊσμένο ή όχι, σίγουρα απλοποιημένο, με τον τρόπο που τρεις τόμοι βαθιάς σκέψης και ιδρώτα μπορούν να μετατραπούν σε σύνθημα.

Είναι πολλοί οι λόγοι που οδηγούν σε αυτήν τη συμπεριφορά. Επιγραμματικά, θα μπορούσα να αναφέρω την προώθηση των συμφερόντων τού ίδιου τού ερμηνευτή (θυμηθείτε τι συνέβει με το Χίτλερ και το έργο τού Νίτσε ή σκεφτείτε τις διάφορες γελοίες ερμηνείες τής Βίβλου, όπου η νύχτα γίνεται μέρα) και την εμπορική ανάγκη τής απλοποίησης για να περάσει το έργο στις μάζες και να γίνει “ποπ”. Αυτά όμως βρίσκονται στη σφαίρα των συμφερόντων τού ίδιου τού ερμηνευτή και θα ήμουν αφελής να ελπίζω στην αλλαγή τής ποιότητάς τους.

Το πιο ενδιαφέρον κομμάτι είναι αυτό τού κιτς (“η άρνηση των σκατών”, σύμφωνα με τον ίδιο τον Κούντερα, στην Αβάσταχτη Ελαφρότητα του Είναι). Κατά μια έννοια, αυτό σημαίνει ότι, διαβάζοντας μια αμφίσημη ιστορία, είσαι έτοιμος να δεχτείς την ερμηνεία εκείνη που πατά σε γνωστά σου πρότυπα και ήδη αποδεκτές αξίες (κοινούς τόπους), απορρίπτοντας τις άλλες όψεις τής πραγματικότητάς της.

Αλλά να, ήδη κι εγώ απλοποιώ τα πράγματα. Προτείνω για επιπλέον σχετικά αναγνώσματα τα Life, The Universe and Everything τού Douglas Adams (όπου η έννοια του Somebody Else’s Problem είναι πολύ κοντά σε αυτό που ο Κούντερα ονομάζει κιτς) και το Λύκο της Στέπας τού Έσσε.

Για να μάθουμε κάποτε τι ζήσαμε. Και τι γράψαμε, ίσως.

----------------------------------------
ΥΓ. Υπό τους ήχους τού Deadsexy των Scarce.
YΓ2. Μίλαν Κούντερα, Προδομένες Διαθήκες (1993), τέταρτη έκδοση Εστίας (2003), σελ. 145.

Ζέστες

2006-06-06T13:40:00.000+03:00

Κυκλοφορεί τόσο γυμνό στους δρόμους, που αναρωτιέμαι μήπως τα πράγματα αντιστράφηκαν και οι γυναίκες πάνε πλέον στις παραλίες ντυμένες.

Δυστυχώς το πράγμα δε σταματά εκεί. Έχω συλλάβει τον εαυτό μου να εκνευρίζεται σφόδρα με τις αιθέριες υπάρξεις που εισχωρούν σε επαγγελματικούς, ή και καθαρά πνευματικούς, χώρους, φορώντας για φουστανάκι ένα μαντιλάκι και για μπλουζίτσα το ισοδύναμο μιας κονκάρδας.

Φοιτήτριες του Πανεπιστημίου Αθηνών παρακολουθούν διάλεξη πάνω στα στοιχειώδη σωμάτια

Μπορεί κάποιος τώρα να διαβάζει και να σκέφτεται ότι έχω την πνευματική ανάπτυξη ενός ορακουτάγκου, αλλά σας παρακαλώ να με κατανοήσετε: ποιός μπορεί να δουλέψει μέσα σε ένα στριπτηζάδικο, εκτός αν είναι νταβατζής ή ένας νομπελίστας που σίγουρα αστειεύεται;

Δεδομένου ότι ακόμα ο απόλυτος γυμνισμός στους εργασιακούς χώρους απαγορεύεται, αντιλαμβάνομαι πως πρόκειται για θέμα ορίων:

α) Ποιά είναι η αποδεκτή γυμνή επιφάνεια (σε τετραγωνικά εκατοστά) που θα πρέπει να επιτρέπεται σε ένα γυναικείο κορμί;

Για το πρώτο ερώτημα ο νους μου ταξιδεύει προς την Άπω Ανατολή, εκεί που οι γυναίκες δείχνουν μόνο τα μάτια τους και οι άνδρες είναι ήρεμοι και ευτυχισμένοι. Τους κοροϊδεύουμε βέβαια, ακριβώς όπως θα μας κοροϊδεύουν κι εμάς οι μελλοντικοί ολόγυμνοι Έλληνες, που θα αναρωτιούνται τι είδους καθάρματα ήμαστε και αναγκάζαμε τις γυναίκες να φορούν μαντιλάκια και κονκάρδες σε τέτοιες θερμοκρασίες.

β) Και ποιά σωματικά χαρακτηριστικά μπορούν να εκτίθενται;

Αυτό είναι καθαρά θέμα γούστου. Στην Ανατολή οι γυναίκες καλύπτουν όλο το σώμα τους στα μαύρα, εκτός από τα μάτια, ενώ στη Δύση είναι γυμνές και φορούν μαύρα γυαλιά για να μην αναγνωρίζονται από τους συγγενείς τους.

Προσπάθησα να επιχειρηματολογήσω στο γραφείο ότι οι θηλυκές θα πρέπει να κρύβουν περισσότερο δέρμα, καθώς το βρίσκω πολύ σέξυ και εμποδίζει την αυτοσυγκέντρωσή μου. Αρνήθηκαν. Τις μήνυσα με βάση το ότι αποτελούν τροχοπέδη για την επαγγελματική μου εξέλιξη. Τελικά το δικαστήριο αποφάσισε πως οφείλω να προσέρχομαι στο χώρο με σκούφο, γάντια και μακριά τζηνς, δεδομένου ότι η δικαστίνα έβρισκε τις τρίχες μου πολύ αρρενωπές και έπρεπε να τις κρύβω. Για λόγους αισθητικής, αναγκάστηκα να φορώ και παλτό για να ταιριάζει με τα υπόλοιπα.

Πριν κάποια χρόνια είχα σταματήσει να πηγαίνω στην παραλία, καθώς τα γυμνά κορμιά με άναβαν, με αποτέλεσμα να περνώ όλη την ώρα μου κάνοντας ηλιοθεραπεία μπρούμυτα. Πλέον έχω συμβιβαστεί και έχω μάθει να μένω ψύχραιμος μπροστά στο γυμνό γυναικείο σώμα, ακόμα κι όταν αυτό παίζει ρακέτες. Όλοι το εκτίμησαν πάρα πολύ αυτό το γεγονός, εκτός από την κοπέλα μου, που με άφησε. Αλλά μπορώ ξανά να πηγαίνω στις παραλίες.

---------------------------
YΓ. Υπό τους ήχους του “Experimental Jet Set, Trash and No Star” των Sonic Youth.
ΥΓ2. Φωτογραφία: λεπτομέρεια από το εξώφυλλο της πρώτης έκδοσης του “Electric Ladyland”, των Jimi Hendrix Experience.

Το χέρι που σε θρέφει

2006-05-31T00:02:00.000+03:00

Η ευγνωμοσύνη

Ο καλός υπηρέτης Βέηξ ήταν πάντα υπόδειγμα υπηρέτη. Φρόντιζε το αφεντικό του, τον κ. Λάσε, όσο καλύτερα μπορούσε, σαν καλός γυιός που φροντίζει το γέρο πατέρα του.
Ήταν το ότι ένιωθε ευγνωμοσύνη; Όταν είχε μείνει ορφανό, ο κ. Λάσε τον πήρε στη δουλειά, και έτσι του επέτρεπε να θρέφει το μικρό του αδερφό σε πολύ δύσκολους καιρούς.
Ή απλώς προσπαθούσε να κρατήσει τη θέση του;
Πάντως, από τους υπηρέτες του προσωπικού, ο Βέηξ ήταν ο πιο εργατικός και αποφασιστικός στη διεκπεραίωση των υποθέσεων του σπιτιού.

Η εποχή της μεγάλης έλλειψης τροφής τούς βρήκε όλους απροετοίμαστους. Ο κ. Λάσε αναγκάστηκε να απολύσει όλο το υπόλοιπο προσωπικό και να κρατήσει μόνο το Βέηξ. Τα πράγματα όμως πήγαιναν όλο προς το χειρότερο και επιφανείς οικογένειες της κοινότητας πέθαιναν κυριολεκτικά της πείνας. Κάποιο πρωί, ο κ. Λάσε κάλεσε τον καλό υπηρέτη στο γραφείο του. “Παιδί μου, ήρθε η ώρα να με ξεπληρώσεις για ό,τι σου έχω προσφέρει”.

Ο καλός υπηρέτης Βέηξ κοίταξε το τσεκούρι που επιτάχυνε προς το κρανίο του. Λίγο πριν το ατσάλι διεισδύσει στις σκέψεις του, αναρωτήθηκε αν ο αδερφός του θα έπρεπε να πάρει εκδίκηση.

Εκείνο το βράδυ, Ο κ. Λάσε δείπνησε ανθρώπινο μπράτσο.

Το αίμα

Όταν ο μικρός αδερφός τού Βέηξ έμαθε τι είχε συμβεί, έγινε έξαλλος. “Θα πάρω εκδίκηση, ο Βέηξ ήταν αίμα μου!”. Πήρε το σπαθί του και κίνησε για τη βίλα τού κ. Λάσε. Πριν βγει από το σπίτι, έλιωσε με την παλάμη του ένα κουνούπι πάνω στον τοίχο. “Kι αυτό αίμα μου ήταν!”.

Ένα μικρό, κόκκινο νησάκι αίματος απλώθηκε γύρω από το άτυχο έντομο, που είχε προλάβει να αναρωτηθεί αν τα άλλα κουνούπια θα έπρεπε να πάρουν εκδίκηση.

-----------
ΥΓ. Υπό τους ήχους του Must των Sinister Waltz (ελληνικό, αγγλόφωνο ροκ, μάλλον της συνομοταξίας της Touch & Go). Θαυμάστε rhythm section! To demo τους διανέμεται δωρεάν, so feel free to share:
Sinister Waltz -Must

Χορεύοντας με τη Νύφη

2006-05-23T00:15:00.000+03:00

Καμιά φορά συμβαίνουν πράγματα υπέροχα, που μας κάνουν να αισθανόμαστε ανάξιοι και τυχεροί. Το Σάββατο πήγα σε ένα γάμο και χόρεψα με τη Νύφη.

Δεν ήμουν ο γαμπρός, ούτε κουμπάρος. Συνήθως δε χορεύω, αλλά πώς να πεις όχι στη Νύφη, όταν σου ζητά να τη χορέψεις; Απλώς δε γίνεται.

Το Σάββατο η Νύφη ήταν το κέντρο του κόσμου, το αδιαμφισβήτητο και θριαμβεύον παρόν, η ανώτατη ιδεολογία. Ήταν η ομορφιά αυτοπροσώπως, η ενσάρκωση της υπεροχής του γυναικείου φύλου, η απόλυτη σταρ.
Ήταν η Απόλυτη Νύφη.

Και χόρεψε μαζί μου blues. Υπάρχουν ελάχιστοι τρόποι για να σε τιμήσει μια γυναίκα περισσότερο, από το να χορέψει μαζί σου στην ημέρα του γάμου της.

Xόρευα και έτρεμα, όπως και τότε που με παρηγορούσες για τις βλακείες που με δέρνανε ή τότε που φρόντιζες να μη μείνω νηστικό, το βρεγμένο φοιτητούδι. Όχι, τώρα έτρεμα περισσότερο. Αλλά μη μετανιώνεις που με χόρεψες, αυτόν το χορό θα τον θυμάμαι για πάντα.

Σ’ ευχαριστώ, Νύφη. Σου εύχομαι ολόψυχα βίο ανθόσπαρτο. Και να λάμπεις πάντα. Είναι σίγουρο.

ΥΓ. Σχόλια κλειστά.
YΓ2. Το Σάββατο συγκινήθηκε πολύς κόσμος.

Δυναμική ενός αστείου

2006-05-14T12:18:00.000+03:00

Η παρανόηση

Ο Μάρκος, που θα έχει πεθάνει μέχρι το τέλος τής ιστορίας μας, διαβάζει το Δον Κιχώτη του Θερβάντες.
Ο Δον Κιχώτης έχει παρεξηγήσει τις γυναίκες ενός χανιού για ‘μεγάλες κυράδες’ και το χανιτζή για ‘πυργοδεσπότη’, οπότε γονατίζει μπροστά του και εκλιπαρεί για να χειροτονηθεί ιππότης. Ο νταβατζής, σαστισμένος, αναγκάζεται να του υποσχεθεί ότι θα τον χειροτονήσει.

Ο Μάρκος φαντάζεται τη σκηνή και γελά με όλη του την καρδιά! Αλλά, μισό λεπτό, γιατί αυτή η σκηνή είναι αστεία; Το αστείο του Θερβάντες βασίζεται στο συνδυασμό παρανόησης (ενός νταβά για πυργοδεσπότη) και της ακόλουθης αταίριαστης συμπεριφοράς τού Δον Κιχώτη, που γονατίζει και εκλιπαρεί. Συμπεριφορά αταίριαστη, βάσει των πραγματικών συνθηκών.
Μετά από λίγο, ο Μάρκος καταλαβαίνει πως, αυτό που έκανε ο Δον Κιχώτης στο παραπάνω απόσπασμα, το έχει κάνει κι ο ίδιος πολλές φορές. Και σταματά να γελά.

Το αταίριαστο

Ο Μάρκος οδηγεί το νέο του αμάξι, γεμάτος ενθουσιασμό. Νιώθει ελεύθερος και είναι καυλωμένος.
Κατηφορίζοντας προς μια στροφή, ξαφνικά βλέπει να έρχεται καταπάνω του ένα άλλο αυτοκίνητο, οπότε φρενάρει απότομα και κτυπά το κεφάλι του στο τιμόνι. Καθώς η όρασή του φθίνει, προλαβαίνει να δει στη θέση τού απέναντι οδηγού ένα αγοράκι -ίσαμε έξι ετών- να κάθεται στα γόνατα του μπαμπά, έχοντας τα χεράκια του στο τιμόνι. “Σκατά...”.

Το αστείο

Ο Μάρκος απεβίωσε πάνω στο τιμόνι. Πριν από την κηδεία, πολύς κόσμος έχει μαζευτεί στην οικογενειακή εστία για να τον θρηνήσει. Το φέρετρο είναι ανοικτό και πολλοί τον φιλούν, από μια εύλογη απόσταση. Ένας νοικιασμένος καμεραμάν τριγυρνά ανάμεσα στον κόσμο και αποθανατίζει τις στιγμές.
Ξάφνου, ο χαροκαμένος πατέρας σκοντάφτει και πέφτει μ’ όλο του το βάρος πάνω στο φέρετρο, το οποίο αναποδογυρίζει, ελευθερώνοντας το νεκρό πάνω στο πλήθος των επισκεπτών. Ο χώρος τραντάζεται από τους τρομαγμένους αλαλαγμούς των αιφνιδιασμένων μουσαφίρηδων, οι οποίοι τρέχουν, πατείς με πατώ σε, προς την έξοδο, κραυγάζοντας “Μας επιτίθεται!”, “Σώστε τα γυναικόπαιδα!” και τα συναφή.

Σε μια γωνιά του δωματίου, ο καμεραμάν ρίχνει το γέλιο της ζωής του.

-----------
ΥΓ. Υπό τους έντεχνους ήχους του Σωκράτη Μάλαμα.

Β. Γκόμπροβιτς: Φερντυτούρκε

2006-05-09T00:34:00.001+03:00

Διάβασα το Φερντυτούρκε του Γκόμπροβιτς και δια τον λόγον αυτόν είναι δυνατόν, αν όχι αναγκαίον, να του αφιερώσω ορισμένες σκέψεις γεμάτες πνεύμα. Το βιβλίο έχει βέβαια τα μειoνεκτήματά του, έχει όμως και τα προτερήματά του, που είναι ωφέλιμα για την κοινωνία, εχμ, ναι, καλά. Αν και μπορούμε, λοιπόν, ακόμα να κριτικάρουμε το τάδε ή το δείνα, για ποιό λόγο να αποθαρρύνουμε ένα νεκρό και αναγνωρισμένο συγγραφέα, συγγνώμη, για ποιό λόγο να θάψουμε ένα θαυμάσιο βιβλίο;

Σε αυτό το μυθιστόρημα ο Βίτολντ Γκόμπροβιτς, αυτός ο μεγάλος Πολωνός συγγραφέας, που έζησε στην Αργεντινή για 23 χρόνια, που πέθανε τη χρονιά που προτάθηκε για το Νόμπελ, αυτός ο από άποψη ανώριμος αναρχικός που αφιέρωσε τόση δημιουργικότητα και ευφυία στο να σπάσει τις αλυσίδες που περιορίζουν τη φαντασία, αυτός ο φανατικός οπαδός του Ραμπελαί, ο πνευματικός πατέρας πολλών ιερών τεράτων της μυθιστοριογραφίας, αυτός, στου οποίου το όνομα πίνει νερό ένας Κούντερα, μας μιλάει για γάμπες.

Ναι, γάμπες. Διότι οι γάμπες, και πιο συγκεκριμένα οι μοντέρνες γάμπες, μπορεί να μοιάζουν σαν κάτι το εξαιρετικά φαιδρό, όμως αν τις εξετάσουμε υπό την κατάλληλη οπτική γωνία, θα ήθελα να είπω, παρουσιάζονται σκοτεινές και ανεξερεύνητες και αυτό ήτο ένα μεγάλο κρίμα, που δηλαδή κανείς δεν τους είχε δείξει το ανάλογο ενδιαφέρον στο παρελθόν. Δυνάμεθα να υποψιαστούμε ότι πιθανότατα μια σιωπηρή όσο και αιματηρή συνωμοσία κρύβεται πίσω από αυτή τη φαινομενική αδιαφορία έναντι των γαμπών, αλλά εν πάση περιπτώσει η ένοχη σιωπή λαμβάνει τέλος ακριβώς εδώ και έρχεται η στιγμή όταν ο Γκόμπροβιτς, σαν άλλος Όμηρος, αναλαμβάνει το δυσβάσταχτο καθήκον να μας εξιστορήσει τα καθέκαστα περί γαμπών, μια επική Γαμπιάδα.

----*----
Το παραπάνω στιλ γραφής το χρησιμοποίησα για να διασκεδάσω, μιμούμενος, πιθανότατα αποτυχημένα, το στιλ του Γκόμπροβιτς, ή –για την ακρίβεια- το στιλ της ελληνικής μετάφρασης του βιβλίου του Γκόμπροβιτς, ξεσηκώνοντας ή και παραλλάσσοντας πολλές προτάσεις από το ίδιο το κείμενό του.

----*----
Στο Φερντυτούρκε παρακολουθούμε την προσπάθεια του Ζοζέφ να διατηρήσει την επίγνωση της τριαντάχρονης ηλικίας του, όταν όλοι πλέον τον θεωρούν ανήλικο. Πέρα από τη συγκινητική, όσο και διασκεδαστική, προσπάθεια του πρωταγωνιστή να εξηγήσει στον κοσμάκη ότι δε χρειάζεται να ανήκεις κάπου για να υπάρχεις, παρελαύνουν μπροστά σε ένα παράλογο τοπίο το χάσμα και η αλληλεπιδραστικότητα του εγώ με τους άλλους, το χάσμα και η αλλεληπεδραστικότητα των γενεών, των τάξεων, των διαφόρων μερών του σώματός μας, των ερωτευμένων, των ανέκφραστων μαρτυρίων του ανέκφραστου, ενώ ο ίδιος ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι ενδέχεται να μιλάει και για ένα σωρό άλλα πράγματα, που ίσως όμως ξέχασε να τα συμπεριλάβει στην τελική έκδοση.

Επίσης, στην πορεία παρεμβάλλονται δύο επιπλέον ιστορίες με τελείως διαφορετικούς πρωταγωνιστές και δικούς τους προλόγους, αλλά με λίγη φαντασία μπορεί να κανείς να καταλάβει ότι κάποια σχέση έχουν με την κεντρική ιστορία. Δηλαδή έτσι ελπίζω, αλλιώς κάθομαι και γράφω μαλακίες.

Είναι φανερό ότι με αυτό το βιβλίο ο Γκόμπροβιτς είχε σκοπό να αναταράξει τα λιμνάζοντα νερά της μυθιστοριογραφίας, με τέσσερις, τουλάχιστον, τρόπους: α) με την παράξενη δομή του μυθιστορήματός του, β) με τις αλληγορίες του, γ) με τις κατά μέτωπον επιθέσεις που εξαπολύει συχνά-πυκνά μέσα στο κείμενο (οι σχέσεις του με τους Πολωνούς κριτικούς τέχνης δεν ήταν οι καλύτερες), δ) με τις γκριμάτσες του.

Το σενάριο είναι ένα πραγματικό θέατρο του παραλόγου, οι σκηνές παραείναι απίθανες και απίστευτες και απίθανες και απίστευτες, όμως κύριοι, θα πεισθείτε κι εσείς ότι έτσι είναι ο κόσμος γύρω και μέσα μας, κι όχι αυτός που νομίζουμε ότι βλέπουμε. Το Φερντυτούρκε έχει μείνει διαμάντι παντοτινό για τις παράλογες καταστάσεις που κάτι μας θυμίζουν, το απίστευτο χιούμορ του και τον τρόπο που αυτό επιχειρηματολογεί.

Η γλώσσα που ο συγγραφέας χρησιμοποιεί φαίνεται να είναι πολύ ιδιόρρυθμη και μπορώ να φανταστώ τις στρατιές των μεταφραστών που απέκτησαν τον προσωπικό τους ψυχίατρο, προσπαθώντας να δουλέψουν το κείμενο. Στην έκδοση της Ερατώ που έπεσε στα χέρια μου, η Τασία Χατζή κάνει τουλάχιστον αξιοπρεπή δουλειά, αφού το σύνθετο χιούμορ επιτίθεται ανεμπόδιστο και οι σουρεαλιστικές σκηνές καλπάζουν σαν σε καταπράσινο γκαζόν. Παρόλα αυτά, οφείλω να πω ότι σε κάποια κεφάλαια υπάρχουν υποσημειώσεις και μεταφράσεις ξενικών λέξεων, ενώ σε άλλα όχι, γεγονός που μάλλον δείχνει τη διαφορετική ταχύτητα με την οποία μεταφράστηκαν τα διάφορα μέρη.

Το Φερντυτούρκε είναι ένα ανατρεπτικό βιβλίο για την ψαγμένη ανωριμότητα. Είναι τόσο ανώριμο, που μετά από 380 πυκνογραμμένες σελίδες υπαρξιστικού παραληρήματος, ο αναγνώστης συνεχίζει να αγνοεί ποιός ή τι είναι το ‘Φερντυτούρκε’. Ο Γκόμπροβιτς ξύνει το αυτί του δημόσια και δεν έχω παρά να συμφωνήσω μαζί του: το να ξύνεις το αυτί σου δημόσια, είναι σαφώς πιο ανατρεπτικό (και αποτελεσματικό) από 1000 πορείες στο κέντρο της Αθήνας (ή κάπως έτσι).

Witold Gombrowicz, Ferdydurke (1937).

Τα άλογα της διαθήκης

2006-05-03T13:11:00.001+03:00

Ο χαμένος τα παίρνει όλα

Υπάρχει ένα απλό αίνιγμα που είναι τόσο όμορφο, που του αξίζει ένα εντυπωσιακό όνομα: θα το ονομάσω Απλό Αίνιγμα των Αλόγων της Διαθήκης (ΑΑΑΔ):
Πεθαίνει ο εκκεντρικός, πλούσιος μπαμπάς και αφήνει μια παράξενη διαθήκη, όπου γράφει στους δύο γυιούς του,
“Θα κανονιστεί αγώνας ανάμεσά σας, με τερματισμό στο ποτάμι. Αυτός του οποίου το άλογο θα φτάσει εκεί δεύτερο, τα παίρνει όλα.”
Μα πώς θα τελειώσει ποτέ ένας τέτοιος αγώνας;

Ο τρυφερός χωρισμός

Η Γ χωρίζει τον Α, όμως έχουν ακόμα τρυφερά αισθήματα ο ένας για τον άλλο, αισθήματα αγνά. Επιθυμούν να διατηρήσουν φιλική σχέση, μα ξέρουν πως θα δυσκολευτούν, όταν αυτός βρει νέα σύντροφο. Πώς να τ’ αντέξει αυτό η Γ, ξέροντας ότι εκεί που ακουμπούσε το κεφάλι της, άλλες πια γλεντούν; Σε ποιόν να τα λέει τώρα, που της πήραν και το φιλαράκι της;

Ο Α ξέρει πως ο μόνος τρόπος να ξεπεράσει το σοκ των χαμένων προσδοκιών, είναι στην αγκαλιά ενός νέου έρωτα. Αλλά αυτό θα πληγώσει τη Γ. Αλλιώς, θα πονάει ο ίδιος. Αλλιώς, θα πονάει η Γ. Εκείνη θα κοιμάται το μαύρο ύπνο της αλήτισσας της μοναξιάς κι εκείνος θα προσπαθεί να κρύψει τις ενοχές του σε ζεστές αγκαλιές.

Χέγκελ

Μακάρι οι πρώην εραστές να μπορούσαν να πάρουν ο ένας το άλογο του άλλου, όπως στη λύση του ΑΑΑΔ, και να τρέξουν με όλη τους την ορμή. Μακάρι να τερμάτιζαν μαζί ή εκείνη πρώτη και αυτός αμέσως μετά. Αλλά δε βλέπω άλογα σε αυτόν τον κωλότοπο, κούκλα. Ο χρόνος κυλάει, η καρδιά συνεχίζει να πονάει και ο αγώνας κάπου πρέπει να τελειώνει.
Οι τραγικοί ήρωες, λέει ο Χέγκελ, έχουν δίκιο και ταυτόχρονα είναι ένοχοι.

ΥΓ. Υπό τους ήχους του “Ο χαμένος τα παίρνει όλα”, του Γιάννη Αγγελάκα.
ΥΓ2. Η φωτογραφία είναι του Nick Beitner, από εδώ.

Της προδοσίας

2006-04-24T04:28:00.000+03:00

Αυτήν τη στιγμή! Θα το γράψω αυτήν τη στιγμή! Είναι ο μόνος τρόπος, έτσι, έτσι! Έτσι!

Γιατί να συμβεί; Γιατί να συμβείς; Γιατί να οδηγηθούν τα πράγματα εκεί; Πώς να καταφέρω να σου εξηγήσω από μόνος μου, δε με βοηθάς κι εσύ ποτέ. Με καχυποψία! Με καχυποψία! Προδοσία! Η δική σου προδοσία!

Θα σ’ αγαπήσω, μου λες. Θα παίξω μαζί σου, μου λες. Ναι και ναι. Θα σ’ αγαπήσω, αλλά θα παίξω και μαζί σου, μου λες! Yes, ma’am! Go ahead, ma’am!

Σου τα ‘δωσα όλα! Μου δόθηκες η μισή. Και ο θεός μού κάρφωσε το πλευρό στο στομάχι. Τώρα στέκεσαι σε απόσταση. Για το καλό μου! Ξαναγράφεις το παρελθόν, να το διαβάζεις μόνο εσύ!

Και τώρα; Τι να την κάνω όλη αυτήν την πίκρα; Να τη χαρίσω στα παιδιά για να παίζουν. Να τη μοιράσω σαν τροφή στους φτωχούς. Να τη δέσω στο λαιμό τής νέας μου αγάπης!

Θα με ψάχνεις τα βράδια. Θα με βρίσκεις σε απόμερα δρομάκια. Εκεί, δίπλα στους τενεκέδες θα με ξαπλώνεις. Και θα μ’ αγγίζεις με πάθος! Θα κυλιόμαστε πάνω στους χάσκοντες ασκούς, γεμάτοι έρωτα! Θα είναι η μυρωδιά της άνοιξης που θα σε πείσει. Και το εχέμυθο σκοτάδι που θα με έχει προστατεύσει.

Αγάπη μου, γλυκιά μου αγάπη, σου είπα ποτέ ποιά μού θυμίζεις;

--------- * ---------
"Kάποτε είμασταν τόσο κοντά στη ζωή που τίποτα δε φαινόταν να φέρνει εμπόδια στη φιλία και την αδελφοσύνη μας, και μόνο ένα μικρό γεφυράκι μας χώριζε. Ακριβώς τη στιγμή που πήγαινες να βάλεις το πόδι σου πάνω του σε ρώτησα: θέλεις να περάσεις το γεφυράκι και να 'ρθεις σε μένα; Και τότε έπαψες πια να το θέλεις. Κι όταν σε ξαναρώτησα έμεινες σιωπηλή. Από τότε βουνά κι ορμητικοί ποταμοί κι ό,τι άλλο χωρίζει και αποξενώνει μπήκαν ανάμεσά μας. Δεν ήταν πια δυνατό να συναντηθούμε ακόμα κι αν το θέλαμε. Μα σαν σκέφτηκα τώρα εκείνο το μικρό γεφυράκι δε μου 'ρχονται πια λόγια -μόνο λυγμοί και απορίες." Φ. Νίτσε, Χαρούμενη Επιστήμη.

----------------------------------
ΥΓ. Υπό τους ήχους του "I remember a time when you used to love me" των Dirty Three και του "Μποσσανόβα" (μέρος δεύτερο) των Ονειροπαγίδα.

Παζολίνι: Το κατά Ματθαίον ευαγγέλιο

2006-04-22T13:30:00.000+03:00

Είδα την ταινία αυτή χθες, για πρώτη φορά. Μεγάλη απογοήτευση, τι να πω. Περίμενα πολλά από τον Πιερ Πάολο, but this time he didn’t deliver.

Εδώ έχουμε απλώς μια σχεδόν πιστή μεταφορά των μονολόγων και διαλόγων του κατά Ματθαίον στην οθόνη. Καλή ερμηνεία από τον Enrique Irazoqui στο ρόλο του Χριστού (αν και δεν ήταν καν ηθοποιός). Πάλι καλά. Πολλοί από τους εμφανιζόμενους στην ταινία είναι απλοί χωρικοί και αυτό, δυστυχώς, γίνεται γρήγορα προφανές. Οι “ερμηνείες” κατά στιγμές είναι απλώς γελοίες, μερικοί φαίνονται να προσπαθούν να μη γελάσουν (πχ, ο “κάμηλος”, όταν γυρνά την πλάτη του στο Χριστό) ή κοιτούν την κάμερα, χαζά παιδιά, χαρά γεμάτα. Πάντως συμπάθησα και τις ερμηνείες της μαμάς Παζολίνι, στο ρόλο της Παναγίας, καθώς και του Ιούδα.

Ο ρυθμός της ταινίας είναι πολύ γοργός, φτάνοντας σε επίπεδα σύγχρονων χολυγουντιανών παραγωγών. Αυτό τουλάχιστον βοηθά στο να μη βαρεθεί ο θεατής. Αλλά από ουσία; Ο γρήγορος ρυθμός δε σ’ αφήνει να προλάβεις να καταλάβεις τι βλέπεις. Και παρόλο που την ταινία την έχω δει μόνο μια φορά, μπορώ να φανταστώ το γιατί: δεν υπάρχουν και πολλά για να δεις. Ο Παζολίνι φαίνεται να επικντρώνεται στο να αναδείξει τη μελωδία της ιταλικής μετάφρασης του ευαγγελίου και τη φάτσα του μη-ηθοποιού Irazoqui (που συχνά μονοπωλεί στο πλάνο). Και στο να αρπάξει τα θαλπερά λεφτουδάκια της Καθολικής Εκκλησίας, βεβαίως-βεβαίως, που χρηματοδότησε την ταινία. Αχά.

Εντάξει, αν η ταινία είχε γυριστεί από κάποιον άλλο σκηνοθέτη, θα μπορούσα να είμαι πιο επιεικής. Θέτοντας ως στόχο της ζωής μου να βρω κάποιους θαμμένους καλλιτεχνικούς σκοπούς σε αυτήν την αρπαχτή, μπορώ να αναφέρω ότι η ταινία παρουσιάζει το Χριστό ως διανοούμενο, άνθρωπο-επαναστάτη (οι μαρξιστικές επιρροές του άθεου σκηνοθέτη...), ενώ οι ατμοσφαιρικές σκηνές και οι κορυφώσεις απουσιάζουν εντελώς. Από αυτήν την άποψη, δύσκολα μπορεί κανείς να κατηγορήσει τον Πιερ Πάολο ότι απομακρύνθηκε από το σχετικά ανθρωποκεντρικό ύφος του Ματθαίου.

Υπάρχουν και κάμποσα άλλα που ίσως αξίζει να αναφερθούν. Τα τελείως out-of-place, out-of-time, αστεία καπέλα των κληρικών (bishops) μπορεί να είναι μομφή για τη διαφθορά της σύγχρονης (δηλ. για το 1964) Καθολικής Εκκλησίας. Η Παναγία δεν ξεστομίζει ποτέ ούτε μία λέξη, όπως άλλωστε και στο ίδιο το ευαγγέλιο (αν θυμάμαι καλώς), όμως το πρόσωπό της παρουσιάζεται συνεχώς σαν να εκλιπαρεί για αττάκες (μάλλον συνειδητή κίνηση). Αλλά αυτό το επιχείρημα δεν ολοκληρώνεται ποτέ.

Αυτά. Βαρέθηκα. Η ταινία δεν αξίζει. Και το χειρότερο είναι ότι δε με έπεισε ότι οφείλω να την ξαναδώ. Προτιμήστε να χαθείτε στους σύνθετους κόσμους των Σοδόμων ή του Χοιροστασίου. Εκεί όντως υπάρχει τροφή για σκέψη. Τόση πολλή, που δεν έχω τολμήσει ακόμα να γράψω τις δικές τους κριτικές.

Pier Paolo Pasolini. The Gospel According to Matthew (1964).
Για πιο θετικές κριτικές αυτής της μετριότητας, δείτε στο blog τής Lemon ή στη Wikipedia. Ή οπουδήποτε αλλού, εδώ που τα λέμε.

Χαρούμενο: Η μεγάλη δικαίωση

2006-04-12T15:29:00.000+03:00

Ας προσπαθήσω να γράψω για κάτι ευχάριστο. Έτσι, πειραματικά.

Πρόσφατα κατάφερα κάτι που το προσπαθούσα από το 1999. Αν τα βάλω κάτω και τα υπολογίσω, προκύπτει το ενδιαφέρον συμπέρασμα ότι είχα κάνει λιγότερη υπομονή για να χάσω την παρθενιά μου. Επομένως, μιλάμε για τη μεγάλη δικαίωση. Το γεγονός ότι άλλοι έχουν καταφέρει το ίδιο πράγμα σε dt είναι βεβαίως εξοργιστικό, αλλά θα σας παρακαλέσω να το αγνοήσουμε.

Όπως εναλλάσσονται και επιταχύνονται οι υποχρεώσεις αυτόν τον καιρό, δεν έχω το χρόνο να το συνειδητοποιήσω τελείως. Κατανοώ πάντως ότι οι επιτυχίες γενικά κρύβουν κινδύνους:

Να χάσω τους τρόπους και το χρόνο μου τρίβοντας την επιτυχία αυτή στη μούρη εκείνων που δεν πίστεψαν σε εμένα. Στα υπόψη.

Να επαναπαυτώ. Θα οδηγήσει με μαθηματική ακρίβεια στη βρώση των μούτρων μου. Το έχω ξανακάνει.

Να συνεχίσω στον ίδιο ρυθμό. Προκλητική σκέψη, μα απορρίπτεται ως ανεπαρκώς συναρπαστική.

Συνεπώς, ήρθε η ώρα του νέου, μεγαλύτερου στόχου. Γεγονός που μου δημιουργεί ένα νέο, μεγαλύτερο πρόβλημα: την επινόηση του στόχου.

Για ακόμα μια φορά, ο Σίσυφος δικαιώνεται.

----------------------------------
ΥΓ. Υπό τους ήχους του "Slabo Day" του Peter Green.
YΓ2. Η θέση του GGL εδώ.

Ήρωες

2006-04-09T02:43:00.000+03:00

μετά από 2 χρόνια, στις ειδήσεις των 8

“...ο κάτοικος του χωριού και γείτονας της άτυχης οικογένειας κ. Ανδρίκος Ανηράκης, αφού πρώτα ειδοποίησε την πυροσβεστική υπηρεσία, όρμησε μέσα στο φλεγόμενο κτίριο και με ηρωική προσπάθεια κατάφερε να εντοπίσει την κόρη του ζευγαριού, Αννίτα, 13ών, και να τη μεταφέρει εκτός κτιρίου, όπου της προσφέρθηκαν οι πρώτες βοήθειες. Η προσπάθεια των πυροσβεστών έσωσε το κτίριο και τους υπόλοιπους ενοίκους. Η μικρή Αννίτα μεταφέρθηκε στην πόλη, όπου νοσηλεύεται εκτός κινδύνου στο Νοσοκομείο Πατέρα.“

πριν από 3 χρόνια, στην πόλη

Του πήραν τα λεφτά, τα λεφτά με τις τόσες ελπίδες φωτοτυπημένες πάνω τους, τα λεφτά, τα λεφτά έκαναν φτερά, τον κορόιδεψε εκείνος ο πούστης ο Φίλιππος, τα λεφτά, τον κορόιδεψε και του τα πήρε, τα λεφτά έκαναν φτερά, άγγελοι γίναν και πετούν πάνω απ' τα σύννεφα, τα λεφτά, τα μάζεψε απ' όλους και τα έχασε, “σίγουρη πληροφορία είναι για να γίνουμε όλοι πλούσιοι”, τα λεφτά έκαναν φτερά, “το εφτά βγήκε τέταρτο και χάσαμε”, αυτός ο πούστης ο Φίλιππος φταίει που τον παρέσυρε, τα φτερά χωρίς λεφτά, μήπως έτσι δεν παρέσυρε και ο ίδιος τους συγχωριανούς του, το χωριό έμεινε πάμφτωχο, τα φτερά και τα λεφτά, όλες οι οικονομίες του χωριού πήγαν στο τέσσερα, πώς θα παντρευτεί τώρα το Λενιώ, τα λεφτά, τα φάρμακα του κυρ-Θοδωρή κι οι υποθήκες, τα λεφτά, τα λεφτά, άγγελοι γίναν που πετούν πάνω απ' τα σύννεφα, τα λεφτά, όνειρο ήταν, όνειρο ήταν, και ο Ανδρίκος έγινε ο Εφιάλτης κάθε ελπίδας.

Ο Ανδρίκος κατάλαβε τι τον περίμενε. Γιατί μπορεί να μην το είχε κάνει επίτηδες, όμως τα λεφτά έκαναν φτερά, ασχέτως. Δε θα τον κατηγορούσε κανείς ότι τα έκλεψε, στο χωριό άλλωστε τον γνωρίζουν αρκετά καλά και πώς να κρύψει τόσα χρήματα εκεί; Αλλά αυτό δε βελτίωνε ιδιαίτερα τη θέση του: απλώς δε θα τον σκότωναν. Ο Ανδρίκος σκέφτηκε σοβαρά την πιθανότητα να μη γυρίσει καθόλου στο χωριό. Αλλά να πάει πού; Εκεί ήταν οι συγγενείς του, εκεί ήταν η ζωή του, εκεί πίναν κρασί οι ενοχές του.

τώρα

Ξέρω, Ανδρίκο. Γνωρίζω από τώρα την αγκαλιά που θα σου δώσει καταφύγιο. Τα κίνητρά σου είναι προφανή. Πες μου όμως τούτο: τι θα αλλάξει για τις στιγμές του καθρέπτη; Σύ θα τους σκοτώσεις τους δαίμονες ή άλλοι; Τα δικά σου μάτια είναι αυτά που σε κοιτάζουν;

Αναφορές & Eμπνεύσεις

Τότε που ένα χαλβαδίστικο γκολ με μετέτρεψε σε υπερ-τερματοφύλακα.

Πέτρου Α 1:3.

Lefty, Ωδή στους ήρωες που πεθαίνουν σπίτι τους.

Νίκος Δήμου, Το τζίνι, ερώτηση 5.

--------------------------------------------
ΥΓ. Υπό τους ήχους του Leave them all behind των Ride.
YΓ2. Photo by Lynda Burdick.

H Υποψία

2006-03-31T00:36:00.000+03:00

1
Η Υποψία είναι ποντίκι και ροκανίζει θεμέλια, καυλωμένο πριόνι που χορεύει με την καρέκλα σου. Σε ένα σύμπαν που στηρίζεται σε ερμηνείες για αντιλαμβανόμενες “αλήθειες”, την πάτησες, φίλε. Αλλά πώς θα μπορούσε να είναι αλλιώς; Να είμαστε όλοι διάφανοι όπως το γυαλί; Δε γίνεται, γιατί δεν μπορούμε να δούμε τόσο καθαρά ούτε τους εαυτούς μας.

2
Η Υποψία τρέφεται από το παρελθόν και την έλλειψη δεδομένων- σε σύγκριση με τη Δικαιοσύνη, που τρέφεται από το παρελθόν και το ψέμα. Δεν έχει σημασία αν ο Ύποπτος είναι αθώος ή ένοχος, όπως ο Κάφκα έχει πολύ πειστικά περιγράψει. Αντιγράφω από το In the Penal Colony ένα κομμάτι από τους μονολόγους του Αξιωματικού:

The basic principle I use for my decisions is this: Guilt is always beyond a doubt.
...
If I had first summoned the man and interrogated him, the result would have been confusion. He would have lied, and if I had been successful in refuting his lies, he would have replaced them with new lies, and so forth. But now I have him, and I won’t release him again. Now, does that clarify everything?

Νάου, νταζ δατ κλαριφάι εύρυθιν'?

YΓ. Υπό τους ήχους των Modest Mouse.

Σκοτώνοντας δύο ανθρώπους

2006-03-30T02:21:00.000+03:00

Χθες, παραλίγο να γίνω η αφορμή για να σκοτωθούν δύο οδηγοί, χωρίς να το θέλω. Ήμουν πεζός. Ο ένας προσπάθησε να με αποφύγει και παραλίγο να πέσει πάνω σε έναν τοίχο. Ένα μηχανάκι για τον ίδιο λόγο μπήκε με ταχύτητα σε δενδροφυτευμένο χώρο. Σημειώνω ότι ο πρώτος οδηγός έτρεχε ανάποδα σε μονόδρομο, ενώ το μηχανάκι έτρεχε πάνω στο πεζοδρόμιο.

Τη γλίτωσαν και οι δύο, αλλά θα μπορούσαν να έχουν σκοτωθεί και οι δύο. Σκέφτομαι πως το να σκοτώσεις δύο ανθρώπους -ειδικά στην περίπτωση που είναι άσχετοι μεταξύ τους και το κάνεις σχεδόν ταυτόχρονα- αμβλύνει κάπως τις τύψεις της θανάτωσης. Σκοτώνοντας έναν, γίνεσαι δολοφόνος ενός πατέρα, του γυιού μιας μάνας, ενός φιλάθλου του Παναθηναϊκού, ενός καλού ντράμμερ, μιας αξιόπιστης συντρόφου. Σκοτώνοντας πολλούς, η προσωπική ιδιότητα του καθενός χάνεται, τα χαρακτηριστικά τους μπερδεύονται, συνδυάζονται και εξομαλύνονται, τα άτομα μπαίνουν στη μηχανή του κιμά και γίνονται μάζα, λιωμένο γυαλί, κάτι άμορφο. Όταν σκοτώνεις πολλούς, σκοτώνεις έτσι, γενικά και αόριστα. Το να σκοτώσεις δύο είναι μια ενδιάμεση κατάσταση. Καμιά φορά οι ενδιάμεσες καταστάσεις είναι οι καλύτερες.

Πέρα από αυτά τα περίεργα, μάλλον θα στενοχωριόμουν λίγο, σε περίπτωση που κάποιος πέθαινε με αφορμή εμένα. Κι αυτό, παρόλο που γενικώς θεωρώ την ανθρώπινη ζωή υπερεκτιμημένη. Δεν έχει κανένα απολύτως νόημα να σκέφτομαι έτσι και το καταλαβαίνω, αλλά θα ένιωθα μια κάποια δυσφορία. Πιθανόν να αναγκαζόμουν να υποθέσω ότι ο πρώτος νεκρός ήταν ικανός δικηγόρος και ο δεύτερος κακός δημόσιος υπάλληλος. Έτσι θα το έπαιρνα πιο χαλαρά.

Να είστε όλοι καλά.

_____________________________________________________
ΥΓ. Υπό τους ήχους του "A Prayer to God" των Shellac:
"To the one true God above, here is my prayer.
Not the first you 've heard, but the first I wrote,
Not the first, but the others were a long time ago,
There are two people here, and I want you to kill them."

ΥΓ2. Μια παρέα, 20/3/2006.

Αποχωρισμοί

2006-03-30T02:17:00.000+03:00

ct: ft_lit
Ξέρω μια κοπέλα που στους αποχωρισμούς, όταν κάποιος ή η ίδια φεύγει για άλλη πόλη ή και άλλη ήπειρο, απλώς μπαίνει στο αυτοκίνητο κι εξαφανίζεται χωρίς να αποχαιρετήσει κανέναν, κι ας έχουν διοργανωθεί του κόσμου οι φιέστες για χάρη της. Δεν τα αντέχει τα αντίο.

Ούτε κι εγώ τα αντέχω, αν και τείνω να τα συνηθίσω πια. Εξαρτάται κι από το τι άτομο σου φεύγει ή αφήνεις. Ο πιο ψύχραιμος τρόπος να το δει κανείς εμφανίζεται στο The Sixth Sense, όπου ο γιατρός Malcolm Crowe (Bruce Willis) έχει βοηθήσει το μικρό φρικιό Cole Sear (Haley Joel Osment) να αντιμετωπίσει την κατάσταση με τα φαντάσματα που βλέπει. Ο Cole αντιλαμβάνεται ότι εκείνη η συνάντησή τους θα ήταν η τελευταία.

Cole: We can pretend we ‘re gonna see each other tomorrow. Just pretend.
Malcolm: See you tomorrow, Cole.

Διάβαζα σε μια παλιά συνέντευξη του Ντίνου Σαδίκη τη διαπίστωσή του ότι τα πιτσιρίκια δεν έχουν την αντίληψη του αύριο – κι ούτε θέλουν. Μεγαλώσαμε όμως. See you tomorrow, baby.

ΥΓ. Originally στο Μια παρέα, 18/3/2006.

Μαζόχ

2006-03-30T02:13:00.000+03:00

ct: ft_lit
Συνειδητοποιώ, όλο και περισσότερο, πως έχω αναλάβει τόσες υποχρεώσεις για να έχω κίνητρο να βγαίνω από το σπίτι μου. Αυτό θα πει να γίνεσαι παιδαγωγός του εαυτού σου.

ΥΓ. Original καταχώρηση στο Μια Παρέα, 13/2/2006.

Χθες βράδυ, μέρος δεύτερο

2006-03-30T02:11:00.000+03:00

O χρόνος

...συνέχεια από εδώ.

Ο Σιντάρτα του Έσσε έψαχνε το νόημα της ζωής και, αντίθετα με το Σιντάρτα του ανεκδότου, το βρήκε σε ένα ποτάμι, βαρκάρης, να περνά τους ταξιδιώτες στην άλλη όχθη. To νερό ρέει συνέχεια, αλλά ποτέ δεν εγκαταλείπει τη θέση του.
Ο Φύλακας στη Σίκαλη, του Σάλιντζερ, βρήκε το δικό του νόημα στο να σώζει τα παιδάκια πριν πέσουν στον γκρεμό.
Η Νέλλυ βρήκε το νόημα στο να προστατεύει τις άλλες κοπέλες από αυτό που συνέβει στην ίδια.

Αυτό που απασχολεί εμένα είναι το νόημα του χρόνου.

Όταν ήμουν μικρός, άκουγα μουσική και έβλεπα τους ήχους σε προφίλ.
Μεγαλώνοντας, αυτό σταμάτησε να συμβαίνει. Άρχισα να τους βλέπω σε ανφάς.
Αλλά τον τελευταίο καιρό, τον τελευταίο καιρό, λέγω, έχω επιστρέψει στην αρχική μου κατάσταση.

Μουσική και χρόνος, λοιπόν. Κι όπως η μουσική δεν έρχεται πια απειλητικά καταπάνω μου, ούτε βαδίζει μακριά μου, έτσι κι ο χρόνος κυλά ήσυχα λίγα μέτρα παραδίπλα, σαν ένα ποτάμι παράλληλο με το δρόμο μου, σαν μια γυμνή γυναίκα που μπορώ να θαυμάζω ελεύθερα. Σαν μια γιορτή της φύσης.

Δεν πιστεύω σε νοήματα της ζωής, δεν έχω βρει τι ακριβώς είναι ο χρόνος.
Αλλά χθες βράδυ βρήκα ένα τραγούδι:

Χθες βράδυ βυθίστηκα
Στο θαμπό το φως των μαλλιών σου
Ταξίδεψα στης Άνοιξης
Το παρθένο αίμα
Κι ήταν όμορφα, ήταν τόσο όμορφα.
(Εν Πλω)

ΥΓ. Υπό τους βραχώδεις ήχους των φοβερών και τρομερών Εν Πλω.
ΥΓ2. Originally στο Μια παρέα, 3/2/2006.

Χθες βράδυ, μέρος πρώτο

2006-03-30T02:07:00.000+03:00

Το νόημα
(ένα ανεκδοτάκι*)

1:1 Ήταν κάποιος που από πολύ μικρός έψαχνε το νόημα της ζωής. Ρωτούσε, διάβαζε μανιωδώς, σκεφτόταν με ένταση και αυτοσυγκέντρωση, αλλά πουθενά δεν το έβρισκε. Και το όνομα αυτού ήταν Σιντάρτα.

1:2 Μεγαλώνοντας, ήρθε ο καιρός να διαλέξει κλάδο επιστήμης, οπότε σκέφτηκε να πάει στην Ιατρική, μήπως βρει το νόημα εκεί. Δίνει πανελλήνιες, περνάει πρώτος, αφού η αφοσίωσή του στο στόχο τον τοποθετούσε δύο κλάσεις πάνω από τους συνομήλικούς του, τελειώνει τη σχολή με άριστα 10, αλλά πουθενά το νόημα.

1:3 Δοκιμάζει στη συνέχεια να γίνει Φυσικός, Οικονομολόγος, Φιλόλογος κ.ά, ενώ ταυτόχρονα διέπρεπε σαν μουσικός συνθέτης, αλλά και σαν ημιεπαγγελματίας πολίστας. Πουθενά το νόημα.

1:4 Ερωτεύθηκε, παντρεύτηκε, έκανε παιδιά. Πουθενά το νόημα.

1:5 Άρχισε να ταξιδεύει ανά τον κόσμο, ψάχνοντας και συζητώντας το θέμα με διάφορους μεγάλους στοχαστές, σοφούς της εποχής. Κανείς δεν μπορούσε να τον πείσει. Πουθενά το νόημα.

1:6 Καθώς ο Σιντάρτα είχε ήδη αρχίσει να γερνάει, έμαθε πως το νόημα της ζωής το γνωρίζει ένας σοφός σε μια μονή, σε κάτι ημι-απάτητα μέρη της Ασίας. Ρώτησε, έψαξε για τη μονή, του πήρε χρόνια, αλλά τελικά τη βρήκε. Καθώς προχώρησε για να εισέλθει, μια καλόγρια τον σταμάτησε. «Ο σοφός προσεύχεται τώρα, στήστε τη σκηνή σας και περιμένετε, μπορεί να πάρει καιρό».

1:7 Και τα χρόνια πέρασαν, ο Σιντάρτα ήταν πλέον στα τελευταία του, και ο σοφός πράγματι εμφανίστηκε. «Έλα μαζί μου». Και ανεβαίνουν βουνά, και διασχίζουν λαγκάδια, και περνούν θάλασσες.

1:8 Και φτάνουν σε ένα ποτάμι.

1:9 Και ο σοφός σταμάτησε και ο σοφός εμίλησε, λέγοντας τα παρακάτω λόγια: «Το νόημα της ζωής είναι αυτό το ποτάμι».

1:10 Και ο Σιντάρτα εσκάλωσε και ο Σιντάρτα ελάλησε, «δε γίνεται, δεν είναι δυνατόν, δεν μπορεί το νόημα της ζωής να είναι αυτό το ποτάμι!».

1.11 Και ο σοφός εσκέφθηκε, και ο σοφός εσήκωσε τους ώμους, και ο σοφός αποκρίθηκε: «Λες;!».

Η συνέχεια εδώ...

* Βασισμένο, ασφαλώς, στο βιβλίο «Σιντάρτα» του Έσσε. Το ανέκδοτο δεν είναι δικής μου έμπνευσης, αλλά παραμένει το αγαπημένο μου εδώ και περίπου 10 χρόνια.

Το κόλπο

2006-03-30T02:06:00.000+03:00

Γιατί γράφεις; Είναι κόλπο. Δίνεις στα θολά τέρατα αντιληπτή μορφή, η τερατογραφία παίρνει τη θέση τους μες στο μυαλό σου και, επιτέλους, το τέρας δε μοιάζει πια ανίκητο. Αυτό συμβαίνει επειδή η αναπαράστασή του δεν είναι ποτέ τέλεια, είναι απλώς το καλύτερο που μπορείς να κάνεις. Έχει ένα ψεγάδι εδώ, ένα λογικό άλμα εκεί, μια αχίλλειο πτέρνα ολούθε. Τα επινοημένα τέρατα είναι θνησιμαία, σαν τους δημιουργούς τους.

Τα τέρατα αυτά όμως, τα τέρατα αυτά καθεαυτά δεν έχουν αδυναμίες, είναι αδυναμίες. Για αυτό και οι μεγάλοι καλλιτέχνες τρελαίνονται. Είναι τόση η τέχνη τους, το κάλπικο είναι τόσο πιστό στο αυθεντικό, που δεν μπορεί να γίνει τίποτα: συνεχίζει να είναι άτρωτο.

Σχεδόν μπορείς να τους δεις μες στο δωμάτιό τους να σκύβουν πάνω από τα γραπτά των κλασικών, με το τσιγάρο στο στόμα, με τον πανικό στα μάτια μήπως γεννήσουν το θανατηφόρο αθάνατο έργο, λουσμένοι με βενζίνη να ανάβουν άλλο ένα πριν την τελευταία πινελιά της αποπνικτικής τζοκόντας τους, άλλο ένα –το τελευταίο- και φεύγουν, τιγκανά, αν δεν καταφέρουν να εξαπατήσουν τους δαίμονες κι αυτή τη φορά, θα φύγουν!

Κι εγώ να κοιτώ πότε το βιολί και πότε εσένα, πόσο υπερήφανος νιώθω απόψε, γλυκέ μου! Να σας κοιτώ και να θαυμάζω το ταιριαστό ζευγάρι, πώς γαληνεύει η ράχη του πάνω στον παιδικό σου ώμο! Τι είδους άγγελοι εφεδρεύουν πέρα από τον καβαλάρη; Ποιά παραμυθένια πουλιά τραγουδούν, τι αλλόκοσμος ερωτισμός, γυιέ μου, πώς το βιολί θωπεύει τον τρυφερό σου λαιμό σαν... σαν...
... χρειάζομαι μια παρομοίωση εδώ... σαν...
...λάμα ξυραφιού.

----------------------------------
ΥΓ. Υπό τους ήχους των Ziggy Was.
YΓ2. Picture taken from here
ΥΓ3. Originally στο Mια παρέα, 19/1/2006.

Νέλλυ, μέρος δεύτερο

2006-03-30T02:04:00.000+03:00

Το βράδυ

(...συνέχεια από εδώ.)

Για πολύ καιρό τη Νέλλυ δεν την είδε κανείς. Κυκλοφόρησαν φήμες άσεμνες, ότι τα παράτησε όλα και έπιασε δουλειά σε ένα μπουρδέλο, ότι κλέφτηκε με ένα δραπέτη δολοφόνο που ερωτεύθηκε, ότι τη σκότωσε κάποιος απατημένος εραστής- τόσες, μα τόσες φήμες! Η αστυνομία έκανε έρευνες και έρευνες, αλλά καμιά δεν κατέληξε πουθενά. Η εξαφάνισή της παρέμενε μυστήριο. Μέχρι που...

Μέχρι που, μερικά χρόνια μετά, κάποιος ισχυρίστηκε πως είδε τη Νέλλυ να συνοδεύει μια νεαρή κοπελίτσα στο δρόμο του παλιού ψυχιατρείου. Είχε σκοτάδι, αλλά ο μάρτυρας ορκιζόταν πως ήταν εκείνη, γιατί την ήξερε από παλιά. Είδε, λοιπόν, στο βάθος του δρόμου δυο νεαρές κυρίες να περπατούν πλάι-πλάι, η μια με βήμα αγχωμένο και η άλλη –η Νέλλυ- δίπλα της, από τη μεριά του τοίχου. Άρχισε να τρέχει προς αυτές φωνάζοντας το όνομά της, αλλά τότε οι δυο κοπέλες άρχισαν να τρέχουν και εξαφανίστηκαν.

Στις επόμενες μέρες, οι μαρτυρίες για θέαση της Νέλλυ σε εκείνον το δρόμο, πάντα όταν έφευγε το φως της ημέρας, πάντα συνοδεύοντας νεαρές κοπέλες, πάντα περπατώντας από τη μεριά του τοίχου, πάντα αρχίζοντας να τρέχει όταν τη φώναζαν, πλήθαιναν. Όλο και περισσότεροι ισχυρίζονταν πως την είδαν. Τελικά μια από τις νεαρές που υποτίθεται πως είχαν συνοδευθεί από τη Νέλλυ εντοπίστηκε, όμως αρνήθηκε πως είχε παρέα στον περίπατό της. Κι όταν τη ρώτησαν γιατί άρχισε να τρέχει όταν ο αυτόπτης μάρτυρας της φώναξε, απάντησε πως τρόμαξε, είχε και σκοτάδι, οπότε έτρεξε να κρυφτεί στο σπίτι της, να γλιτώσει από πιθανό κακό!

Και κάπου εδώ σταματούν τα στοιχεία που έχω για αυτήν την υπόθεση, αγαπητοί μου. Δεν ξέρω, δεν μπορώ να καταλήξω στα πώς και τα γιατί. Μόνο ένα ξέρω, γιατί τη Νέλλυ τη βλέπουν μόνο τα βράδια. Το κατάλαβα τις προάλλες, καθώς διάβαζα τα "Όνειρα από Γυαλί" του Αλεσσάντρο Μπαρίκκο:

“...συνήθως είναι πιο εύκολο να νιώθεις καλός το βράδυ. Όταν αντίθετα είναι μεσημέρι, μπορείς και να σκοτώσεις, ή κάτι ακόμα χειρότερο: να σκεφτείς να σκοτώσεις, ή κάτι ακόμα χειρότερο: να συνειδητοποιήσεις ότι ίσως είσαι ικανός να σκεφτείς να σκοτώσεις. Ή ακόμα χειρότερο: να σκοτωθείς.”

Κι η Νέλλυ θα συνεχίσει να ζει σαν ξωτικό μέσα στον τοίχο που χωρίζει τους λογικούς από τους παράφρονες και θα βγαίνει μόνο για να συνοδεύσει νεαρές κυρίες στα σκοτεινά. Κι οι άνδρες θα συνεχίσουν να τη βλέπουν από μακριά και να τη φωνάζουν, αλλά αυτή θα τρέχει, γιατί τρομερά γεγονότα μπορεί να συνέβησαν το μοιραίο βράδυ, γεγονότα που δεν τα χωράει ο νους του ανθρώπου, γεγονότα που δε θα τα αναφέρουμε ποτέ, ακόμα κι αν γίναν όλα έτσι.

----------------------------
ΥΓ. Υπό τους ήχους των Μωρών στη Φωτιά.
ΥΓ2. Η φωτογραφία είναι από το εξώφυλλο του Dirt, των Alice in Chains. Η ζωγραφιά με τα λόγια τού Μπαρίκκο είναι από τη Ranex.
ΥΓ3. Original καταχώρηση στο Μια παρέα, 15/1/2006.

Nέλλυ, μέρος πρώτο

2006-03-30T02:02:00.000+03:00

Ο τοίχος

Η Νέλλυ είναι μια πολύ αλλόκοτη ιστορία. Τη σκέφτομαι συχνά, είναι η αλήθεια, αλλά δεν ξέρω τι συμπεράσματα να βγάλω. Το πράγμα γίνεται χειρότερο, αν σκεφτεί κανείς πως όσα ξέρουμε για αυτήν είναι γεγονότα ανάκατα με φήμες. Τι να απορρίψει κανείς και τι να παραδεχτεί ως αλήθεια, είναι δύσκολα πράγματα αυτά. Υπολήψεις θίγονται, άνθρωποι μπορεί να οδηγηθούν στη φυλακή. Αλλά ας τα πάρουμε από την αρχή και ας περιγράψουμε κάποια από αυτά που έχουμε ακούσει. Τότε θα το παραδεχθείτε κι εσείς, αγαπητοί, ότι δεν πρόκειται για μια απλή υπόθεση.

Η Νέλλυ έκανε ντελίβερυ για γνωστή πιτσαρία. Μπορείτε να το φαντασθείτε κι εσείς, ότι αυτή δεν είναι η πιο εύκολη δουλειά για μια κοπελίτσα, που ήταν σαν να είχε μόλις βγει από αθώο παιδικό παραμύθι. Ω, κι ήταν όμορφη η Νέλλυ, ήταν όμορφη πολύ! Οπότε καταλαβαίνετε πως αυτή η σημαντική λεπτομέρεια προκαλούσε τα σχετικά σχόλια. Και ματιές. Αχ, αυτές οι ματιές, καμιά φορά θα επιθυμούσε να μην την κοιτά κανείς, να μην τη βλέπει κανείς, τα φοβόταν αυτά τα βλέμματα!

Ένα βράδυ έπρεπε να παραδώσει παραγγελία "σε κάτι γραφεία γιατρών". Έτσι λέγαν χαιδευτικά την ψυχιατρική κλινική "R". "Κάτι γραφεία γιατρών".

Εδώ οι διάφορες διηγήσεις αρχίζουν να αποκλίνουν και υπάρχουν μερικές τελείως διαφορετικές απόψεις για το τι συνέβει όταν η Νέλλυ έφτασε στο ίδρυμα. Κάποιοι, λ.χ., ισχυρίζονται πως τα γραφεία βρίσκονταν στο πίσω μερος του κτιρίου και η νεαρή κοπέλα έπρεπε να διασχίσει μερικές σάλες γεμάτες υποτρόφους, για να φτάσει εκεί. Αλλά αυτό δύσκολα το πιστεύει κανείς. Άλλοι μιλούν για πράγματα τρομερά που συνέβησαν μόλις έφτασε. Αλλά αυτά δε θα τα αναφέραμε καν, ακόμα κι αν γίναν όλα έτσι. Η κυρίαρχη άποψη, και σε αυτήν κυρίως θα μείνουμε, λέει πως η Νέλλυ αποφάσισε να κάνει μια βόλτα στους χώρους όπου επιτρεπόταν η είσοδος στους επισκέπτες. Εκεί ο κάθε μόνιμος συνοδευόταν από προσωπικό νοσοκόμο και η Νέλλυ αισθανόταν ασφαλής.

Καθώς τελικά η Νέλλυ έφευγε, σε μια από τις στιγμές που ορίζουν τη ζωή μας, κοντοστάθηκε στο κούφωμα της εξόδου. Κάτι της έπεσε και γονάτισε στο πλάι για να το πιάσει. Για μια στιγμή μόνο. Κι όταν ξαναστηλώθηκε, έτοιμη πια να φύγει, κοιτάζει δεξιά, κοιτάζει αριστερά, αλλά δεν μπορούσε να καταλάβει προς τα πού ήταν το έξω και προς τα πού το μέσα. Τίποτα δεν πρόδιδε ότι στο αποδώ είναι οι λογικοί και στο αποκεί οι παράφρονες. Προσπάθησε να ρωτήσει τους περαστικούς, κι απ’ τις δυο μεριές, να τη βοηθήσουν να βρει το δρόμο για το σπίτι. Κανείς όμως δεν απαντούσε στις απορίες της, όλοι την αγνοούσαν. Μάλλον θα την περνούσαν για τρελή.

Πέρασαν οι ώρες, πέρασαν οι μέρες και η Νέλλυ εξακολουθούσε να στέκεται στο κούφωμα της εξόδου. Αφού είδε και απόειδε, τελικά πήρε τη μεγάλη απόφαση. Με μια γρήγορη κίνηση, με ένα άλμα βγαλμένο από τις χρυσές σελίδες των ολυμπιάδων, με μια κραυγή απελπισίας, με ένα τελευταίο δάκρυ για μαγικό χαλί, η Νέλλυ όρμησε και χώθηκε μέσα στον τοίχο.

(Συνεχίζεται εδώ)

ΥΓ. Photo by William Pugh.

Γιάρομιλ

2006-03-30T02:01:00.000+03:00

Βρίσκομαι σε ένα φίνο εστιατόριο με πολλούς επώνυμους πελάτες. Βλέπω παρέες πολλές και φάτσες γνωστές. Βλέπω το Νίκο Δήμου με παρέα συγγραφέων, πιο εκεί το Γιάννη Σπάθα με μουσικούς (και ντράμμερς) και κάπου στο βαθος είναι κι ο Μίλαν Κούντερα με κάποιους από τους ήρωές του.

Αυθόρμητα θέλω να πάω στον κ.Δήμου και να του συστηθώ σαν blogger, καλωσορίζοντάς τον στην blogoκοινωνία, αλλά φίδια με ζώνουν. Το να πάω σε εκείνον και να του συστηθώ σαν blogger, είναι περίπου σαν να πηγαίνω στο Σπάθα για να του συστηθώ σαν κιθαρίστας. Μα εγώ ίσα που ξέρω να γρατζουνάω το εξάχορδο!

Όμως δεν είναι έτσι; Αν ξέρω δύο-τρία ακκόρντα, αυτό δε με κάνει κιθαρίστα; Κακό κιθαρίστα, αλλά κιθαρίστα, εν τέλει; Τυπικά και με το νόμο είμαι blogger για περισσότερο καιρό από τον κ.Δήμου κι ας ομολογεί εκείνος ότι στη ζωή του έχει ψάξει την επικοινωνία με όλους τους δυνατούς τρόπους. Τι είναι αυτό που μας κάνει κάτι, που μας βάζει τη στάμπα του επιστήμονα, του καλλιτέχνη, του blogger; Το ότι παίζω 5x5 πού και πού, δε με κάνει και ποδοσφαιριστή;

Ο Μίλαν με βλέπει να έχω μείνει στη μέση της αίθουσας κάθιδρος, με κοιτά για λίγο με συμπόνοια. Μου στέλνει το Γιάρομιλ, τον ποιητή της ζωής που είναι αλλού, να μου μιλήσει.
"Μόνο ο πραγματικός ποιητής ξέρει πόσο απέραντος είναι ο πόθος να μην είσαι ποιητής", μου λέει μελαγχολικά και φεύγοντας με βήμα αργό, ξανακάθεται.

Αυτό μάλιστα, είναι τροφή για σκέψη! Βρίσκω κουράγιο κι ένα τραπέζι για να κάτσω. Η παραπάνω φράση του ποιητή μπορεί να εφαρμοστεί σε όλους τους τομείς, σε όλο το φάσμα δράσεως, σκέφτομαι. Αν βρω αυτά για τα οποία νιώθω απέραντο πόθο να μην είμαι, αυτά που νιώθω ότι μου ρουφάνε τη ζωή εγωιστικά, τότε θα έχω βρει τι πραγματικά είμαι, θα έχω βρει τις ισχυρές συνιστώσες μου!

Πίνω λίγο κρασί, αλλά αυτές οι σκέψεις δε λένε να με εγκαταλείψουν. Περνάω όλες μου τις συνήθειες από κόσκινο, αυτό είμαι, εκείνο είμαι, το άλλο όχι. Γυρνώ σπίτι, ξαπλώνω, αλλά αντί να με πάρει ο ύπνος, οι παραπάνω σκέψεις χορεύουν στο μαξιλάρι μου. Θα γράψω ένα σχετικό κείμενο στο blog, σκέφτομαι, θα το γράψω έτσι κι έτσι κι έτσι, κι η ώρα περνάει, διαγράφω υποθετικά παραγράφους και προσθέτω άλλες και είναι αργά και είναι πρωί. Τα σέβη μου, κ.Δήμου, είμαι blogger κι είμαι και πολλά άλλα πράγματα.

ΥΓ. Originally στο Μια παρέα, 7/1/2006.

Ο άνδρας που ανακάλυψε πώς σκέπτονται οι γυναίκες

2006-03-30T02:00:00.000+03:00

Ναι, για τον Gabriel Garcia Marquez μιλώ. Διάβασα το «Ο Έρωτας στα Χρόνια της Χολέρας» και εντυπωσιάστηκα. Είναι λίγες οι φορές στη ζωή μου που λούστηκα από το φως μιας αναπάντεχης αποκάλυψης, πάνω σε ένα θέμα που με απασχολεί. Ας πούμε ότι η πρώτη φορά ήταν όταν διάβασα τα βιβλία του Jeremy Silman για το σκάκι. Η δεύτερη πρέπει να είναι αυτό εδώ το βιβλίο, που συμπλήρωσε αρκετά κομμάτια που μου έλειπαν, από το παζλ της γυναικείας σκέψης.

Είναι περίεργο όταν το σκέπτομαι, αλλά νομίζω ότι κανένα άλλο από τα βιβλία που έχω διαβάσει δεν έχει περιγράψει τόσο αξιόπιστα τη γυναικεία ψυχοσύνθεση, ειδικά το κομμάτι για το οποίο δεν είχα στοιχεία (ή μάλλον ήταν μπροστά μου και δεν τα έβλεπα). Αυτό που με πείθει είναι το πώς τα νέα στοιχεία δένουν με αυτά που ήδη ήξερα, αλλά και το πόσο επιτυχημένα εξηγούν ένα σωρό γεγονότα γύρω από το συμπαθές άλλο φύλο, που ως τώρα απλώς μου φαίνονταν ακατονόητα. Ο Marquez τα παρουσιάζει με αυτοπεποίθηση και τρόπο συνεπή, τόσο που γίνονται αποδεκτά, αν και όχι αναμενόμενα.

Δε θα γράψω «κανονική» κριτική, αλλά θα πω πως «Ο Έρωτας στα Χρόνια της Χολέρας» είναι ένα βιβλίο για τον έρωτα. Είναι ο «Βέρθερος» του Γκέτε δύο αιώνες μετά και μια κλάση πάνω. Είναι ένα γυμνό βιβλίο για τη γυναίκα. Είναι τα νιάτα και είναι το μετά. Είναι ένα βιβλίο που κινείται στα όρια του συγκλονιστικού. Είναι ένα βιβλίο Για Όλη Μας Τη Ζωή.

ΥΓ. Η φωτογραφία του Marquez είναι από τη Wikipedia.
ΥΓ2. Original καταχώρηση στο Μια Παρέα, 2/1/2006.

Αμνησία

2006-03-30T01:59:00.000+03:00

Τι άραγε συμβαίνει, όταν ξεχνάς με ταχύτητα αστραπής; Τις τελευταίες μέρες ξεχνώ συνεχώς, αδιάκοπα, με ηδονή, θα μπορούσα να πω· με ευχαρίστηση και πόνο.

Ξεχνώ πράγματα σημαντικά, ξεχνώ τα ασήμαντα, άσχημα τηλεφωνικά νούμερα όμορφων γυναικών, κρυψώνες όπου έχωσα τα βιβλία μου για να μην τα χάσω, ξεχνώ το θερμοσίφωνο ανοιχτό και τις υποσχέσεις μου στον αείμνηστο παππού μου.

Οι ώμοι μου είναι άδειοι από τα φορτία που επωμίστηκα συνειδητά, σας έχασα παπαγαλάκια μου, μα το ένα μάτι ακόμα μου λείπει, κάπου πρέπει να το έχασα κι αυτό.

Ξεχνώ τα βαπόρια μου σε ξένες θάλασσες, μέσα σε τρικυμίες, στη Σκύλλα και στη Χάρυβδη, και περιμένω από τους επιζώντες να ‘ρθούν και να μου υπενθυμίσουν, τι έκανα, γιατί και ποιά η τιμωρία.

Θά ‘ρθουν να με βρουν και θα μιλούν ώρα πολλή, θα κουραστούν να εξηγούν, θα ‘ρθουν σαν φαντάσματα μισάνθρωπων ανδρών και θα μου πουν για τετριμμένα σωστά και λάθη ευφάνταστα, κι όπως η σιωπή ως συναίνεση εκλαμβάνεται, μπορεί και να αυνανιστούν.

Αργούν. Μπορεί να ήρθαν πέρυσι, δε θυμάμαι. Θα βάλω το καλό μου το πουκάμισο, σήμερα θέλω να είμαι κομψός.

Αργούν. Και σηκώνομαι, πλένομαι, ξυρίζομαι, βάζω το καλό μου το πουκάμισο, ποιός ξέρει από πότε. Τις τελευταίες μέρες ξεχνώ διαρκώς, ακατάπαυστα, με ηδονή, θα μπορούσα να πω· με ευχαρίστηση και πόνο.

--------------------------------------------
ΥΓ. Υπό τους ήχους των Earthbound.
ΥΓ2. Photo by Billy Phelps.
ΥΓ3. Originally στο Μια παρέα, 27/12/2005.

Γέφυρες

2006-03-30T01:57:00.000+03:00

Γέφυρα 1

Όταν έπεσες από τη γέφυρα, μεταφέρθηκες αιμόφυρτος στο νοσοκομείο, οι δικοί σου φοβήθηκαν ότι θα σε χάσουν, αλλά τελικά όλα καλά. Πάλι εδώ, αρτιμελής, το σώμα και το πνεύμα είναι στη θέση τους.

Εκτός... εκτός από μια μικρή λεπτομέρεια. Ο τόνος της φωνής σου. Η φωνή σου έχει ξεχάσει να κελαηδάει. Πώς να το περιγράψω, βγαίνει χωρίς χροιά, επίπεδη. Ακόμα και η ψηφιακή φωνή του Hawking μοιάζει πιο εκφραστική από τη δική σου. Τα καλά νέα είναι ότι μπορείς να δώσεις στη φωνή σου χρώμα επίτηδες, αλλά δε σου έρχεται καμιά ιδέα για το τι χρώμα οφείλει να έχει το κάθε τι που ξεστομίζεις. Καμιά ιδέα. Τίποτα. Nada. Σαν να διαγράφηκε από τον εγκέφαλό σου αυτή η ικανότητα.

Ποιά είναι η λύση? Να παρατηρείς το πώς χρωματίζουν τη φωνή τους οι άλλοι άνθρωποι. Δυστυχώς αντιμετωπίζεις ένα δίλημμα εδώ, αφού τους άλλους ανθρώπους δεν τους έχεις σε υπόληψη. Πώς να κάθεσαι τώρα να τους παρατηρείς και να μαθαίνεις από αυτούς? Σαν παιδί που μεγαλώνει, περίπου, θα επανακινήσεις τέτοιες διαδικασίες. Αλλά η γέφυρα του παραδειγματισμού έχει καταστραφεί.

Από την εφηβεία σου ακόμα τους κορόιδευες από μέσα σου, για αυτά που πιστεύουν, για το πώς αντιμετωπίζουν τα πράγματα, τη ζωή τους, για το πώς τα πάντα επιδρούν στον ψυχισμό τους, με τρόπο τόσο διαφορετικό από το πώς επιδρούν στο δικό σου. Και οι εμπειρίες τους, τα θέλω, τα πιστεύω τους, η αλαζονεία, η ματαιοδοξία, ο φόβος του θανάτου, αλλά και η αισιοδοξία περνούν στον τόνο της φωνής τους και πρέπει πλέον αυτόν να αντιγράψεις, να τον περάσεις μέσα σου σαν ένεση. Αυτό που υποτιμάς. Τι ταπείνωση!

Γέφυρα 2

Ο Κούντερα λέει ότι η αισιοδοξία βασίζεται στη (λανθασμένη) πεποίθηση ότι όταν η ιστορία επαναληφθεί, θα έχεις μάθει από τα λάθη σου και όλα θα πάνε καλύτερα. Αν την τραβήξουμε λίγο αυτήν τη θέση του καλού μυθιστοριογράφου, κατά μια έννοια η ωριμότητα βασίζεται στην αποδοχή της αισιοδοξίας (και στην πίστη ότι υπάρχει σωστό και λάθος, αλλά τελοσπάντων). Μαθαίνεις από τα λάθη σου. Δεν είναι λοιπόν παράλογο ότι στην κρίση μέσης ηλικίας οι άνδρες φέρονται ξανά σαν ανώριμα παιδιά. Όταν αρχίσεις να νιώθεις το θάνατο να σιμώνει, προσπαθείς να ξεχάσεις ό,τι έχεις μάθει από τα λάθη σου, για να γυρίσει ο χρόνος πίσω. Αυτή είναι η κρίση της μέσης ηλικίας. Αν υποκριθείς ότι δεν έχεις μάθει ακόμα τίποτα, τότε είσαι πάλι νέος κι ο θάνατος δεν είναι παρά μια θολή σκιά πίσω από την κουρτίνα.

Με άλλες ιδέες και άλλες σκέψεις, πριν καμιά δεκαριά χρόνια σε ενέπνεαν άλλοι στίχοι. Τώρα τους ξανακούς, η μουσική συνεχίζει να σ’ αρέσει, αλλά οι στίχοι δεν ακούγονται. Οι Deus X Machina σου φαίνονται υπερβολικά αριστεροί και οι Sonic Youth καμιά φορά πολύ θρήσκοι. Γουστάρεις και αηδιάζεις μαζί.

Και τα προφυλακτικά που έχουν παραμείνει στο κουτί για καιρό, σε φέρνουν πάντα στην ίδια άσχημη θέση. Τα μισά με την πρώην, τα υπόλοιπα με την επόμενη. Κι όσο κι αν προσπαθείς να ξεχάσεις τις φαντασιώσεις της ημέρας που τα αγόραζες, αυτές θα επιστρέφουν, θα σου γαμάνε το κεφάλι, θα επιστρέφουν, θα σου γαμάνε το κεφάλι, θα επιστρέφουν, θα σου γαμάνε το κεφάλι, θα επιστρέφουν...

-------
ΥΓ. Υπό τους ήχους του Evol των Sonic Youth.
YΓ2. Η φωτογραφία είναι από το εξώφυλλο του Bad Moon Rising, Sonic Youth (1985).
ΥΓ3. Originally στο Μια παρέα, 9/12/2005.